Ionica Smeets checkt

Je zou het niet denken als je haar zo ziet, maar Kek Mama columniste Ionica Smeets (37) heeft een stevige postnatale depressie gehad.

Je hebt van die meisjes die van jongs af aan al moeder wilden worden, Ionica had dat helemaal niet. Ze wilde wel graag een vriend, maar hoefde niet per se een kind. Met Han veranderde dat.

 

Eén kind, daar blijft het bij.

“Ik dacht: ik wil heel graag weten hoe het zou zijn met jou een kind te hebben, hoe je als vader bent. Ik wist ook zeker dat ik maar één kind wilde. Dat zei ik ook: één kind, daar blijft het bij.’ Terwijl Han graag meer kinderen wilde. Pas toen Tex drie was, had ik opeens zoiets van: misschien is een tweede kind toch wel leuk. Dat daarna Rifka kwam, voelt echt als een cadeautje. Het heeft ook zo lang geduurd omdat ik na de geboorte van Tex een postnatale depressie heb gehad waarmee ik veel te lang heb doorgelopen omdat ik het niet doorhad. Dat is achteraf zo stom. Ik had nota bene tijdens mijn zwangerschap nog uitgezocht wat de risicofactoren waren. Bijvoorbeeld dat er depressie in de familie zit, je een heftige bevalling hebt gehad, dat soort dingen.”

 

Spoedkeizersnede

Toen Ionica 36 weken zwanger was van Tex, werd zij met een ernstige zwangerschapsvergiftiging in het ziekenhuis opgenomen. De weeën moesten per direct worden opgewekt. Toen de bevalling niet op gang kwam, werd het een spoedkeizersnee. “Als ze toen hadden gezegd: we gaan je benen amputeren, had ik het ook goed gevonden. Ik was totaal apathisch, zo ziek was ik. Zo’n spoedkeizersnede gaat razendsnel. Dat is rats, kind eruit, oké, kind leeft nog, moeder leeft nog. Mooi zo. Dat was zo raar. Han heeft echt gedacht: ik ga alleen naar huis. Ionica en de baby gaan het allebei niet overleven.

 

De postnatale depressie sloop erin

Wat ook veel impact heeft gehad is dat na die spoedkeizersnede ook opeens je kind weg is. Ik lag op een bijkomkamer terwijl Han bij de baby was. Han wist niet hoe het met mij was en ik wist niet hoe het met de baby was. Na die keizersnee was ik ook nog een paar dagen onder invloed van morfine, omdat het niet goed ging met me. En toen was het nog niet klaar: ik bleef maar bloeden – er bleek een stuk placenta achtergebleven te zijn. Na zes weken kreeg ik een curettage. De week erna ben ik weer gaan werken. Krankzinnig. Geen wonder dat ik het daarna allemaal niet zo leuk vond. Ik heb nog jarenlang tegen moeders die achter een kinderwagen liepen willen zeggen: ‘Sterkte. Het wordt beter.’ En dat ik op kraamkaarten alleen maar ‘Hou vol’ wilde schrijven. De postnatale depressie sloop erin.

Vlak na de bevalling was ik niet eens zo somber, omdat ik gewoon de hele tijd ziek was. Op het moment dat ik enigszins hersteld was, maar ook nog niet helemaal, ben ik meteen weer vier dagen gaan werken. Ik vond het zo lullig dat ik niet gelukkig was, want ik had een heel makkelijk kind. Tex sliep goed en hij was lief en vrolijk. Dan zei ik weleens tegen iemand: ‘Ik vind het best zwaar’ en dan zeiden ze: ‘Ja, die gebroken nachten zijn verschrikkelijk’, en dan dacht ik: kut, ik heb helemaal geen gebroken nachten."

 

Het hele interview lees je in Kek Mama 12.

Lees hier alle BN'er interviews.

werken na zwangerschapsverlof
Beeld: Pexels

En dan ga je weer aan de slag, na wekenlang in die babycocon te hebben gezeten. Maar hoe zit dat eigenlijk met praktische zaken als kolven, zieke kinderen en ouderschapverlof?

Grappig hoe op je eerste werkdag alles nog precies hetzelfde is als voor je verlof (de eindeloze verhalen van de kantinejuf, de slechte koffie uit de automaat, de inside jokes met je werk-vrienden), en toch álles anders is. Want thuis – of op de opvang – zit nu een mini-mensje dat volledig van jou afhankelijk is. Door je ‘zwangerschapsbrein’ ben je wat vergeetachtiger dan voorheen (‘hoe laat was die meeting ook alweer? En wat is in vredesnaam het wachtwoord van mijn mail?’) en dan zijn er nog de praktische zaken, zoals lekkende borsten als je niet op tijd kolft. Wat zijn eigenlijk jouw rechten, als kersverse moeder op de werkvloer?

De meestvoorkomende issues op een rijtje:

 

Weer werken

Allereerst even een applausje voor ons landje: hoewel je soms horendol wordt van ál die regeltjes voor werkelijk álles, mogen we als kersverse moeders blij zijn met onze rechten. Zo hoeven zwangere vrouwen én moeders tot zes maanden na hun bevalling in principe niet te werken tussen 0.00 en 6.00 uur. Ook mag je regelmatige arbeidstijden van je baas verlangen en hoef je niet over te werken. Doe je lichamelijk zwaar werk? Ook daar zijn regels voor: in beginsel hoef je niet te zwaar te tillen en niet te lang te staan of te lopen. Wordt het je allemaal teveel na een gebroken nacht vol spuitluiers en voedingen, dan mag je per dag één of meer extra pauzes nemen naast de gebruikelijke pauzes. Maar je moet het niet te bont maken: deze extra pauzes bij elkaar opgeteld mogen niet meer dan een achtste deel van je arbeidsduur per dag bedragen.

 

Lees ook
PERSOONLIJK: Zwanger aan het werk: dit zijn jouw rechten >

 

Kolven of voeden

Om voeden of kolven goed mogelijk te maken voor moeders die borstvoeding geven, zijn ook hier wat regels over vastgesteld. En wel deze: als moeder heb je gedurende negen maanden na de geboorte van je kind het recht om ‘in rust en afzondering het kind te zogen dan wel tot kolven over te gaan’. Gehaast op de klok kijken hoeft niet meteen: volgens de wet mag je dit zo vaak en zo lang doen als nodig is – en je loon wordt uiteraard gewoon doorbetaald – maar al met al mag het kolven niet langer in beslag nemen dan een kwart van de gebruikelijke arbeidstijd per dag.

 

Ziek kind

En dan belt ineens het kinderdagverblijf: je welpje heeft verhoging en spuugt alles onder, kun je hem zo snel mogelijk weer ophalen? Tja. Soms kunnen partners, opa’s of oma’s in zulke situaties bijspringen, maar niet altijd. Goed nieuws, want ook hier is iets voor bedacht: namelijk het calamiteitenverlof. De eerste 'ziekdag' wordt je loon over het algemeen gewoon doorbetaald door je baas. Maar als je kind langer ziek is, dan gaat op de tweede dag het zogeheten kortdurend zorgverlof in. Meestal krijg je dan 70 procent van je salaris doorbetaald. Let op: dit speciale zorgverlof moet je wel aanvragen bij je werkgever. Samen bekijk je dan hoe lang jij nodig denkt te hebben voor de zorg van je kind en of er geen alternatieven -  wederom: partner, opa's of oma's - zijn. Hoe dan ook is jouw werkgever verplicht om jou dit zorgverlof toe te kennen als jij echt de enige bent die voor je kind kan zorgen. 

 

Ouderschapsverlof

Na de geboorte van je kind kun je onbetaald ouderschapsverlof opnemen, en dat geldt ook voor je partner mits die ergens in dienst is. Dit hoeft niet meteen te volgen op je zwangerschapsverlof. Je mag dit verlof opnemen tot je kind 8 jaar is. Voor ieder kind heb je opnieuw recht op ouderschapsverlof. En jouw werkgever mag jou het ouderschapsverlof niet weigeren, tenzij er hard gemaakt kan worden dat jouw afwezigheid het bedrijf ernstig in gevaar brengt. Het aantal uren ouderschapsverlof dat je kunt opnemen hangt samen met hoeveel je werkt. In een notendop: je hebt recht op 26 keer het aantal uur dat je per week werkt. Je bepaalt zelf wanneer je deze uren opneemt. 

 


 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >

Het roer om

Irma Boekhorst (38) woont samen en heeft een dochter van vijf, Anna. Na tien jaar werken in het onderwijs nam ze spontaan ontslag. ‘Met een fles wijn in mijn hand stond ik voor mijn vriend. 'Surprise, ik heb mijn baan opgezegd!''

‘Tijdens de zwangerschap van Anna was mijn belangrijkste wens voor haar dat ze later doet waar ze blij van wordt. Het klinkt zo logisch en simpel. Maar toch… Ik werkte al tien jaar in het onderwijs. En hoewel ik mijn leerlingen en collega’s nog net zo leuk vond als op mijn eerste dag, voelde ik me steeds futlozer. Was ik in het begin op donderdagavond moe van de werkweek, dat moment kwam steeds eerder in de week. Tot het punt dat ik op maandagavond al totaal geen energie meer had.’

 

Een andere droom

‘Eerlijk gezegd wist ik dondersgoed waar dat uitgeputte gevoel vandaan kwam. Ik ben op carrièrevlak onderaan de ladder begonnen. Wilde heel graag juf worden, maar daarvoor moest ik wel via het toenmalige LBO naar MBO en uiteindelijk HBO. Jaren studeren, maar het lukte. Ik kreeg die baan als leerkracht, dus wat had ik te zeuren? Nou, dat de droom van vroeger eigenlijk mijn droom niet meer was. Heimelijk verlangde ik naar een ander bestaan: creatief bezig zijn, iets creëren. Maar ik had het lef niet om te kiezen voor een kunstenaarsbestaan.’

 

Trillen van geluk

‘Anna was nog geen jaar oud toen ik besloot mijn levensles aan haar in praktijk in te brengen. Zonder mijn man iets te vertellen, reed ik naar school en nam ontslag. De directrice vroeg me waarom. Omdat ik niet meer wil, antwoordde ik. Toen ik naar huis reed, trilde ik van geluk. Nam een omweg naar de wijnboer om thuis het nieuws feestelijk in te kleden met een fles wijn: Surprise lieverd, ik heb mijn ontslag ingediend!’

 

Lees ook
PERSOONLIJK: 'Samen met mijn dochters ga ik in een yurt wonen' >

 

Sceptische reacties

'Mijn man was niet boos. Hij is zzp’er, heeft zo’n dilemma zelf ook al eens gevoeld en getackeld. ‘Maar had het even overlegd,’ zei hij. Er volgden een paar sceptische reacties van vrienden, die niet snapten dat ik mijn veiligheid opgaf. Maar er waren meer reacties van vrouwen die net als ik vastzaten in een patroon. Die ook iets anders wilden, maar niet durfden. Financieel konden we mijn gemis aan leerkrachtensalaris trekken doordat ik een praktijk voor kindermindfulness opzette. Dat voorkwam een gat in de inkomsten.'

 

Alles veranderen

'Voor kerst tekende ik een kaartje voor de kinderen in mijn mindfulnesspraktijk. Met een vrolijk, liefdevol poppetje erop. Het kaartje liet ik zien op Facebook en de reacties stroomden binnen. Vriendinnen vroegen of ik het poppetje ook voor hen op kaartjes en servies kon tekenen. Zelfs vrienden van vrienden meldden zich met aanvragen. Ineens werd voor mij heel duidelijk: dit is het. Deze illustratie gaat alles veranderen. Irmadammeke noemde ik haar, een samensmelting van mijn voornaam en madammeke.'

 

Het leven omarmen

'Een atelier heb ik niet. De keukentafel is mijn werkplek. De Irmadammekes zijn door veel mensen geliefd en opdrachten stromen elke dag binnen. Ik ben gestopt met de mindfulnesspraktijk en ik betaal mezelf maandelijks een bedrag uit. Ik werk aan babykleren, geboortekaartjes en gepersonaliseerde cadeaus. Ik werk me drie slagen in de rondte, ook ’s avonds, als Anna naar bed is. Maar met één groot verschil: het voelt nooit meer zwaar. Ik teken de dametjes dan ook zoals ik me voel: lichtvoetig en met de armpjes wijd open, alsof ze het leven willen omarmen.'

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >