Het onrecht dat afstandsmoeders is aangedaan: ‘Vrouwen kregen een kussensloop over hun gezicht, zodat ze de baby niet konden zien’

vriendschap Beeld: Canva Pro
Elsemieke Tijmstra
Elsemieke Tijmstra
Leestijd: 3 minuten

Tussen 1956 en 1984 deden ruim 13.000 vrouwen gedwongen afstand van hun baby. En pas decennia later werd duidelijk hoe groot het verdriet bij deze afstandsmoeders was. En nog steeds is.

Lees verder onder de advertentie

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de overheid formeel excuses aanbiedt aan de zogeheten afstandsmoeders — vrouwen die tussen 1956 en 1984 hun pasgeboren baby onder druk moesten afstaan. En ja: die excuses moeten er óók komen voor de kinderen.

Want wat er toen gebeurde? Dat was geen incident. Ruim 13.000 vrouwen deden – vaak gedwongen door familie, kerk of instanties zoals de Raad voor de Kinderbescherming – afstand van hun baby. En pas decennia later wordt erkend dat deze vrouwen en kinderen onrecht is aangedaan destijds. Het verdriet was, en is nog steeds, groot.

Lees verder onder de advertentie

Geblinddoekt tijdens de bevalling

Sommige vrouwen vertelden later dat ze tijdens de bevalling een blinddoek of zelfs een kussensloop over hun hoofd kregen. Zodat ze hun baby niet konden zien. Niet konden vasthouden. Niet konden kiezen. De baby’s kwamen terecht in tehuizen of bij adoptieouders.

In juni verscheen het rapport Schade door Schande van de Commissie onderzoek Binnenlandse Afstand en Adoptie. De conclusie was glashelder: deze praktijk heeft bij veel betrokkenen geleid tot groot verdriet, woede en vaak levenslange schade. Toch bleef één ding uit: een expliciet advies aan de overheid om excuses te maken. En dat voelde voor veel moeders en kinderen als een gemiste kans.

Lees verder onder de advertentie

Andere landen deden het al

In Australië, België, Ierland en Schotland zijn inmiddels wél officiële excuses aangeboden voor vergelijkbare praktijken. In Nederland groeit nu de politieke steun om dat ook hier te doen.

Aan NOS zegt CDA-Kamerlid Jeltje Straatman het duidelijk: “Vast staat dat onrecht is aangedaan aan de moeders en aan de kinderen. Het is heel belangrijk dat, nu die moeders nog leven, wij dat onrecht kunnen herstellen.”

Ook GL-PvdA vindt excuses noodzakelijk. Volgens Kamerlid Songül Mutluer gaat het niet om juridische afrekening, maar om erkenning van het leed én het stigma waar deze vrouwen jarenlang mee te maken kregen.

Meer dan alleen sorry zeggen

Voor meerdere partijen zijn excuses niet het eindpunt, maar het begin. GL-PvdA pleit voor concrete vervolgstappen:

  • Betere toegang tot dossiers
  • Passende ondersteuning
  • Blijvende aandacht voor de gevolgen

D66 diende eerder al een motie in om afstandsmoeders en -kinderen onbeperkt toegang tot hun eigen dossiers te geven. Ook SP en PvdD steunen excuses. De VVD zegt nog in overleg te zijn.

Er is haast bij

Belangenorganisaties zoals De Nederlandse Afstandsmoeder (DNA) en Verleden in Zicht (ViZ) roepen de overheid op om tempo te maken. De afstandsmoeders worden ouder. De groep wordt kleiner.

“Excuses zijn belangrijk om een begin te maken met herstel,” zegt Ellen Venhuizen van DNA. Ze vraagt daarnaast om beter vindbare adoptiedossiers en hulp bij de zoektocht naar biologische ouders.

Op het ministerie van Justitie vinden al maanden gesprekken plaats over erkenning, en inmiddels ook over hoe eventuele excuses vorm moeten krijgen. De nieuwe staatssecretaris zal zich over de kwestie buigen. En als het nodig is? Dan sluit de Kamer een motie om excuses af te dwingen niet uit. Wordt vervolgd dus.

Lees verder onder de advertentie

Bron: NOS

Alsof familiefeestjes nog niet genoeg druk geven, doet nu ook de Franse overheid een duit in het zakje. Vanaf komende zomer ontvangen alle 29-jarigen een brief met de vraag of ze al hebben nagedacht over hun kinderwens. Je leest het hier.

Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail