Jentl heeft zichtbare littekens: ‘Soms grap ik dat je op mijn armen boter-kaas-en-eieren kan spelen’

Illustratie bij: Jentl heeft zichtbare littekens: ‘Soms grap ik dat je op mijn armen boter-kaas-en-eieren kan spelen’ Beeld: Michelle Phaf
Melanie Borgman
Melanie Borgman
Leestijd: 4 minuten

Jentl van Wijk (41) is moeder van twee tieners en woont in Bilthoven. Ze heeft zichtbare littekens door automutilatie en vertelt daar voor het eerst openhartig over om het stigma te doorbreken, juist als moeder.

Lees verder onder de advertentie

Trigger warning: in dit artikel kan als confronterend worden ervaren.

Jentl: “Jarenlang heb ik mijn littekens verborgen gehouden, al ben ik er inmiddels steeds meer oké mee. Toch is het stigma nog altijd aanwezig. Zeker als je moeder bent, lijkt het alsof mensen sneller oordelen. Mijn kinderen daarentegen weten niet beter. Voor hen horen mijn littekens er gewoon bij. Nu ze ouder worden komen er steeds vaker vragen – vooral van mijn dochter van elf. Erover vertellen heb ik altijd voor me uitgeschoven, wachtend op het juiste moment.

Lees verder onder de advertentie

Onveilige jeugd

Dat ik het moeilijk vond om erover te praten, heeft te maken met mijn jeugd. Ik ben niet veilig opgegroeid, waardoor er veel chaos in mijn hoofd zat en ik met pijn rondliep waar ik niet mee om kon gaan. Ik vond mezelf lelijk, was streng en bestraffend naar mezelf en dacht: als ik mijzelf beschadig, ben ik vast niet aantrekkelijk voor mannen. Die gedachte kwam voort uit mijn misbruikverleden. Ik wist dat het niet goed was, maar het gaf op een bepaalde manier ook rust: het verdoofde en hiermee hield ik donkere gedachten op afstand.

Lees verder onder de advertentie

Accepteren in fases

Nu ik ouder ben, kijk ik daar anders naar. Ik heb spijt van de littekens – ze zijn gewoon niet fijn – maar ik had toen nou eenmaal iets nodig om te overleven. Ik zie nu dat het een coping-mechanisme was. De zelfbeschadiging begon in mijn puberteit en werd naarmate ik ouder werd steeds extremer, zoals dat vaak gaat. Je begint klein en het escaleert langzaam.

Lees verder onder de advertentie

Ik ben weleens gehecht zonder verdoving, vanuit het idee: je deed het toch zelf

Op een gegeven moment kon ik het niet meer verbergen en kwam ik in situaties terecht waarin ik gehecht moest worden. Sommige zorgverleners gingen daar hard mee om. Zo ben ik weleens gehecht zonder verdoving, vanuit het idee: je deed het toch zelf. Dat maakte het extra pijnlijk. Gelukkig is er tegenwoordig veel meer begrip voor. Het accepteren van mijn littekens gaat in fases. Wat ik nog steeds lastig vind, zijn de blikken van volwassenen, bijvoorbeeld als ik in de rij sta in een pretpark of supermarkt. Dan ben ik bang dat mensen denken: hoe kan zij een goede moeder zijn? Tegelijk weet ik ook dat die vooroordelen voortkomen uit onwetendheid.

Humor helpt

Thuis probeer ik er juist open mee om te gaan. We praten erover en maken soms grapjes. Mijn oudste kan me plagen met: ‘Zit je weer depressief op de bank?’ en dat mag. Het maakt het onderwerp lichter en laat zien dat het er mag zijn. Ook met goede vrienden gebruik ik humor – dat je op mijn arm boter-kaas-en-eieren zou kunnen spelen bijvoorbeeld. Humor helpt, al is dat iets wat ik echt heb moeten leren. Wat ik nu het meest ingewikkeld vind, is hoe en wanneer ik mijn eigen kinderen het verhaal vertel. Ik heb dat zelfs aan hulpverleners gevraagd, maar er is geen eenduidig antwoord. Je wilt je kinderen beschermen, maar ook eerlijk zijn. Ik heb ze verteld dat mijn jeugd niet fijn was, maar details, zoals het misbruik, houd ik nog voor me; dat is te groot voor een kind.

Lees verder onder de advertentie

‘Je bent genoeg’

Wel praten we over coping: hoe iedereen manieren heeft om met moeilijke gevoelens om te gaan. Zo probeer ik langzaam een bruggetje te maken. Wat voor mij vooropstaat is dat mijn kinderen altijd bij me terecht kunnen. Dat heb ik zelf gemist. Ik geef ze vrijheid – logeren, spelen, hun eigen hobby’s ontdekken – ondanks mijn eigen angsten, want die wil ik niet op hen overbrengen. Wat ik ze wél wil meegeven, is dat zichtbare én onzichtbare littekens niets zeggen over wie je bent. Je bent zoveel meer dan dat. Je hoeft je niet te verdedigen of te compenseren. Dat laatste vind ik zelf nog weleens lastig, maar ik oefen elke dag met dezelfde gedachte: ik ben goed genoeg. En dat is precies wat ik mijn kinderen ook wil meegeven.”

Lees verder onder de advertentie

Ook Padminie wil haar drie jong volwassen kinderen een wijze les meegeven. Ze kreeg op 25-jarige leeftijd vitiligo, een auto-immuunaandoening waarbij het pigment uit de huid verdwijnt. “Ik kreeg de vraag of mijn make-up was uitgelopen.”Hier lees je haar verhaal.

Dit artikel verscheen eerder in Kek Mama Born to be free.

Voeg ons toe als voorkeursbron
Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail