Beeld: Canva
Van lekker buiten spelen tot voldoende slaap: deze gewoontes kunnen bijdragen aan een gezonde weerstand van je kind. Goed nieuws: drie ervan zijn waarschijnlijk een stuk makkelijker toe te passen dan je denkt. Grote kans zelfs dat je kind ze allang doet.
De zomer is voorbij, de scholen zijn weer begonnen en jawel: daar zijn de snotneuzen, hoestbuien en eerste ziekmeldingen alweer. In een klas vol kinderen krijgen virussen tenslotte alle gelegenheid om gezellig rond te gaan. Toch lijkt het ene kind werkelijk élk virus mee naar huis te nemen, terwijl het andere de herfst en winter relatief ongeschonden doorkomt. Hoe kan dat?
Een ijzersterk immuunsysteem kun je helaas niet bestellen, en hoe vaak een kind ziek wordt, hangt van veel verschillende factoren af. Wel zijn er gewoontes die bijdragen aan een gezonde weerstand. Denk aan voldoende slaap, gevarieerd eten, vaccinaties en een gezonde leefomgeving. Dit zijn acht dingen die kinderen met een gezonde weerstand vaak gemeen hebben.
Bij de geboorte is het immuunsysteem van een baby nog volop in ontwikkeling. Daarom zijn pasgeborenen kwetsbaarder voor bepaalde infecties dan oudere kinderen. Borstvoeding kan daarbij ondersteuning bieden: moedermelk bevat onder andere antistoffen die een baby bescherming kunnen bieden terwijl het eigen afweersysteem zich verder ontwikkelt. Maar dat betekent natuurlijk niet dat een kind dat flesvoeding krijgt automatisch een slechtere weerstand heeft.
Ook later kun je de darmgezondheid van je kind ondersteunen met een gevarieerd voedingspatroon. Diëtist Laura Iu noemt bijvoorbeeld voedingsmiddelen met levende bacterieculturen, zoals yoghurt en kefir. Ook vezelrijke voeding, zoals groente, fruit en volkorenproducten, hoort bij een gezond voedingspatroon.
Voorkomen dat virussen zich verspreiden begint verrassend simpel: handen wassen. Zeker na een toiletbezoek, voor het eten en na flink hoesten of niezen is een goede wasbeurt geen overbodige luxe. Ook andere maatregelen kunnen in bepaalde situaties helpen om verspreiding van luchtweginfecties tegen te gaan, zoals thuisblijven als je flink ziek bent en zorgen voor goede ventilatie.
Wat te denken van allerlei middeltjes die beloven de weerstand van je kind ‘een boost’ te geven? Daar mag je kritisch naar kijken. Natuurlijk betekent ‘natuurlijk’ niet automatisch ‘veilig’, zeker niet bij kinderen. Bespreek supplementen en kruidenmiddelen daarom liever eerst met een arts of apotheker.
Vaccinaties trainen het immuunsysteem om bepaalde ziekteverwekkers te herkennen en ertegen in actie te komen. Dat is vooral bij baby’s en jonge kinderen belangrijk, omdat hun immuunsysteem nog niet volledig ontwikkeld is. Vaccinaties kunnen kinderen beschermen tegen infectieziekten die ernstige complicaties kunnen veroorzaken.
Nee, je hoeft niet iedere avond een bord broccoli, avocado en blauwe bessen naar binnen te onderhandelen. Gelukkig maar. Een gevarieerd voedingspatroon met onder meer groente, fruit, volkorenproducten, eiwitrijke producten en gezonde vetten levert voedingsstoffen die het lichaam nodig heeft om goed te functioneren, en daar hoort het immuunsysteem bij.
Een praktische tip van diëtist Iu: zet gewassen en gesneden fruit op ooghoogte in de koelkast, zodat kinderen het zelf kunnen pakken. Laat ze ook meebeslissen over welk fruit of welke groente je koopt. De kans dat ze iets proberen, is vaak groter als ze zelf mogen kiezen.
Misschien wel de fijnste boodschap: één maaltijd zegt weinig. Kijk liever naar wat je kind over een langere periode binnenkrijgt dan naar die ene avond waarop drie happen pasta en een halve komkommer blijkbaar een complete maaltijd waren.
Tekst gaat verder onder de podcast
Slaap is niet alleen prettig omdat jij dan eindelijk even ongestoord op de bank kunt zitten. Tijdens de slaap is het lichaam druk bezig met herstel en allerlei processen die belangrijk zijn voor groei en afweer. Hoeveel slaap een kind nodig heeft, verschilt per leeftijd. Een regelmatig slaapritme helpt daarbij. Schermen vlak voor bedtijd kunnen het inslapen bovendien lastiger maken. Dus ja, die discussie over “nog één filmpje” is misschien toch ergens goed voor.
