Carolien Karthaus-Spoor BN'er interview
Beeld: Mark Groeneveld

Vorig jaar kreeg actrice Carolien Karthaus-Spoor (30) een zoon en verloor ze haar vader. “Het heeft de band tussen Jon en mij nog hechter gemaakt.”

Het dakterras van een Amsterdamse bovenwoning. De zon schijnt, zoon Otis doet een middagslaapje, echtgenoot Jon doet een laatste vakantiecheck voor een weekendje Beekse Bergen ("Is het gelukt met het autostoeltje? Ha, gelukkig"). Carolien zakt achterover op de loungebank onder haar parasol. "Wat een fijne plek hé, we zijn er zo blij mee. We wonen hier nu vier jaar en hebben alles from scratch opgebouwd. Het dakterras was een dag voor de bevalling pas af. We dachten: als-ie er eenmaal is, komt het er nooit meer van."
 

Huntington

Dat ze moeder werd is een klein wonder. Toen Carolien zestien was, werd bij haar vader de ziekte van Huntington geconstateerd, een erfelijke hersenziekte die de motoriek en psyche aantast, en voor verstandelijke achteruitgang zorgt. Acht jaar na haar vaders diagnose werd bij Caroliens jongere zusje Frederique de agressievere en meer progressieve jeugdvorm vastgesteld.

Carolien liet zich in 2015 testen om te kijken of ook zij drager is van het gen. De uitslag was negatief. Een heftig traject, vertelt ze, waar heel wat gesprekken met een psycholoog en artsen aan voorafgingen. “Als de uitslag positief is, en die kans was vijftig procent, staat je hele leven op z’n kop. Bij elke stotter die ik maakte en elk glas dat ik omstootte, dacht ik: o god, daar ga ik. Maar omdat bij mijn zusje de ziekte al was geconstateerd, en Jon en ik dolgraag aan kinderen wilden beginnen, vond ik het heel belangrijk zeker te weten dat áls ik een kind op de wereld zou zetten, het niet het Huntington­gen heeft. Zo’n mensonterende ziekte wens je niemand toe.”
 

'Je kunt het leven nu eenmaal niet naar je hand zetten'

Haar vader was antiquair, een erudiete man. “Toen hij ziek werd kon hij niet meer voor zijn gezin zorgen. Huntington tastte zijn karakter aan, langzaam zagen we hem wegglijden. Hij overleed toen Otis vijf weken was. Ik denk weleens dat mijn vader op hem heeft gewacht.”

Ze weet niet wat ze had gedaan als ze het gen wel had gehad, zegt Carolien. “Ik was achter in de twintig toen ik het traject inging. Mijn vader was 45 toen de ziekte werd vastgesteld en werd pas jaren later echt ziek. Je kunt ondanks Huntington dus veel goede jaren beleven, tenzij je zoals mijn zusje de jeugdvorm hebt. Door middel van ivf is het mogelijk uit te sluiten dat je het gen overdraagt aan je baby, maar dan waren we die zwangerschap wel heel anders ingegaan. Omdat je je kinderen bij voorbaat al grootbrengt met de wetenschap dat hun moeder Huntington zal krijgen. Maar of ik het moederschap ervoor had laten varen? Er zijn ook ouders die een andere vreselijke ziekte krijgen, of een ongeluk. Je kunt het leven nu eenmaal niet naar je hand zetten.”
 

Lees ook
Actrice Carolien Spoor bevallen van zoontje Otis >

 

Acteren

Mijn jeugd was fantastisch. Ik begon op mijn vijfde met acteren en speelde op mijn zesde een rol in Antonia, de film van Marleen Gorris die uiteindelijk een Oscar won. Natuurlijk waren mijn ouders trots. Ze waren ook wel wat gewend in dat wereldje: de broer van mijn vader is dramaturg, zijn oma was zangeres. Mijn ouders pushten me niet om actrice te worden, maar steunden me wel. Dat heb ik vaak genoeg anders gezien. Zat ik in een auditieruimte met kinderen van wie de ouders zeiden: ‘Als je deze auditie doet, krijg je een Nintendo.’
 

Streberige puber

Ik was een streberige puber. Ik was voorzitter van het schoolbestuur, speelde mee in de schoolmusical en was in de weekends altijd te vinden op jeugdtheaterschool Rabarber. Jon zegt altijd: ‘Als ik bij jou in de klas had gezeten, had ik je ongewijfeld bloedirritant gevonden.’ Was ik ook. Zo’n meisje dat zegt: ‘Ik heb mijn repetitie heel slecht gemaakt’ – en dan gewoon een acht haalt. Jon is een echte autodidact, hij heeft zichzelf het vak geleerd. Ik ben heel schools, heb al mijn kennis uit de boeken. ‘Jij moet je puberteit gewoon nog krijgen’, zeggen vrienden weleens.”

Sinds ze moeder is, is dat streberige wel minder. “Ik heb leren relativeren. Als ik nu word afgewezen voor een rol, denk ik: nou ja, dan kan ik lekker bij Otis blijven. Terwijl ik daarvan vroeger echt van de leg kon zijn. Mijn hele welzijn draait nu om dat kleine mannetje. Als het goed gaat met Otis, gaat het goed met mij. Zelfs al poept­ie zichzelf en mij onder als we de deur uitgaan. Dan ben ik maar een kwartier te laat, het is niet anders.”


Het hele interview staat in Kek Mama 06-2018.

 

 

 

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >

bruiloften zonder kinderen
Beeld: Unsplash

Moeder Amber Leventry en haar vrouw zijn uitgenodigd op een bruiloft. Die verboden is voor kinderen. En ze kunnen niet wachten.

Kijk, dat twee van hun beste vriendinnen met elkaar gaan trouwen is al een feest op zich, schrijft ze op ScaryMommy. Maar een feest met overnachting, anderhalf uur verwijderd van huis, waar haar dochter nadrukkelijk niet welkom is: ‘Serieus, dat is bijna nog mooier dan een homohuwelijk’, aldus Amber. Want wie doft zich nou helemaal op voor een knalfeest waarop je ook je eigen huwelijk een beetje herbeleeft, om zich vervolgens druk te maken of de kinderen niet door de speeches heen huilen?

 

Hun dag, jouw stoorzender

Toch voelen veel mensen zich gepikeerd wanneer kinderen niet welkom zijn op een bruiloft, constateert ze. En daar snapt ze niks van. ‘Hallo, jíj bent de uitverkorene op de genodigdenlijst, ze spenderen geld en drank en eten aan je. Oké, je moet er misschien wat voor reizen en een cadeautje kopen, maar wanneer iemand je uitnodigt op de belangrijkste dag van haar leven, dan is dat gewoon een eer.’ Dus waarom zou het resultaat van jouw huwelijk – je kind, dus – onderdeel (of in het ergste geval: stoorzender) moeten zijn van die ene, speciale dag van jouw vrienden?’ Laat het bruidspaar in vredesnaam nog even genieten van de kinderloosheid, voordat ze zich in luiers en slapeloze nachten storten, vindt ze.

Amber heeft ook genoeg bruiloften meegemaakt mét kinderen, inclusief haar eigen. ‘Maar ons kind zat nog in de buik van mijn vrouw, en bleef dus tenminste stil toen we onze geloften aflegden.’

 

Lees ook:
‘Doe me een lol en laat je kind thuis tijdens bruiloften’ >

 

‘Sorry, geen oppas’

Naast een avond onbezorgd feesten zonder je even moeder of vader te voelen, hebben kindvrije bruiloften nog een ander groot voordeel, vindt Amber: ‘Ze bieden hét excuus om niet te gaan.’ Wanneer het de trouwerij is van die ene collega met wie je echt geen privécontact hoeft, bijvoorbeeld. Of het zo’n extravagant feest is, dat je al blut bent wanneer je maar naar de uitnodiging kijkt. ‘Zeg simpelweg: “Sorry, geen oppas”, en de hele boel is getackeld’, aldus Amber.

 

 

 

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >

moeder na negen gesloten
Beeld: Unsplash

Chaunie Brusie legt haar taken als moeder neer na negen uur ’s avonds, en daar schaamt ze zich geen seconde voor.

Kinderen in bed? Dan zit haar dienst als moeder erop, vindt Chaunie Brusie. Na bijna zes jaar vol zwangerschappen en borstvoeding, heeft ze het ouderschap in de avonduren overgedragen aan haar man, schrijft ze op Babble. ‘Ik heb wel wat vrije tijd verdiend, vind je niet?’

Kinderen ziek, dorstig of bang voor monsters onder het bed? Sinds ze ouder en dus zelfstandiger zijn, mag hun vader het regelen, schrijft ze. ‘Ondertussen lees ik een boek in bed, of dommel lekker weg, voordat de wekker weer vroeg gaat, de volgende ochtend.’ Oké, voor echte noodgevallen – zoals een spugend kind of die ene keer dat haar dochter een muis achter de muur hoorde – is ze heus wel beschikbaar. Maar verder staat haar man er na negenen alleen voor, en daar is nog nooit een discussie over gevoerd, volgens Chaunie.
 

Lees ook
'Mama wil even rust': zo zorgen deze moeders voor me-time >

 

Gelijke standaarden

‘Ik ben altijd thuis. Ik heb dus de hele dag al dienst’, schrijft ze. ‘Daar ben ik aan het eind van de dag gewoon doodmoe van. Mijn man steunt me daarin door me in elk geval rustige avonden te gunnen.’ Daarnaast werkt ze ook nog fulltime, vanuit huis, en staat daarvoor extra vroeg op. ‘Plus: mijn man is een avondmens. Als hij tv kijkt, kan ‘ie toch net zo goed af en toe wat voor de kinderen doen?’
Bovendien, schrijft ze: ‘Al die mensen die maar denken dat je alleen een goede moeder bent wanneer je alles opgeeft voor je kinderen, inclusief je nachtrust: onzin. Mannen kunnen net zo goed zorg op zich nemen.’ Op de één of andere manier is de standaard dat de moeder altijd maar opstaat voor de kinderen, oordeelt Chaunie. ‘Die standaard mag weleens voor beide sexen gelden.’

 

 

 

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >