Beeld: VI-Photography
Verloskundige Loïs Witmond was onlangs te zien in de serie De verloskundigen. Daarin kregen kijkers een inkijkje in haar werk, dat ze nét even anders aanpakt. Geen afstandelijke spreekkamer en een strikte scheiding tussen werk en privé, maar persoonlijke begeleiding waarbij ze negen maanden lang naast een zwangere vrouw staat: “Ze noemen me weleens hun pregnancy friend.”
Dat Loïs verloskundige zou worden, wist ze eigenlijk al als kind. “Ik hou gewoon heel erg van baby’s. Maar een vrouw die moeder wordt, is ook echt heel speciaal. Om dat van begin tot eind te mogen begeleiden, vind ik heel bijzonder.”
Na de middelbare school meldde Loïs zich aan voor de opleiding Verloskunde. Ze werd alleen niet meteen aangenomen. “Er zit een selectie op en die haalde ik het eerste jaar niet. Daarom ben ik een jaar verpleegkunde gaan doen, eigenlijk alleen om die tijd te overbruggen en me daarna opnieuw te kunnen aanmelden. Ik was heel gemotiveerd. Gelukkig werd ik de tweede keer wel aangenomen.”
Al tijdens haar eerste studiejaar liep ze stage en maakte ze haar eerste bevalling mee. Een moment dat haar altijd is bijgebleven. “Het was indrukwekkend. Ik weet het nog precies, dat vergeet je gewoon niet meer.” Na haar opleiding kon ze direct aan de slag in de regio waar ze ook stage had gelopen. Toch merkte ze na ongeveer twee jaar dat haar plezier in het werk afnam.
“Ik raakte mijn passie een beetje kwijt”, vertelt Loïs. “Terwijl ik zo bewust voor deze opleiding had gekozen en dit altijd al had gewild. Na twee jaar dacht ik eigenlijk: als dít het is…” Vooral het moment waarop ze begon op te zien tegen haar werkdagen, zette haar aan het denken. “Ik vond het altijd het leukste wat er was en ineens dacht ik: ik heb geen zin. Dat vond ik heel raar, want ik was eigenlijk pas net begonnen.”
Ook merkte ze dat er iets veranderde in de manier waarop ze haar cliënten begeleidde. “Ik wilde op een gegeven moment minder voor de vrouwen door het vuur gaan. Toen dacht ik: dit klopt niet. Want dat is juist wat ik voel voor het vak en hoe ik hier ooit aan begon.” De oplossing? Het vak zélf vormgeven op een manier die wel bij haar paste. Dus begon Loïs haar eigen verloskundigenpraktijk.
Inmiddels heeft Loïs haar praktijk zo’n zes jaar en doet ze het bewust anders. De afstand tussen verloskundige en cliënt is bij haar klein. “We zijn allemaal gelijk. Ik help je bij het krijgen van je kind, maar ik sta naast je en niet boven je. Ik ga je niet vertellen wat je moet doen.”
Die persoonlijke aanpak wordt gewaardeerd. “Vrouwen zeggen vaak dat ik een soort pregnancy friend ben. Ik loop negen maanden met iemand mee en daarna nemen we afscheid. Een enkeling blijft plakken en de volgende komt weer terug. Maar in die periode ben ik gewoon een soort partner. Dat vind ik echt heel leuk.” Soms maakt dat afscheid nemen na negen maanden lastig. “Soms vind ik dat moeilijk en zij ook. En soms is het ook gewoon goed zo.”
Werk en privé lopen bij Loïs sowieso door elkaar. Zo ontmoette ze tijdens haar werk haar vrouw Jessica, die als geboortefotograaf werkt. “Ze kwam een keer langs om kennis te maken en toen vond ik haar al heel interessant. Maar we zaten allebei nog in een ander huwelijk. Dus ik dacht: wat ik nu voel, voel ik helemaal niet. Dit kan niet en dit bestaat niet.”
Tot de twee samen een bevalling begeleidden. “Toen wist ik allang dat er bij mij wel wat zat. Het duurde nog een tijd voordat we dat naar elkaar konden uitspreken, omdat je weet dat je hele wereld op zijn kop gaat staan. Dat was heel spannend.”
Het was tegelijkertijd een zware periode. Loïs draagt als zelfstandig verloskundige veel verantwoordelijkheid. “Mijn werk is al heel zwaar als ik het alleen doe. Je draagt 24/7 verantwoordelijkheid voor zwangere vrouwen. En niet voor één, maar standaard voor ongeveer dertig. Als het privé dan ook onrustig wordt, moet je op je werk nog steeds blijven functioneren. Dat was echt een hele zware tijd.”
