pijnbestrijding bij de bevalling
Beeld: Shutterstock

We weten het allemaal: een bevalling doet pijn. Een groot deel van die pijn is te handelen, maar als je het écht niet meer trekt, kun je medicatie krijgen. Welke soorten dat zijn lees je hier.

Er zijn vrouwen die hun kind in rap tempo baren, maar er zijn er ook die er uren voor moeten zwoegen. Zoals geen zwangerschap hetzelfde is, verloopt ook elke bevalling anders. Wél kun je zeggen dat een bevalling onder te verdelen is in vijf verschillende fases. Die zetten we eerst nog even kort voor je op een rij:


De latente fase

Aan het begin van de bevalling is je baarmoedermond nog grotendeels gesloten. In deze eerste fase zorgen de weeën ervoor dat je baarmoederhals gaat verstrijken en je baarmoedermond begint te ontsluiten. De weeën zijn nog niet erg pijnlijk en meestal kun je gewoon nog je dagelijkse dingen doen.

Article continues after the ad

 

De actieve fase

Je weeën worden steeds heviger, regelmatiger en pijnlijker. Je kunt ze nog opvangen in een houding die voor jou prettig is en langzaam wegzuchten. In deze fase ga je van ongeveer drie tot vier centimeter naar zo’n negen centimeter ontsluiting.

 

De overgangsfase

Het laatste stukje: van negen centimeter naar volledige ontsluiting. De weeën zijn op z’n hevigst en misschien voel je al persdrang. Voor veel vrouwen is dit het meest pijnlijke en heftigste moment van hun bevalling.


De uitdrijving

Er is nu volledige ontsluiting en je mag gaan meepersen, zodat uiteindelijk je kind geboren wordt. Hoewel persweeën ook pijnlijk zijn, ervaren veel vrouwen het als een verlichting dat ze nu actief ‘mee mogen doen’: in plaats van de weeën wegzuchten, kunnen ze al hun kracht gebruiken om de baby ter wereld te brengen.

 

De nageboorte

Na je baby moeten de placenta en je vliezen nog geboren worden. Dit noem je ook wel de nageboorte. Je kunt hierdoor nog een aantal weeën voelen, maar dit is meestal niet zo pijnlijk. Bovendien ben je met je aandacht waarschijnlijk vol bij je baby die in je armen ligt.


Lees ook:
Hilarische viral: toekomstige vader is in shock tijdens de bevalling >

 

Wat kun je doen tegen de pijn?

Het verschilt enorm per persoon hoe je de pijn tijdens een bevalling ervaart. Waar de één het best prima kan handelen tot de volledige ontsluiting, zit de ander al in het plafond bij nog geen twee centimeter. 

Natuurlijk kun je om medische pijnbestrijding vragen, maar eerst kun je ook zelf een aantal dingen proberen om de weeën op te vangen. Dit noem je de natuurlijke pijnbestrijding. Zo kun je goed letten op je ademhaling en verschillende soorten houdingen uitproberen: op een bal, hangen tegen de muur of je bed, liggen, zitten, enzovoorts. 

Ook kan een bad of douche helpen, want warmte zorgt voor pijnverlichting. Of misschien werkt een massage? Je kunt van tevoren van alles bedenken, maar pas op het moment zelf merk je wat voor jou prettig is.

Als de pijn te hevig wordt, kun je hulptroepen inschakelen. Hieronder leggen we je uit welke vormen van pijnbestrijding er zijn en wanneer die ingezet kunnen worden.


Pethidine

Dit is een soort morfine, die je toegediend krijgt via een prik in je bil of bovenbeen. Wel wordt eerst een CTG gemaakt om de hartslag van je baby te controleren. Is die in orde, dan kun je het middel krijgen. Het effect begint na ongeveer een kwartier en duurt twee tot vier uur.

  • De voordelen: het geeft een rustgevend en slaperig effect en is makkelijk toe te dienen.
  • De nadelen: je kunt last krijgen van misselijkheid en jeuk. Ook kan je baby suf en slaperig zijn bij de geboorte, omdat het middel via je placenta ook bij je baby komt. Het kan ook zijn dat hij even hulp nodig heeft met ademhalen. Om die reden wordt pethidine liever niet gegeven twee tot vier uur vóór de geboorte.


Remifentanil

Bij deze vorm van pijnstilling kun je zelf bepalen hoeveel van het middel je binnenkrijgt. Het wordt namelijk toegediend via een infuus met een pompje, waarbij je zelf op de knop kunt drukken. Wel is er natuurlijk een begrenzing, zodat je jezelf nooit teveel kunt geven. Het werkt per keer ongeveer drie tot vijf minuten.

Dit middel is vooral geschikt als er wordt verwacht dat je snel gaat bevallen en nog maar kort een pijnstiller nodig hebt. Het is ook de beste optie als je geen ruggenprik wilt of kunt krijgen.

  • De voordelen: het is een korte en krachtige pijnstiller die snel weer uit je lichaam verdwijnt. Je hebt er bovendien zelf de regie mee in handen.
     
  • De nadelen: je krijgt een infuus en je bloeddruk en ademhaling moeten telkens worden gecontroleerd. Ook kan je ademhaling er minder door worden en is onbekend wat de gevolgen voor de baby zijn op de lange termijn.

 

Ruggenprik

Deze wordt gezet door een anesthesioloog. Via een katheter wordt er verdovingsvloeistof tussen je ruggenwervels gespoten. Na een ruggenprik voel je niet alleen de weeën niet meer, maar is ook het gevoel in de onderkant van je rug, billen en benen tijdelijk minder.

  • De voordelen: een ruggenprik is de meest effectieve vorm van pijnbestrijding tijdens de bevalling.
     
  • De nadelen: ook hierbij is bewakingsapparatuur nodig en het duurt een tijdje voor de ruggenprik goed werkt. Als de bevalling niet lang meer duurt, kun je ‘m dus niet meer krijgen. Bovendien heb je meer kans op koorts, kan je bloeddruk dalen en duurt de uitdrijvingsfase (het persen) gemiddeld een kwartier langer.

 

Denk er vooraf over na

Bedenk je voorafgaand aan de bevalling welke vorm van pijnbestrijding je denkt te willen gebruiken, mocht dat nodig zijn. Bespreek dit met je verloskundige en je partner en noteer je wensen in je geboorteplan. Mocht jij tijdens de bevalling niet meer in staat zijn om aan te geven wat je wensen zijn, dan is het op die manier wel duidelijk voor de zorgverleners.
 

Bron: De Gynaecoloog

 


Nog meer weten over je zwangerschap of bevalling?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of neem een abonnement >