Beeld: KRO-NCRV
Wie naar De Verloskundigen kijkt, heeft Aalayah in het hart gesloten. De 25-jarige verloskundige werkt in Amsterdam-Zuidoost, waar haar werk regelmatig veel verder gaat dan zwangerschapscontroles en baby’s ter wereld helpen. Ze krijgt te maken met taalbarrières en kwetsbare gezinnen met beperkte financiële middelen. Dan rijdt Aalayah net zo makkelijk de stad door om te kijken wat ze voor iemand kan regelen. “Het is eigenlijk niet mijn werk, maar ik doe het gewoon.”
Ze is pas 25, maar Aalayah wist opvallend jong al dat ze later iets met kinderen wilde doen. Inmiddels werkt ze ruim een jaar als verloskundige. In De Verloskundigen zien we hoe veelzijdig dat werk in haar praktijk in Amsterdam-Zuidoost is.
Want natuurlijk zijn er echo’s, controles en bevallingen, maar vaak genoeg is er ook een zwangere vrouw die de Nederlandse taal niet spreekt. Een moeder zonder geld voor babyspullen. Of een cliënt die ongedocumenteerd is en voor wie de reguliere weg door de zorg een stuk ingewikkelder is. Voor Aalayah hoort het inmiddels allemaal bij haar werk.
“Bij ons thuis waren eigenlijk altijd kinderen. Neefjes en nichtjes, maar ook kinderen uit de kerk. Mijn moeder werkt in het onderwijs en ik ben opgegroeid in een omgeving waarin er altijd veel kinderen om me heen waren. Ik was zelf ook altijd met de kinderen bezig.”
Dat het uiteindelijk verloskunde werd, stond niet vanaf het allereerste moment vast. Ook een medische studie trok haar. Maar toen ze zich eenmaal serieus in de opleiding Verloskunde ging verdiepen, viel het kwartje. “Ik weet nog dat ik ’s nachts wakker lag en online ging zoeken. Hoe lang duurt de opleiding Verloskunde? Waar kun je de opleiding volgen? Wat houdt het allemaal in? Uiteindelijk heb ik toen besloten: ik ga verloskunde doen. Daarna viel ik meteen in slaap.” Die keuze bleek de juiste. Ze werd in de eerste ronde toegelaten tot de opleiding en inmiddels kan ze zich geen ander beroep voorstellen.
De meest bijzondere bevalling die ze meemaakte, is niet eens zo lang geleden. Aalayah had dienst toen ze midden in de nacht werd gebeld vanuit het ziekenhuis, over een zwangere cliënt die daar op dat moment verbleef, omdat haar andere kind medische zorg nodig had. De vrouw had buikpijn en de verpleegster vertrouwde het niet, dus belde ze Aalayah uit bed. Aalayah vertrok snel naar het ziekenhuis. “Ik stond voor de lift toen ik opnieuw werd gebeld. Toen dacht ik al: oké, ik moet nu echt opschieten. ‘Ik ben er bijna’, riep ik.”
Eenmaal boven ging het razendsnel. Ze had nauwelijks tijd om zich voor te bereiden, want het was duidelijk dat de baby eraan kwam. “Binnen een paar minuten was de baby geboren.” En dat terwijl Aalayah net uit haar slaap was gebeld en daar niet was aangekomen met het idee dat ze onmiddellijk een bevalling zou begeleiden. “Ik had niet eens tijd om al mijn spullen klaar te zetten. Ik moest gewoon handelen. Je leert daardoor wel echt om professioneel te schakelen. Je verstand op nul en kijken: wat heb ik, wat kan ik gebruiken en wat moet ik nu doen?”
Juist dat onverwachte vindt ze ook mooi aan haar vak. Paniek krijgt ze niet snel. “Op zo’n moment zit ik in mijn rol. Dan moet het gewoon gebeuren. Dan maar zonder spullen.”
En wat is dan het moeilijkste aan het vak? Aalayah hoeft daar niet lang over na te denken. “De verantwoordelijkheid. Als verloskundige draag je tijdens een zwangerschap en bevalling verantwoordelijkheid voor de gezondheid van moeder én kind. Je bent verantwoordelijk voor twee levens. Ik denk dat cliënten, maar ook mensen op bijvoorbeeld sociale media, niet altijd beseffen hoe zwaar die verantwoordelijkheid soms is.”
