Beeld: Michelle Phaf
Jentl van Wijk (41) is moeder van twee tieners en woont in Bilthoven. Ze heeft zichtbare littekens door automutilatie en vertelt daar voor het eerst openhartig over om het stigma te doorbreken, juist als moeder.
Trigger warning: in dit artikel kan als confronterend worden ervaren.
Jentl: “Jarenlang heb ik mijn littekens verborgen gehouden, al ben ik er inmiddels steeds meer oké mee. Toch is het stigma nog altijd aanwezig. Zeker als je moeder bent, lijkt het alsof mensen sneller oordelen. Mijn kinderen daarentegen weten niet beter. Voor hen horen mijn littekens er gewoon bij. Nu ze ouder worden komen er steeds vaker vragen – vooral van mijn dochter van elf. Erover vertellen heb ik altijd voor me uitgeschoven, wachtend op het juiste moment.
Dat ik het moeilijk vond om erover te praten, heeft te maken met mijn jeugd. Ik ben niet veilig opgegroeid, waardoor er veel chaos in mijn hoofd zat en ik met pijn rondliep waar ik niet mee om kon gaan. Ik vond mezelf lelijk, was streng en bestraffend naar mezelf en dacht: als ik mijzelf beschadig, ben ik vast niet aantrekkelijk voor mannen. Die gedachte kwam voort uit mijn misbruikverleden. Ik wist dat het niet goed was, maar het gaf op een bepaalde manier ook rust: het verdoofde en hiermee hield ik donkere gedachten op afstand.
Nu ik ouder ben, kijk ik daar anders naar. Ik heb spijt van de littekens – ze zijn gewoon niet fijn – maar ik had toen nou eenmaal iets nodig om te overleven. Ik zie nu dat het een coping-mechanisme was. De zelfbeschadiging begon in mijn puberteit en werd naarmate ik ouder werd steeds extremer, zoals dat vaak gaat. Je begint klein en het escaleert langzaam.
Ik ben weleens gehecht zonder verdoving, vanuit het idee: je deed het toch zelf
Op een gegeven moment kon ik het niet meer verbergen en kwam ik in situaties terecht waarin ik gehecht moest worden. Sommige zorgverleners gingen daar hard mee om. Zo ben ik weleens gehecht zonder verdoving, vanuit het idee: je deed het toch zelf. Dat maakte het extra pijnlijk. Gelukkig is er tegenwoordig veel meer begrip voor. Het accepteren van mijn littekens gaat in fases. Wat ik nog steeds lastig vind, zijn de blikken van volwassenen, bijvoorbeeld als ik in de rij sta in een pretpark of supermarkt. Dan ben ik bang dat mensen denken: hoe kan zij een goede moeder zijn? Tegelijk weet ik ook dat die vooroordelen voortkomen uit onwetendheid.
Thuis probeer ik er juist open mee om te gaan. We praten erover en maken soms grapjes. Mijn oudste kan me plagen met: ‘Zit je weer depressief op de bank?’ en dat mag. Het maakt het onderwerp lichter en laat zien dat het er mag zijn. Ook met goede vrienden gebruik ik humor – dat je op mijn arm boter-kaas-en-eieren zou kunnen spelen bijvoorbeeld. Humor helpt, al is dat iets wat ik echt heb moeten leren. Wat ik nu het meest ingewikkeld vind, is hoe en wanneer ik mijn eigen kinderen het verhaal vertel. Ik heb dat zelfs aan hulpverleners gevraagd, maar er is geen eenduidig antwoord. Je wilt je kinderen beschermen, maar ook eerlijk zijn. Ik heb ze verteld dat mijn jeugd niet fijn was, maar details, zoals het misbruik, houd ik nog voor me; dat is te groot voor een kind.
Wel praten we over coping: hoe iedereen manieren heeft om met moeilijke gevoelens om te gaan. Zo probeer ik langzaam een bruggetje te maken. Wat voor mij vooropstaat is dat mijn kinderen altijd bij me terecht kunnen. Dat heb ik zelf gemist. Ik geef ze vrijheid – logeren, spelen, hun eigen hobby’s ontdekken – ondanks mijn eigen angsten, want die wil ik niet op hen overbrengen. Wat ik ze wél wil meegeven, is dat zichtbare én onzichtbare littekens niets zeggen over wie je bent. Je bent zoveel meer dan dat. Je hoeft je niet te verdedigen of te compenseren. Dat laatste vind ik zelf nog weleens lastig, maar ik oefen elke dag met dezelfde gedachte: ik ben goed genoeg. En dat is precies wat ik mijn kinderen ook wil meegeven.”
Ook Padminie wil haar drie jong volwassen kinderen een wijze les meegeven. Ze kreeg op 25-jarige leeftijd vitiligo, een auto-immuunaandoening waarbij het pigment uit de huid verdwijnt. “Ik kreeg de vraag of mijn make-up was uitgelopen.”Hier lees je haar verhaal.
Dit artikel verscheen eerder in Kek Mama Born to be free.
Kitty is zeventien als ze ontdekt dat ze zwanger is van haar 15-jarige vriend. Zelf weet ze al snel dat ze haar kindje wil houden, maar vanuit haar omgeving overheerst vooral bezorgdheid. Inmiddels is ze negentien, moeder van James en Ivy en te zien in het nieuwe seizoen van Vier Handen Op Eén Buik.
Bijna drie jaar nadat Douwe Bob besloot dat het zo niet langer kon, kijkt de zanger met een heel andere blik naar zijn leven. Hij is inmiddels getrouwd, vader van drie kinderen en zegt beter in zijn vel te zitten.
Frans Duijts (59) blikt in zijn nieuwe biografie Vallen & opstaan terug op moeilijke periodes in zijn leven. Samen met zijn vrouw Marloes vertelt hij ook over de zorgen om hun oudste dochter Jolanda (21), die kampte met ernstige somberheid en gedachten aan zelfdoding.
Wat als jouw zoontje nogal opkijkt naar zijn oudere buurjongen en daarbij behoorlijk beïnvloed wordt, op een manier waar jij als moeder he-le-maal niet blij mee bent? Het gebeurt bij Dilara.
Charlotte en haar vriend zijn dolblij met de naam van hun dochter Lune, maar haar moeder denkt daar duidelijk anders over. Oma weigert haar kleindochter zelfs Lune te noemen en gebruikt consequent haar tweede naam Rosalie.
Als Noa (14) uit school komt met een flinke rode plek op haar voorhoofd, schiet moeder Louise (42) direct in standje opsporing verzocht. Gevallen? Ruzie? Een uit de hand gelopen gymles? Noa houdt het bij: ‘Er is niks.’
