Dit is wat langdurige stress fysiek en mentaal met kinderen doet, volgens wetenschappers

sinterklaas-stress Bron: Canva
Maaike van Eijk
Maaike van Eijk
Leestijd: 3 minuten

Stress is zo’n woord dat we snel wegwuiven. Iedereen heeft het weleens, toch? Maar bij kinderen ligt dat anders.

Lees verder onder de advertentie

Nieuwe inzichten laten zien dat stress bij kinderen diep kan doorwerken: in hun lijf, hoofd en schoolleven. En dat begint soms al voordat ze zijn geboren.

Onderzoek

Onderzoekers van de University of California, San Francisco (UCSF) doken in een enorme berg wetenschappelijke studies en kwamen tot een duidelijke conclusie: stress in de kindertijd hangt samen met een breed scala aan problemen, van fysieke klachten tot mentale problemen.

Impact van stress

Het onderzoek is geen experiment, maar een zogenoemde review: een grote analyse van bestaand onderzoek. In totaal bekeken de wetenschappers gegevens uit 153 studies, verspreid over maar liefst 75 jaar. Daarmee is dit een van de meest complete overzichten tot nu toe.

Wat eruit springt? Stress werkt bijna nooit geïsoleerd. Het raakt niet alleen het gedrag of alleen de gezondheid, maar vaak alles tegelijk. Denk aan emotionele problemen, lichamelijke klachten, leerachterstanden en moeite met sociale contacten. In sommige gevallen zien onderzoekers zelfs een verband met een grotere kans op problemen met justitie later in het leven.

Lees verder onder de advertentie

Domino-effect

Dat komt doordat stress in het lichaam een domino-effect veroorzaakt. Meerdere systemen worden tegelijk geactiveerd: van hormonen tot hersenprocessen. Diezelfde systemen spelen een rol bij hoe kinderen leren, zich emotioneel ontwikkelen en omgaan met spanning. Bij kinderen die langdurige of heftige stress meemaken, zijn op hersenscans soms zelfs structurele verschillen te zien. Dat kan zich uiten in gedragsproblemen en lagere schoolprestaties.

Lees verder onder de advertentie

Ernstige gevolgen

Volgens onderzoeker Nicki Bush moeten we daar niet te licht over denken:
“Laten we niet wachten tot volwassenen ernstig ziek worden, om daarna pas te vragen of de stress uit hun vroege jeugd misschien een rol heeft gespeeld. We kunnen de impact van stress op kinderen nu al zien. Bij sommige kinderen moeten we meteen ingrijpen om ernstige gevolgen te voorkomen.”

Lees verder onder de advertentie

Factoren

Niet elk kind reageert hetzelfde op stress. Leeftijd, omgeving en vooral steun maken een groot verschil. Een veilige thuissituatie, betrokken ouders en een stabiele school kunnen stress dempen.

Daarbij speelt ook de staat van de ouders mee. Ouders die zelf overbelast zijn, geven die spanning vaak onbedoeld door. Andersom kan een warme, betrouwbare band tussen ouder en kind juist helpen om stress sneller te verwerken.

Vroeg bij zijn

Volgens de onderzoekers loont het om stress bij kinderen zo vroeg mogelijk serieus te nemen. Tijdige ondersteuning kan niet alleen problemen op jonge leeftijd verminderen, maar ook gezondheidsklachten op latere leeftijd voorkomen. Dat is goed voor het kind en voor de maatschappij.

Oorzaak

Tot slot benadrukt het team dat stress niet altijd een individuele kwestie is. Soms ligt de oorzaak in omstandigheden waar gezinnen weinig invloed op hebben, zoals een onveilige woonomgeving of beperkte toegang tot zorg. Juist dan kunnen beleidsmaatregelen, denk aan betaald ouderschapsverlof of betere ondersteuning, een groot verschil maken.

Lees verder onder de advertentie

Ben je trouwens ook benieuwd welk aantal kinderen het meest stressvol is? Je leest het hier.

Bron: Annual Reviews

Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail