Schermen zijn niet meer weg te denken uit het gezinsleven. Even een filmpje tijdens het koken, een tablet in de auto of YouTube als rustmoment. Maar steeds meer experts waarschuwen: bij jonge kinderen kan overmatige schermtijd al vroeg sporen nalaten. En opvallend genoeg is dat soms zichtbaar met een heel simpele test.
Lees verder onder de advertentie
Hoe reageert een peuter als hij of zij voorzichtig ondersteboven aan de voeten wordt vastgehouden? Voor de meeste jonge kinderen is dit een spelletje. Ze lachen, ontspannen of vinden het spannend op een leuke manier. Dat is een normale reactie en laat zien dat het evenwichtssysteem goed samenwerkt met de hersenen.
Lees verder onder de advertentie
Vroeg signaal van schermverslaving
Maar bij een groeiende groep peuters gebeurt iets anders. Ze verstijven, worden angstig of raken zelfs in paniek. Dit wordt ook wel screen‑induced pathological vestibular reflex genoemd, blijkt uit dit onderzoek. Volgens kinderarts Dr. Madhumitha Ezhil, (op Instagram @screenfreeparent), kan dit een vroeg teken zijn van schermverslaving of autisme.
Bij peuters die al op jonge leeftijd veel schermtijd krijgen, ziet Dr. Madhumitha deze reactie opvallend vaak. In plaats van speels reageren ze met spanning: trillen, vastklampen of compleet blokkeren. “Dat is geen toeval. Het wijst erop dat het brein te sterk is gaan leunen op visuele prikkels, iets wat veel voorkomt bij kinderen die langdurig en regelmatig naar schermen kijken”, aldus de Indiaase kinderarts. “Het lichaam is simpelweg niet gewend om beweging en balans te verwerken zonder houvast van de ogen.”
Ook de Amerikaanse neuroloog raakte gefascineerd door deze bijzondere reflex en vertelt er meer over in deze Instagramreel:
Een ander simpel testje kan vroege schermverslaving ook aantonen. “Wanneer de ogen van kinderen zachtjes worden afgedekt – zoals bij kiekeboe – raken veel van hen opnieuw in paniek. Het brein lijkt geen alternatief te hebben zodra het zicht wegvalt.” Voor Dr. Madhumitha is dit opnieuw een sterk signaal van vroege schermverslaving.
Lees verder onder de advertentie
Ze legt uit: “Schermen creëren een wereld waarin vooral gekeken en geluisterd wordt. Het lichaam hoeft weinig te doen. Kruipen, rollen, vallen, draaien en ontdekken verdwijnen naar de achtergrond. Het brein past zich hier snel op aan.” Balans en ruimtelijk inzicht (functies van het vestibulaire systeem) worden dus te weinig gebruikt en raken onderontwikkeld. Kortom, de ogen krijgen een hoofdrol, terwijl de rest van het lichaam nauwelijks meedoen.
Gratis MOSZ leren tas
Abonneer voordelig en krijg een gratis MOSZ tas t.w.v. €119,95
Aangeboden door:
Niet blijvend
Gelukkig is er ook goed nieuws. Volgens Dr. Madhumitha zijn deze signalen van vroege schermverslaving niet blijvend. Na een periode zonder schermen verdwijnen deze signalen vaak volledig. Zodra kinderen weer vrij bewegen en actief spelen, herstelt het evenwichtssysteem zich. Maar zodra schermen opnieuw een grote rol krijgen, kunnen de signalen terugkomen.
Lees verder onder de advertentie
1000 missende woorden
Schermtijd blijft een omstreden onderwerp. Uit onderzoek blijkt zelfs dat peuters veel woorden (tot wel 1000 per dag!) mislopen door schermgebruik. Hoe komt dat eigenlijk? Zo horen toch ook woorden in de filmpjes die ze kijken? Hier leggen we het uit.
Met drie jonge kinderen in huis is tijd met z’n tweeën soms een zeldzaam goed. Dus een onverwacht momentje samen is meer dan gewenst. Alleen reken je dan niet op publiek.
Terwijl miljoenen voetbalfans reikhalzend kijken naar de prestaties van Oranje, beleeft één moeder het toernooi net iets anders. Voor Marjon de Bruijn draait het niet alleen om winst of verlies, maar vooral om haar zoon Frenkie de Jong, die opnieuw deel uitmaakt van de Nederlandse selectie.
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Waar sommige kinderen liever op de achtergrond blijven, lijkt Fender de Mol zich juist helemaal thuis te voelen in de schijnwerpers. Volgens vader Johnny de Mol was al vroeg duidelijk dat zijn jongste zoon geen moeite heeft met aandacht en misschien zelfs wel in de voetsporen van zijn beroemde familie treedt.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]