De omgeving waarin een kind opgroeit heeft eveneens invloed op de gezondheid. Denk bijvoorbeeld aan luchtkwaliteit en blootstelling aan tabaksrook en andere schadelijke stoffen. Niet iedere ouder heeft volledige controle over de luchtkwaliteit buitenshuis, maar binnen kun je wel een aantal dingen doen. Rook niet in huis of in de buurt van kinderen en ventileer regelmatig. Ook langdurige stress kan invloed hebben op de lichamelijke gezondheid. Een veilige, stabiele omgeving waarin een kind zich gehoord en gesteund voelt, is daarom belangrijk.
Je kind hoeft echt niet na ieder zandkorreltje met desinfectiegel achterna gezeten te worden. Onderzoek naar de ontwikkeling van allergieën en het immuunsysteem suggereert dat blootstelling aan verschillende micro-organismen in de vroege jeugd een rol kan spelen bij de ontwikkeling van het afweersysteem. Opgroeien met huisdieren, zoals een hond of kat, wordt in sommige onderzoeken bijvoorbeeld in verband gebracht met een kleinere kans op bepaalde allergieën.
Dat betekent natuurlijk niet dat viezigheid per definitie gezond is of dat hygiëne niet belangrijk is. Handen wassen na het toilet en vóór het eten blijft een uitstekend idee. Maar buiten spelen, in de modder stampen en de hond aaien? Daar hoef je niet meteen van in de stress te schieten.
Ook kinderen hebben stress. Gedoe op school, ruzie met vrienden, prestatiedruk of zorgen thuis kunnen behoorlijk binnenkomen, en soms uit stress zich lichamelijk. Buikpijn, hoofdpijn of vermoeidheid kunnen bijvoorbeeld samengaan met spanning of angst. Regelmatig even bij je kind inchecken kan daarom geen kwaad. Niet alleen vragen hoe school ”was”, maar bijvoorbeeld wat vandaag leuk, stom of spannend was. Een veilige en liefdevolle thuisbasis lost niet ieder probleem op, maar kan een kind wel helpen om met stress om te gaan.
Kinderen worden nu eenmaal regelmatig ziek, zeker waneer ze naar de opvang of school gaan. Hun immuunsysteem komt daar voortdurend nieuwe ziekteverwekkers tegen. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om een arts te raadplegen. Bijvoorbeeld wanneer infecties opvallend vaak voorkomen, ernstig verlopen of niet herstellen zoals verwacht. Let onder andere op:
Vaak terugkerende of ernstige infecties die niet goed lijken te herstellen.
Klachten die blijven terugkomen, zoals onverklaarde vermoeidheid of terugkerende koorts.
Tekenen van een ernstige infectie, zoals moeite met ademhalen, aanhoudend hoge koorts, een opvallende huiduitslag, ernstige sufheid of verwardheid, of niet willen of kunnen drinken.
Maak je je zorgen over hoe vaak of hoe ernstig je kind ziek is? Neem dan contact op met de huisarts of kinderarts. Die kan beoordelen of het binnen het normale patroon valt of dat verder onderzoek nodig is.
Je kunt niet voorkomen dat je kind af en toe een virus oppikt, en dat hoeft ook niet. Maar met voldoende slaap, gevarieerd eten, vaccinaties, goede hygiëne, lekker buitenspelen en vooral een veilige thuisbasis geef je de gezondheid van je kind wél een fijne basis.
Je kind op tijd naar bed krijgen is soms al een uitdaging op zich. Maar krijgt-ie eigenlijk wel genoeg slaap? Dit is hoeveel uur slaap een kind écht nodig heeft per leeftijd, en het is misschien meer dan je denkt. Je leest het hier.
Een buur helpen als ze een keer omhoogzit met de opvang? Natuurlijk. Maar bij Babette lijkt haar behulpzaamheid inmiddels iets te vanzelfsprekend te zijn geworden. Ze heeft zelf een dochter van zes, maar krijgt op maandag regelmatig twee extra kinderen over de vloer. Zonder dat haar buurvrouw eerst vraagt of dat eigenlijk wel uitkomt.
Een zwangerschap terwijl je huwelijk net is stukgelopen, zet alles op zijn kop. Als vervolgens blijkt dat je niet één, maar drie baby’s verwacht, wordt die nieuwe werkelijkheid nog veel groter. Kim maakte het mee en werd midden in haar scheiding moeder van een eeneiige meisjesdrieling.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Mirna (31), die een Tikkie van nog geen euro ontving.
De zoon van Janine doet wel vaker gekke dingen. Ze dacht dat dat gewoon jongenseigen was. Maar nu heeft hij iets gedaan, waardoor ze zich zorgen maakt of er niet meer aan de hand is.
Kim wist onlangs niet wat ze meemaakte. Haar schoonzus bleek al langer te weten van het geheim van Kim’s dochter. “Het ging óók over mijn kind.”
Je kent het wel: jij kijkt naar een woonkamer vol rondslingerend speelgoed, was die al drie dagen op een stoel ligt en een aanrecht dat zichzelf blijkbaar ook niet gaat opruimen. Ondertussen loopt hij er doodleuk langs.