Vooral wanneer een vrouw bepaalde wensen heeft die Aalayah door omstandigheden buiten haar macht niet kan realiseren, vindt ze dat lastig. Een voorbeeld daarvan is een zwangere die tijdens haar bevalling pijnstilling wil, terwijl er op dat moment simpelweg geen plek beschikbaar is in een nabijgelegen ziekenhuis.
“Dan weet ik: misschien krijgt zij hierdoor een negatieve ervaring. Terwijl ik er niets aan kan doen dat ik niet aan haar wens kan voldoen.” Zeker in de zomer kan de capaciteit rondom Amsterdam volgens haar een probleem zijn. Soms weet je al dat de kans groot is dat een cliënt voor ziekenhuiszorg buiten de stad terechtkomt.
De cliënten in Aalayahs praktijk is ontzettend divers. Ze ziet regelmatig cliënten bij wie bijvoorbeeld sprake is van een taalbarrière en binnen de praktijk weten de verloskundigen goed welke instanties kunnen helpen wanneer iemand extra ondersteuning nodig heeft. Daardoor worden kwetsbare cliënten vaak juist naar hen doorverwezen. “We weten met welke instanties we moeten schakelen en wat er mogelijk is. We werken veel samen met andere organisaties. Daardoor zijn we eraan gewend.”
Communiceren vraagt soms behoorlijk wat creativiteit. “Je maakt veel gebruik van lichaamstaal. Soms is er een tolk of iemand anders die kan helpen. En tijdens een bevalling leer je bijvoorbeeld bepaalde woorden in iemands taal.” Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar voor Aalayah is het inmiddels haar dagelijkse praktijk. “Iemand die van buiten bij ons zou komen werken, zou misschien echt een cultuurshock krijgen. Voor ons is het normaal geworden.”
Bij sommige cliënten houdt Aalayahs betrokkenheid niet op wanneer de medische zorg geregeld is. Als ze ziet dat iemand weinig heeft, probeert ze te kijken wat er nog meer nodig is. Babyspullen bijvoorbeeld, of kleding.
“Ons vak is van zichzelf natuurlijk al heel mooi, omdat je aan het begin van nieuw leven staat. Maar hierdoor wordt het voor mij nog betekenisvoller. Dat ik ook wat kan betekenen voor mensen die niks of weinig hebben, dat geeft me veel voldoening. Juist die mensen zijn heel dankbaar.”
Op de vraag of ze zichzelf daardoor soms bijna meer maatschappelijk werker dan verloskundige voelt, moet ze lachen. Want officieel hoort dat natuurlijk niet bij haar functieomschrijving. “Het is eigenlijk mijn werk niet. Maar ik doe het gewoon. Ik ben opgegroeid met het idee dat je elkaar gewoon helpt waar nodig.” Niemand verwacht van haar om na haar dienst nog de stad door te rijden voor een cliënt, maar ze doet het wel, omdat ze weet dat ze iets kan betekenen.
Hoe zorgt ze ervoor dat ze narigheid niet mee naar huis neemt? Dat was in het begin inderdaad een valkuil, vertelt Aalayah. “Ik wilde graag iedereen helpen en vond het moeilijk om grenzen te stellen. Maar als je iedere moeilijke thuissituatie, ieder geldprobleem en iedere zorg van een cliënt ’s avonds mee naar huis neemt, blijft er op een gegeven moment weinig van jezelf over.”
Dus moest ze leren loslaten. “Ik probeer tegen mezelf te zeggen: de baby is gezond, de moeder is gezond. Ik heb gedaan wat ik kon doen. Soms moet ik accepteren dat sommige problemen buiten mijn macht liggen.” Als zij heeft gedaan wat binnen haar mogelijkheden ligt en de juiste mensen of instanties heeft ingeschakeld, moet iemand anders het soms overnemen. “Ik heb mezelf echt moeten aanleren om mijn hoofd leeg te maken. Anders maak je jezelf gek.” Dat lukt inmiddels beter.
Toen Aalayah werd benaderd voor het programma, stond ze niet onmiddellijk te springen om met een cameraploeg op pad te gaan. Sterker nog: ergens hoopte ze stiekem dat haar leidinggevende het geen goed idee zou vinden. “Toen dacht ik: als mijn leidinggevende nee zegt, heb ik een goed excuus om te zeggen: nee, dank je wel.”
Helaas voor haar zenuwen vond haar leidinggevende het prima, dus besloot Aalayah ervoor te gaan. En daar is ze achteraf blij mee. Ze vindt het belangrijk dat het programma verschillende kanten van het vak laat zien. Niet alleen de geboorte van een baby, maar ook wie de verloskundigen zelf zijn en hoe verschillend hun werk eruit kan zien.
Voor Aalayah betekende dat ook dat kijkers kennismaakten met de realiteit van haar praktijk in Amsterdam-Zuidoost. “We hebben echt kunnen laten zien wat onze praktijk doet. Zoals het echt is. Daar ben ik trots op.”
Sinds De verloskundigen wordt uitgezonden, wordt Aalayah regelmatig herkend. Soms zelfs alleen aan haar stem, als ze iemand telefonisch spreekt. Dat vindt ze vooral grappig. Ze had naar eigen zeggen vooraf onderschat hoe groot de impact van het programma zou zijn.
En er gebeurt nog iets veel mooiers: kijkers hebben gezien hoe Aalayah soms spullen probeert te regelen voor zwangere vrouwen en jonge moeders die weinig hebben. En sommige mensen besloten vervolgens zélf in actie te komen. “Ik krijg regelmatig DM’s van mensen die spullen willen doneren. Dat is echt superlief. Het is zo veel dat ik het soms zelfs moet afwijzen, omdat we geen plek meer hebben om het in de praktijk op te slaan.”
Wat zou Aalayah mee willen geven aan iedereen die twijfelt om verloskundige te worden? Ze wil vooral duidelijk maken dat de opleiding en het beroep intensief zijn, maar dat daar iets tegenover staat wat voor haar zwaarder weegt.
“Je krijgt er zoveel meer voor terug. Er zijn nachtdiensten, grote verantwoordelijkheden, onverwachte situaties en cliënten om wie je je na werktijd nog zorgen kunt maken… Maar uiteindelijk mag je als verloskundige steeds opnieuw aanwezig zijn aan het begin van een nieuw leven. En dat blijft toch het mooiste wat er is.”
De afleveringen van De verloskundigen kan je het terugkijken via NPO Start of via de website van KRO-NCRV.
Verloskundige Loïs Witmond was onlangs te zien in de serie De verloskundigen. Daarin kregen kijkers een inkijkje in haar werk, dat ze nét even anders aanpakt. Geen afstandelijke spreekkamer en een strikte scheiding tussen werk en privé, maar persoonlijke begeleiding waarbij ze negen maanden lang naast een zwangere vrouw staat: “Ze noemen me weleens hun […]
Suzes oudste zoon mag sinds kort zelfstandig van school naar huis, maar komt de laatste tijd steeds laat uit school. Als ze op een middag besluit te kijken waar hij blijft, ontdekt ze de reden voor zijn dagelijkse vertraging.
Op sociale media lijkt het leven soms een stuk vrolijker dan het achter de schermen werkelijk is. Een filmpje met een glimlach zegt tenslotte weinig over wat iemand op datzelfde moment meemaakt.
Ilse maakt zich zorgen om het milieu en de toekomst van haar kinderen en probeert op haar eigen manier bij te dragen om milieuvervuiling tegen te gaan. Zo eten zij en haar gezin uitsluitend veganistisch, gaan ze niet op vliegvakanties en koopt ze het liefst tweedehands. En daar vindt haar omgeving nogal wat van.
Even snel de vriezer opentrekken voor iets lekkers bij het avondeten? Dan is het misschien verstandig om eerst te kijken wat er precies in je vriesvak ligt.
Een avond die Melissa De Lange waarschijnlijk liever snel vergeet. De moeder van acht kinderen belandde onlangs met twee van haar zoons op de spoedeisende hulp.
