Anne woont met haar gezin in de Zweedse bossen: ‘De was doe ik als de zon schijnt, anders is de stroom op’

Illustratie bij: Anne woont met haar gezin in de Zweedse bossen: ‘De was doe ik als de zon schijnt, anders is de stroom op’ Beeld: eigen beeld
Laurien Bleeker
Laurien Bleeker
Leestijd: 9 minuten

Anne woont met haar gezin diep in de bossen van Zweden. De dichtstbijzijnde buren – en zelfs de brievenbus – zijn zes kilometer verderop. Water komt uit eigen bron, stroom van zonnepanelen en telefoonbereik is er vrijwel niet. Een vrij leven, maar vergis je niet: het is ook keihard werken.

Lees verder onder de advertentie

Anne (39), getrouwd met Martijn (45) en moeder van Espen (6) en Iep (2): “Had je mij tien jaar geleden verteld dat ik met mijn gezin zou emigreren naar zo’n afgelegen plek, midden in het bos tussen de dieren, dan had ik je waarschijnlijk niet geloofd. Eind 2016 stonden Martijn en ik als totale vreemden van elkaar op hetzelfde perron en stapten in dezelfde trein. We zaten tegenover elkaar, maakten de hele weg oogcontact, maar geen van beiden durfde de ander aan te spreken. In een opwelling gaf ik hem mijn visitekaartje en sprintte de trein uit toen ik bij mijn bestemming was. Een uur later kreeg ik al een berichtje. Na een week dronken we samen een biertje en een paar weken daarna vierden we oud en nieuw samen in zijn camper.

Lees verder onder de advertentie

Het was liefde op het eerste gezicht. We deelden een droom: zoveel mogelijk van de wereld zien. We verkochten onze huizen en Martijn zijn bedrijf en trokken vier jaar lang met de camper door Europa. Op de plekken waar we verbleven deden we vrijwilligerswerk in ruil voor kost en inwoning. Zo konden we jarenlang reizen zonder veel geld te hoeven besteden.

Huisje op wielen

Toen ik zwanger werd van onze oudste, kochten we een andere camper die we verbouwden tot een huisje op wielen. Espen werd in Nederland geboren, maar toen hij twee maanden oud was, trokken we alweer verder. Onderweg naar Mongolië brak het coronavirus uit en stond alles ineens op z’n kop. We zaten wekenlang vast op een parkeerplaats in Frankrijk met een baby van zes maanden. Omdat we al uitgeschreven waren in Nederland, moesten we een nieuw plan maken. Zodra we konden, trokken we richting Scandinavië. We lieten ons leiden door ons gevoel en kwamen in het midden van Zweden terecht – en daar zijn we gebleven. Inmiddels wonen we hier al vijf jaar: diep in de bossen, afgelegen van de bewoonde wereld en volledig offgrid. Dat betekent dat we zelfvoorzienend zijn in stroom, water en riolering. Ons huis is bovendien hypotheekvrij: we kochten het voor 1,2 miljoen kronen – destijds zo’n 100.000 euro – dus we hebben geen woonlasten.

Lees verder onder de advertentie

Dat ging echter niet zonder slag of stoot. De plek waar we nu wonen stond al 25 jaar leeg, op een dassenfamilie en een paar slangen na. Het was echt een bouwval. Er stonden twee huisjes die totaal verrot waren, maar wij zagen vooral mogelijkheden. Het terrein is 4,5 hectare groot en ligt aan een prachtig meer. We gingen voor de ruimte en de omgeving – het voelde als een blanco canvas. Martijn is timmerman en ging meteen aan de slag. In vier maanden tijd verbouwde hij het kleinste huisje tot ons thuis. Daarna bouwden we stap voor stap ons offgrid-systeem voor water en stroom.

Bevroren waterleidingen

Omgaan met energie is niet vanzelfsprekend. Als de zon tussen tien en vier schijnt, is dat hét moment om te wassen. Wacht ik tot de avond, dan heb ik misschien geen stroom meer. En gaat er iets kapot, dan moeten we dat zelf oplossen. Zo bevroren tijdens onze eerste winter in Zweden de leidingen bij -20 graden. Dat moet je dan zelf fixen, want een loodgieter is er niet zo snel. Het is hard werken, maar het geeft ook enorm veel voldoening.

Lees verder onder de advertentie

Met zonnepanelen wekken we ongeveer acht maanden per jaar elektriciteit op. Via een accu slaan we stroom op, maar die moet wel vol blijven. In de winter gebruiken we soms een generator op benzine, omdat er dan nauwelijks zon is. We hebben een waterbron laten boren en een systeem met een drukvat aangelegd, waardoor we schoon drinkwater rechtstreeks uit de grond halen – zo schoon dat een filter niet eens nodig is. Als verwarming gebruiken we een houtkachel, die ook dienstdoet als fornuis. Het douchewater wordt via de kachel verwarmd en opgeslagen in een boiler.

Ook naar de wc gaan werkt hier anders. Zo hebben we alleen maar droogtoiletten, wat betekent dat we ontlasting opvangen en composteren. Urine wordt in ons eigen rioleringssysteem opgevangen en gefilterd, zodat het als schoon water weer in het meer terechtkomt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld: eigen beeld

Verder hebben we ons eigen wifi-netwerk gecreëerd, want het eerste anderhalf jaar dat we hier woonden, hadden we alleen mobiel internet wanneer de telefoon op een bepaalde plek bij het raam lag. Nu hebben we een router waardoor we toch wat bereik hebben op het terrein. Kunnen bellen is een ander verhaal, de telefoonontvangst is hier heel slecht. Op een bepaald punt op het terrein kun je bellen en op slechte dagen, bijvoorbeeld wanneer het erg bewolkt is, moet je de heuvel op als je wilt bellen. Contact met familie, vrienden en campinggasten hebben we dan ook altijd via whatsapp. Voor de hulpdiensten zijn er gelukkig speciale zenders, die zijn altijd bereikbaar.