Inmiddels vormen Loïs en Jessica samen een gezin. Jessica had al een zoon en samen kregen ze nog een zoon. Werk en gezin strikt van elkaar scheiden? Dat probeert Loïs niet eens. “Je doet niet de deur achter je dicht en dan is het klaar. Het gaat altijd door. Soms is dat fijn en soms is het lastig. Maar op deze manier ben ik wel elke dag gelukkig met mijn werk.”
Ook cliënten krijgen daardoor soms iets mee van haar privéleven. En dat vindt Loïs juist passend bij haar werk. “Het is gewoon heel persoonlijk. Je krijgt een deel van mijn privéleven te zien. De meeste vrouwen vinden dat juist heel fijn. Het gaat ook om het krijgen van een kind, niet om even je gootsteen ontstoppen. Dus dit mág iets persoonlijks zijn.”
Toen Loïs zelf zwanger werd, dacht ze dankzij haar vakkennis goed te weten wat haar te wachten stond. Tijdens de zwangerschap en bevalling gaf die kennis en ervaring haar inderdaad rust. “Ik dacht: ja, dit snap ik. Die kennis en ervaring hielpen echt. Dat was heel bijzonder.”
Ook de eerste periode met een pasgeboren baby voelde nog bekend. “Die hele newbornfase snap ik natuurlijk ook vanuit mijn werk. Maar daarna? Toen was alles nieuw.” Toch verliep haar zwangerschap allesbehalve zorgeloos.
Loïs bleef tijdens haar zwangerschap lange tijd ziek. Een bevriende gynaecoloog besloot haar uiteindelijk uitgebreid te onderzoeken. Daarbij werden afwijkende cellen gevonden. In eerste instantie werd zelfs gedacht aan hiv. “Dan ben je wel echt heel bang, kan ik je vertellen. Zeker omdat wij een donorzwangerschap hadden. De donor hadden we daar niet specifiek op getest, dus het was een mogelijkheid. Dat was heel eng.”
Na verder onderzoek bleek het niet om hiv, maar om cytomegalovirus (CMV) te gaan. Een virus dat Loïs vanuit haar opleiding maar al te goed kende. Wat volgde, was een periode vol onderzoeken, wachten en onzekerheid. Pas na de geboorte van hun zoon zouden Loïs en Jessica volledige zekerheid krijgen over zijn gezondheid.
“Het was een heel stressvolle en verdrietige tijd, zeker de eerste twintig weken. Er werd veel getest en we moesten lang op uitslagen wachten. Maar ondertussen groeit je buik wel gewoon door.” De onzekerheid was zo groot dat ze zelfs nadachten over het afbreken van de zwangerschap. “Ik wist niet of hij gezond zou zijn. We hebben zelfs overwogen om de zwangerschap af te breken.”
Ondertussen ging haar werk als verloskundige gewoon door. Dat maakte de situatie soms extra pijnlijk. “Dan zat er op de praktijk een gezonde vrouw met een dikke buik voor me. Dat was heel confronterend.”
De onderzoeken naar haar eigen baby bleven er gelukkig goed uitzien. Het virus kon niet bij hem worden aangetoond, al konden de artsen ook geen honderd procent zekerheid geven. Loïs en Jessica besloten uiteindelijk de zwangerschap voort te zetten.
“We dachten: de testen zien er goed uit, ze kunnen het virus niet bij hem vinden, dus we geven hem het voordeel van de twijfel. Daarna heb ik de tweede helft van mijn zwangerschap meer kunnen genieten. Ik dacht gewoon: alles ziet er gezond uit, dus we doen alsof dat ook zo is.” Pas een week na zijn geboorte kwam de definitieve zekerheid.
De ervaring heeft ook invloed op de manier waarop Loïs tegenwoordig haar cliënten begeleidt. “Ik licht mensen hier nu veel beter over voor en check bij iedereen de status van infecties. Zo hoop ik dit scenario voor anderen zoveel mogelijk te voorkomen.”
Van alle bevallingen die Loïs inmiddels heeft meegemaakt, is er één die er met kop en schouders bovenuit steekt: die van haarzelf. “Ik kan de verloskunde niet uitzetten. Dus bij mijn eigen bevalling was ik óók gewoon nog mijn eigen verloskundige.”
