Steeds meer kinderen zijn het slachtoffer van parentificatie: wat is het?

Redactie Kek Mama

29 maart, 2026 - 08:49

Leestijd: 4 minuten

Als ouders niet over de fysieke, mentale of emotionele vaardigheden beschikken die nodig zijn om hun kind volledig te ondersteunen, ontstaat er een ongezonde dynamiek. Deze dynamiek heet parentificatie en kan enorm verwarrend zijn voor een kind. “Het kan angst opwekken bij het kind, omdat het geen houvast heeft buiten zichzelf”, zo legt psycholoog Joseph Laino uit. “Dit kan ertoe leiden dat het kind zich stuurloos en onzeker voelt, of dat hij of zij druk voelt om de juiste beslissing te nemen, terwijl het op die leeftijd moeilijk is om te weten wat juist is.

Twee soorten parentificatie

Kinderen die volwassen verantwoordelijkheden op zich moeten nemen zonder dat ze daarvoor de juiste erkenning of steun krijgen, hebben vaak moeite om hun behoeften te uiten en gezonde relaties te onderhouden op latere leeftijd. Je hebt twee verschillende soorten parentificatie: emotionele én instrumentele:

• Emotionele parentificatie: als kinderen emotionele steun moeten bieden aan hun ouders, bijvoorbeeld door geheimen te bewaren, advies te geven, troost of geruststelling te bieden of altijd emotioneel beschikbaar moeten zijn. Kinderen nemen hierdoor de rol van vertrouwenspersoon of bemiddelaar op zich in het gezin.
• Instrumentele parentificatie: als kinderen volwassen verantwoordelijkheden krijgen, zoals bijvoorbeeld koken, schoonmaken, oppassen op broers of zussen of soms zelfs het beheren van gezinsfinanciën. Het is normaal om je kind af en toe klusjes te laten doen, maar als het kind overbelast raakt en de behoeften eigenlijk alleen de ouder dienen, is het niet gezond.

Lees ook

Opvoeden

Deze 7 dingen zorgen voor een hechte band met je kind (nu én later) volgens een opvoedexpert

Symptomen van een geparentificeerd kind

Als je de volgende symptomen herkent bij jouw kind, kan het zijn dat hij of zij geparentificeerd is:

• Een sterke behoefte om volwassenen te behagen, vaak ten koste van de eigen behoeften
• Verhoogde stress of angst, vaak gerelateerd aan de zorg voor anderen
• Gevoelens van schuld of schaamte
• Constante bezorgdheid, vooral over de emoties of het welzijn van anderen
• Een neiging om iedereen in nood te troosten, zelfs ten koste van de eigen emotionele gezondheid
• Moeite met het uiten van eigen behoeften en verlangens
• Verlies van jeugdervaringen, zoals het missen van speeltijd met vrienden
• Moeite met het stellen van gezonde grenzen
• Zich verantwoordelijk voelen voor problemen binnen het gezin of geloven dat ze dingen moeten ‘oplossen’
• Zich overweldigd voelen door huishoudelijke verantwoordelijkheden

Gevolgen en symptomen van parentificatie

Parentificatie kan verregaande gevolgen hebben bij je kinderen. Ze kunnen last krijgen van ernstige psychische problemen zoals angststoornissen, middelenmisbruik, depressie, sociaal isolement en zelfs suïcidale gedachten. Ook kunnen ze het gevoel krijgen dat hun behoeften minder belangrijk zijn dan die van anderen, waardoor ze de behoeften van anderen boven zichzelf gaan stellen.

Hoe kun je het voorkomen?

Om parentificatie te voorkomen is het volgens Dr. Laino belangrijk om gezonde grenzen te stellen. “Relaties moeten gelijkwaardig zijn, waarbij er sprake is van geven en nemen van biede kanten. Oefen met het stellen van grenzen met vrienden en geliefden.” Ook is het volgens hem belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. “Doe activiteiten die je plezier geven of die ervoor zorgen dat je je innerlijke kind herontdekt.”

Tot slot benadrukt hij dat het belangrijk is om op jezelf als ouder te vertrouwen en aardig voor jezelf te zijn. “Stop met jezelf onder druk te zetten om perfect te zijn. Onthoud dat perfectie de vijand van het goede kan zijn. Als je wacht op perfectie, kun je misschien nooit een beslissing nemen. Soms gaat het niet zozeer om ‘perfect’ zijn, maar meer om ‘goed genoeg’ zijn.”

Dag gentle parenting: deze opvoedmethode wint terrein, blijkt uit nieuw onderzoek

Bron: Parents.com

Abonneer met cadeau of korting

Ga voor me-time met Kek Mama

Ga voor me-time