Lees verder onder de advertentie

Offgrid leven geeft een enorm gevoel van vrijheid, maar vraagt ook om creatief zijn en een goede planning. Je kunt niet zomaar even warm douchen wanneer je daar zin in hebt. Eerst moet de houtkachel aan, en daarna moet je wachten tot het water warm is. En voor die kachel heb je hout nodig – dat moet gekapt en gedroogd worden. We zijn nu al bezig met de houtvoorraad voor de winter van volgend jaar.

Basic camping

We verbouwen onze eigen groenten en fruit, in de moestuin en de kas. Van tomaten, bieten en komkommers tot knoflook, pompoen, uien en aardbeien. Wat we niet meteen opeten, maken we in, wecken we of verwerk ik tot jam. Helemaal zelfvoorzienend zijn we niet hoor, en dat hoeft van ons ook niet. Om zelf brood te bakken, heb ik bijvoorbeeld toch meel uit de supermarkt nodig. En een stukje kaas op z’n tijd is ook heerlijk, al haalt de Zweedse kaas het niet bij de Hollandse…

Lees verder onder de advertentie

’s Zomers vermaken de kinderen zich volop met hun vakantievriendjes. We runnen namelijk een kleine camping op ons terrein. Verwacht geen glamping: er zijn geen stroompunten en geen douchegebouw. Toch zitten we al drie jaar elke zomer vol. Het is echt even back to basic en dat trekt een bepaald soort mensen aan. De zomer is altijd een gezellige, drukke periode. We werken met vrijwilligers die meehelpen en ’s avonds met ons mee-eten en bij ons op het terrein verblijven. Er zijn vaak heel veel kinderen: Espen klopt gewoon bij elke camper aan om te kijken of er een speelkameraadje is.

In de winter is dat wel anders, als de reuring van de camping wegvalt. Zweden zijn vrij op zichzelf en je wordt niet snel bij iemand thuis uitgenodigd. Je hebt kennissen, maar echte vriendschappen ontstaan minder makkelijk. In die maanden zijn we echt op elkaar aangewezen. Er is dus ook een andere kant aan dat idyllische beeld van een huisje in het bos, zoals mensen zich dat soms voorstellen. Op die momenten voelt het soms eenzaam.

Lees verder onder de advertentie

En er komen ook weleens situaties voor die extra spanning met zich meebrengen omdat je zo afgelegen woont. Zoals toen ik een miskraam kreeg tussen mijn twee kinderen in. Midden in de nacht verloor ik veel bloed. Het ziekenhuis ligt een uur verderop. We hadden het geluk dat er een ambulancepost op 25 minuten afstand was, waardoor ik sneller geholpen kon worden. Anders had het anders kunnen aflopen. Dat soort momenten zijn spannend ja, maar ik sta er niet te vaak bij stil. Als je dat doet, kun je hier niet wonen.

Veelvraat en wolven

De kinderen gaan hier sinds kort naar school. Espen zit in de förskoleklass, een voorbereidend jaar op en onderdeel van de basisschool. Iep zit op de förskola, dat is een soort voorschool. Kinderen in Zweden zijn schoolplichtig, homeschooling mag hier dan ook niet volgens de wet. Dat hoeft van ons ook niet zo hoor: op school krijgen ze de taal sneller onder de knie en hebben ze vriendjes om mee te spelen, het hele jaar door. Al vermaken de kinderen zich ook prima op ons terrein. Ze weten niet beter dan dat we zo leven en voor ons voelt dit leven eigenlijk ook niet bijzonder. We zijn niet anders gewend. Pas als ik weer in Nederland ben, bij mijn moeder, merk ik wat een luxe het is om zomaar te kunnen douchen of de vaatwasser aan te zetten.

Lees verder onder de advertentie

Toch zou ik nu niet anders willen. We leven met de seizoenen en onze kinderen groeien op midden in de natuur. We zien reeën langs het huis lopen, eekhoorns van boom naar boom springen en otters zwemmen in het meer. Heel soms loopt er een wolf of een veelvraat (een grote marterachtige, red.) rond – al wil je die liever niet tegenkomen. Gelukkig zijn deze dieren vaak banger voor ons dan wij voor hen en kiezen ze snel het hazenpad.

’s Avonds ga ik vaak nog even naar buiten. Gewoon om te genieten, of voor een duik in het meer. Het is hier zó stil. Er is geen verkeer, geen lichtvervuiling. Alleen het geluid van de wind door de bomen. Dat is echt een geluksmoment. Of we hier altijd blijven? Dat weet ik niet. Vrijheid betekent voor mij dat niets vastligt. Misschien blijven we. Misschien trekken we ooit weer verder. We blijven voelen wat bij ons en de kinderen past.

Lees verder onder de advertentie

Een ding weet ik wel zeker: als ik mijn kinderen naar buiten zie rennen, het bos in, en ze een uur later zie terugkomen met modderige handen en verhalen over hun avonturen, over de hutten die ze gebouwd hebben, dan denk ik: dit is het rijkste leven dat er is. Dat voelt als pure vrijheid.”

Volg Anne en haar gezin via @upgrid_experience op Instagram.

Dit artikel verscheen eerder in Kek Mama Born to be free.

Voeg ons toe als voorkeursbron

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail