Beeld: Canva
Je vraagt één keer of je kind z’n schoenen wil aantrekken, en vijf minuten later zit-ie nog steeds op de grond met één sok aan en een LEGO-poppetje in z’n hand. Herkenbaar, want jonge kinderen zijn nu eenmaal niet altijd kampioen luisteren. Gelukkig zijn er slimme manieren om ervoor te zorgen dat wat jij zegt ook écht aankomt.
Volgens oudercoach Doreen Miller van het Institute for Parenting van Adelphi University krijgen kinderen gedurende de dag behoorlijk wat informatie te verwerken. Op school én thuis wordt er voortdurend iets van ze gevraagd. Geen wonder dus dat ze af en toe besluiten om hun oren tijdelijk op standje uit te zetten. Maar hoe zorg je ervoor dat je niet alles zes keer hoeft te zeggen? Deze zes strategieën kunnen helpen.
‘‘Zet de tv uit, ga naar boven, trek je pyjama aan, poets je tanden en kam je haar.’’ Voor jou is dat één simpele instructie. Voor een jong kind is het ongeveer een complete to-dolijst. De kans is groot dat na ‘zet de tv uit’ de rest alweer uit het hoofd verdwenen is. Andersom werkt een opdracht als ‘maak je klaar voor bed’ vaak ook niet. Want wat hield dat ook alweer allemaal in?
Knip je opdracht daarom op in kleinere stukken. Zeg bijvoorbeeld eerst: ”Als dit programma afgelopen is, gaat de tv uit en gaan we naar boven.’ Is de tv uit? Dan volgt stap twee: ‘Nu je pyjama aan en tandenpoetsen. Huppelen of springen we naar de badkamer?’ Scheelt jou drie keer herhalen en maakt het voor je kind een stuk overzichtelijker.
Kinderen hebben een bijzonder talent voor afhaken zodra een verhaal langer duurt dan strikt noodzakelijk. Dus in plaats van: ‘’Schat, we gaan straks naar het park en daar is die leuke speeltuin waar je altijd zo graag klimt, dus het is misschien handig als je andere schoenen aandoet…’’
Kun je beter zeggen: ‘’Doe je sneakers aan, we gaan naar de speeltuin.’’ Kort, duidelijk en meteen vertellen wat je van je kind verwacht. De uitgebreide toelichting kan altijd nog.
Een opdracht roepen vanuit de keuken terwijl je kind volledig opgaat in een tekenfilm? Grote kans dat je net zo goed tegen de koelkast kunt praten. Margret Nickels, directeur van het Center for Children and Families van het Erikson Institute in Chicago, adviseert om meerdere zintuigen te gebruiken om de aandacht van je kind te krijgen. Ga naar je kind toe, maak oogcontact en raak eventueel even een schouder of arm aan voordat je iets zegt.
Wil je zeker weten dat de boodschap is aangekomen? Vraag je kind dan om in eigen woorden te vertellen wat je net hebt gezegd. Niet als overhoring, maar gewoon: ”Oké, wat hadden we ook alweer afgesproken?” Zo ontdek je snel genoeg of de informatie daadwerkelijk is aangekomen.
”Ruim je LEGO op’. Ruim je LEGO nou even op’. ‘Ik zei toch dat je je LEGO moest opruimen?’ ‘Hoe vaak moet ik het nog zeggen?’
Waarschijnlijk vaker dan je lief is. Maar juist dat eindeloze herhalen kan ervoor zorgen dat een kind leert dat luisteren na de eerste keer helemaal niet nodig is. Mama of papa zegt het immers toch nog vier keer. Volgens Nickels kunnen je woorden daardoor uiteindelijk veranderen in achtergrondgeluid.
