Beeld: Elvin Boer via KRO-NCRV
Margretha van Riemsdijk (53) is te zien in de serie De verloskundigen. Ze werkt inmiddels 28 jaar als verloskundige en komt daarbij graag op voor de wensen van haar cliënten. Ook als ze daar op de werkvloer flink voor moet strijden.
Als kind droomde Margretha er helemaal niet van om verloskundige te worden; ze wilde dolgraag veearts worden op het Engelse platteland, geïnspireerd door de tv-serie over dierenarts James Herriot. De fasen van nieuw leven fascineerden haar toen al. Omdat de opleiding tot veearts een numerus fixus had, verlegde ze haar blik naar de verloskunde.
Die stap was niet vanzelfsprekend binnen haar familie, waar niemand in de zorg werkte. Na een selectieprocedure van drie jaar kon ze eindelijk beginnen. Hoewel de opleiding zelf geen liefde op het eerste gezicht was, verdween alle twijfel tijdens haar eerste stage. De eerste bevalling die ze begeleidde maakte diepe indruk. “Dat was echt magisch”, herinnert ze zich.
Margretha vindt het cruciaal dat zwangeren zelf de regie houden over hun bevalling. “Ik vind het belangrijk dat vrouwen zelf beslissen en kom altijd op voor hun wensen,” legt ze uit. Ook als een bevalling anders loopt dan gepland, bijvoorbeeld als een thuisbevalling door omstandigheden verplaatst moet worden naar het ziekenhuis, hebben vrouwen nog steeds een stem.
Daarom is ze een groot voorstander van informed consent: duidelijke uitleg van de zorgverlener, zodat de zwangere zelf een weloverwogen keuze kan maken. Ze raadt iedereen aan om naast een droomscenario ook een ‘plan B’ te maken.
Om die keuzes te beschermen, schroomt Margretha niet om grenzen te verleggen. Zo herinnert ze zich een nacht waarin een cliënt in het ziekenhuis om pijnstilling vroeg, maar de anesthesist liever wilde wachten tot de ochtendoverdracht. Margretha belde hem persoonlijk op om duidelijk te maken dat haar cliënt niet kon wachten. De arts kwam alsnog.
Haar directe en doortastende aanpak levert haar in het ziekenhuis soms het stempel ‘lastig’ op. “Mijn collega’s en ik worden weleens gezien als ‘die vervelende verloskundigen’, simpelweg omdat we zo strijden voor de wensen van onze cliënten.” Toch kent haar beschermingsdrang ook professionele grenzen: risicovolle bevallingen zoals een stuitbevalling of een tweeling thuis begeleiden, doet ze niet. “Daartoe ben ik niet bekwaam, punt. Dan zoek ik liever naar iemand die dat wél op een veilige manier kan bieden.”
Dat vrouwen de leiding nemen betekent wel dat beslissingen op de juiste informatie gebaseerd moeten zijn. En daar ziet Margretha een duidelijke verschuiving door de komst van social media. Tegenwoordig geeft iedereen online advies over zwangerschappen, wat soms leidt tot hardnekkige misvattingen.
“Soms stappen zwangeren met heel stellige ideeën de praktijk binnen en sta je meteen met 10-0 achter.” Ze moedigt vragen en kritisch denken van harte aan, maar zoekt graag het inhoudelijke gesprek. “Ik vind het heerlijk om te discussiëren. Maar soms denk ik ook: geloof me nou, ik heb echt verstand van mijn werk.”
Kennisdeling is dan ook haar belangrijkste motivatie om mee te doen aan De verloskundigen. Ze wil vrouwen laten begrijpen waarom een bepaald advies wordt gegeven. “Als iemand na een goed gesprek besluit een onderzoek niet te doen, respecteer ik dat volledig. Waar het mij om gaat, is dat de keuze goed geïnformeerd is.”