Er was wel een andere verloskundige aanwezig in het ziekenhuis, maar Loïs bleef ondertussen zelf meedenken. “Dat typeert mij. Alles loopt door elkaar. Ook bij mezelf dacht ik: oké, nu wil ik dit, nu wil ik dat en dit wil ik zelf doen. Ik wilde het gewoon in eigen handen nemen.”
Naast al die bijzondere momenten kent het vak ook een gitzwarte kant. Op de vraag wat ze het moeilijkst vindt aan haar werk, weet Loïs meteen het antwoord: “Dat baby’s doodgaan.” In het jaar waarin De verloskundigen werd opgenomen, maakte ze dat twee keer mee. “Dat komt echt heel hard binnen. Dat is niet te beschrijven.”
Hoe ze daarmee omgaat? “Je moet door. Dat is vooral het belangrijkste. Als ik ervoor kies om te stoppen met werken, dan kom ik er niet meer overheen. Ik probeer zo goed mogelijk voor die mensen te zorgen, want zij verliezen natuurlijk een kind.”
Thuis praat ze er veel over met Jessica. Omdat Jessica zelf bij bevallingen aanwezig is, begrijpt zij wat haar vrouw meemaakt. “Gelukkig gebeurt het zelden, maar het komt voor. Omdat we het allebei kennen, begrijpen we elkaar daarin goed.”
Na zes jaar met een eigen praktijk is Loïs nog lang niet uitgekeken op haar vak. “Elke vrouw is anders en elke bevalling is anders. En ik verander zelf natuurlijk ook. Het wordt nooit saai.”
Voorlopig blijft het gezin in Nederland, maar later zou Loïs graag een tijd in het buitenland werken. Vooral Curaçao trekt haar. “Als de kinderen groter zijn, zou ik het heel gaaf vinden om misschien een jaartje in het buitenland te werken. Curaçao is echt een plek die me trekt. Juist omdat de geboortezorg daar anders georganiseerd is, lijkt het me een mooie uitdaging.”
Eerst staat er dichter bij huis al een verandering op de planning: haar praktijk verhuist letterlijk naar haar eigen huis. “Nu heb ik nog een losstaand praktijkpand en straks zit het in ons huis. Omdat mijn manier van werken zo persoonlijk is, past dat eigenlijk heel goed. Ik denk dat het voor mijn cliënten alleen maar fijner wordt.”
Ook hoopt Loïs dat De verloskundigen een vervolg krijgt. “Ik hoop echt dat er een tweede seizoen komt en dat ik nog een jaartje mee mag doen. Het was zo’n toffe ervaring.” Voor Loïs was meedoen vooral een kans om te laten zien dat verloskundige zorg ook anders kan. Persoonlijker, dichterbij en met minder afstand tussen zorgverlener en zwangere. Precies zoals ze het zelf het liefst doet: niet boven een vrouw staan, maar ernaast.
De afleveringen van De verloskundigen kan je het terugkijken via NPO Start of via de website van KRO-NCRV.
Suzes oudste zoon mag sinds kort zelfstandig van school naar huis, maar komt de laatste tijd steeds laat uit school. Als ze op een middag besluit te kijken waar hij blijft, ontdekt ze de reden voor zijn dagelijkse vertraging.
Natuurlijk hoop je dat je kind later een beetje aardig is voor de mensen om zich heen. Dat-ie iemand helpt die valt, niet voordringt bij de bakker en ooit uit zichzelf zijn broer of zus een koekje aanbiedt. Dat laatste is misschien wat ambitieus. Maar hoe leer je een kind eigenlijk om vriendelijk en empathisch […]
Kinderen hebben niet veel nodig om zich urenlang te vermaken. Geef ze een lege doos en ze bouwen een huis. Een oude deken wordt een tent, een pollepel een microfoon en een wc-rolletje is binnen drie seconden een verrekijker. En soms hebben ze aan een zolder genoeg.
Erica’s dochter heeft een half jaar verkering met een jongen die ze tijdens de vakantie heeft ontmoet. Ze zijn allebei vijftien en stapelgek op elkaar. Alleen woont hij anderhalf uur verderop. Daarom wil ze bij hem blijven slapen. Erica vindt dat prima, maar haar man denkt daar héél anders over.
Lady Gaga en haar verloofde Michael Polansky hebben hun eerste kind verwelkomd, werd vorige week bekend. Nu blijkt dat ze al maanden geleden is bevallen.
Een broek, spijkerrok of gewone jurk? Lou (7) bedankt ervoor. Marloes’ dochter weigert gewone kleding aan te trekken. Als het aan haar ligt, vertrekt ze iedere ochtend in een prinsessenjurk naar school.