Geef daarom een duidelijke opdracht en herhaal die hooguit één keer. Vertel ook wat de logische consequentie is als je kind niet luistert, en voer die vervolgens uit. Bijvoorbeeld: ‘Doe de LEGO in de blauwe bak. Als je hem niet opruimt, spelen we er vandaag niet meer mee.’ Wordt er vervolgens nog steeds niets opgeruimd? Dan gaat de LEGO inderdaad weg. En minstens zo belangrijk: benoem het ook wanneer het wél meteen goed gaat. Een simpel ‘Fijn dat je meteen luisterde’ kan al helpen om dat gedrag te versterken.
Bedenk eens hoeveel er op een gemiddelde dag tegen een kind wordt gezegd. Jas aan. Schoenen uit. Handen wassen. Niet rennen. Kom eten. Ruim op. Tandenpoetsen. Best begrijpelijk dat die oren af en toe met vakantie gaan. Je kunt luisteren daarom ook oefenen zonder dat er meteen een opdracht aan vastzit. Ga tijdens een wandeling bijvoorbeeld samen op zoek naar geluiden. Welke vogels hoor je? Hoor je de wind? Een auto in de verte? Voetstappen?
Of zet muziek op en luister samen naar wat er gezongen wordt. Waar gaat het liedje eigenlijk over? Zo wordt aandachtig luisteren iets leuks in plaats van iets wat alleen nodig is wanneer jij weer eens vraagt of die jas eindelijk aan kan.
Au, deze geldt dus óók voor ons. Je kunt misschien prima koken terwijl je luistert naar een uitgebreid verhaal over wat er vandaag op school gebeurde. Maar ondertussen door Instagram scrollen, appjes beantwoorden én ‘ja, echt?’ mompelen? Kinderen hebben verrassend snel door dat je er met je hoofd niet helemaal bij bent.
Onderzoek van Mary Renck Jalongo, auteur van Learning to Listen, Listening to Learn, laat zien dat zelfs kleuters merken wanneer volwassenen niet volledig betrokken zijn bij een gesprek. Natuurlijk is niet ieder verhaal over een gevonden steentje of wat Sem tijdens het buitenspelen zei even meeslepend. Toch helpt het om regelmatig bewust je volledige aandacht te geven. Kijk je kind aan, reageer op wat er wordt verteld en stel een vraag.
Want uiteindelijk leren kinderen luisteren óók door te ervaren hoe het voelt wanneer iemand echt naar hén luistert. En vooruit: misschien hoef je dan morgen maar drie keer te vragen of ze hun schoenen aantrekken. We moeten de lat ook weer niet meteen onrealistisch hoog leggen.
Je kunt nog zo je best doen om rustig te blijven, maar soms floept er tóch iets uit wat juist averechts werkt. Deze 5 zinnen kun je volgens een expert beter níét zeggen als je wilt dat je kind luistert. Je leest het hier.
Bron: AP News
Estavana Polman en Rafael van der Vaart zijn inmiddels ruim tien jaar samen. Dat betekent niet dat het er thuis altijd even gezellig aan toegaat. Estavana vertelt openhartig dat ze soms flink discussiëren, maar één ding staat voor haar buiten kijf: de liefde overheerst.
Toen we de naam van onze zoon bekendmaakten, waren mijn ouders niet bepaald enthousiast. Vooral de buitenlandse uitspraak vonden ze maar overdreven. Ik dacht dat ze er vanzelf aan zouden wennen. Inmiddels is mijn zoon vier en spreken opa en oma zijn naam nog steeds anders uit.
Je ouders konden ontzettend veel van je houden en je tóch niet altijd geven wat je emotioneel nodig had. Volgens psychologen kunnen de gevolgen daarvan zelfs als volwassene nog merkbaar zijn. En soms zit dat in kleine dingen.
Toen Louis (3) zijn ouders ervan probeerde te overtuigen dat hij prima zonder zijwieltjes kon fietsen, namen ze hem niet meteen serieus. Toch besloten Joyce en haar man de proef op de som te nemen. Dat pakte totaal anders uit dan verwacht.
Patricia van Liemt is schrijver en moeder van Maria (16) en Phaedra (13). Ze schrijft rake, eerlijke, grappige en vooral herkenbare columns over haar leven.