Kijkend naar de afgelopen 28 jaar is de geboortezorg drastisch veranderd. Waar vrouwen vroeger rond elf weken voor een eerste controle kwamen en soms maar één echo kregen, start de begeleiding nu veel sneller met een breed scala aan testen.
Hoewel deze medische vooruitgang positief is, ziet Margretha dat het ook een schaduwzijde heeft. De onbevangenheid van vroeger heeft plaatsgemaakt voor keuzestress en verplichtingen. Tel daar de combinatie van werk, het huishouden en eventuele andere kinderen bij op; zwanger zijn is er volgens haar niet altijd eenvoudiger op geworden.
Ondanks de honderden baby’s die ze ter wereld heeft geholpen, blijft het wonder van het leven haar raken. “Pas als je die oogjes en dat neusje ziet, is het weer een mensje. Dat blijft magisch.”
Sommige bevallingen draagt ze voor altijd met zich mee. Zo begeleidde ze ooit dierbare vrienden bij de geboorte van hun overleden dochtertje. Hoewel het verdriet intens was, kijkt ze er waardevol op terug: ze kon er voor hen zijn op het moeilijkste moment door te zorgen voor rust, tijd voor foto’s, knuffels en een waardig afscheid.
De lengte van haar carrière wordt pas echt voelbaar als er bekenden de praktijk in stappen. Margretha begeleidt inmiddels vrouwen die ze ooit zelf ter wereld heeft gebracht.
Een bijzonder voorbeeld is haar collega Renda. Margretha was bij Renda’s geboorte. Jaren later werd Renda haar stagiaire, vervolgens haar collega, en vorig jaar mocht Margretha erbij zijn toen Renda zelf moeder werd. “Soms zie ik kersverse grootouders binnenstappen die ik vroeger als jonge ouders begeleidde. Pas op zulke momenten realiseer ik me dat ik 53 ben, al voelt dat helemaal niet zo.”
Margretha heeft artrose en doorliep recent een revalidatietraject om met de pijn om te gaan. Ondanks fysieke uitdagingen piekert ze er niet over om te stoppen. Ze werkt met aangepaste hulpmiddelen en maakt, ondanks dat ze officieel parttime werkt, regelmatig lange werkweken van 40 tot 60 uur. Haar geheim om dit vol te houden? “Gewoon doorgaan.” De liefde voor haar vak, haar praktijk en haar cliënten is na al die jaren nog net zo groot.
De afleveringen van De verloskundigen kan je het terugkijken via NPO Start of via de website van KRO-NCRV.
Een week weg zonder je baby als kersverse moeder: voor Suzan Rikkerink was het even slikken. Toch stapte ze samen met haar beste vriendinnen het vliegtuig in voor een bijzondere trip door Portugal.
Als je kind af en toe slaapwandelt, kijk je er op een gegeven moment niet meer van op als hij midden in de nacht ineens op de gang staat. Ook Marjo en haar man zijn wel wat gewend van hun zoon Luuk. Maar wat hij op een nacht in hun slaapkamer deed, zagen ze absoluut […]
Louisa is verloskundige in de Randstad en moeder van Khai (3). In haar werk komt ze dagelijks de ontroerende en krachtige kanten tegen van het zwanger zijn, de bevalling en alles wat daarna komt. In haar columns deelt ze openhartige verhalen en inzichten.
Sophia moest er ook maar eens aan geloven, vond ze. Pilates. Drie maanden na haar bevalling was een goed moment. Althans, dat dacht ze van tevoren.
Een babynaam kiezen is al lastig genoeg, dus als je dé naam eenmaal hebt gevonden, wil je natuurlijk dat iedereen hem goed gebruikt. Bibi’s oma denkt daar alleen nét even anders over en noemt haar dochter al bijna drie jaar consequent bij een andere naam.
Een drukke agenda, veel reizen en een gezin dat alle kanten op moet. Kelly Piquet (37), de vriendin van Max Verstappen (29), weet precies wat ze momenteel het liefst zou willen veranderen.
