Beeld: Canva
Veel kinderen die snel boos worden, makkelijk gefrustreerd raken of heftig reageren op stress, krijgen al snel het label ‘moeilijk’. Vaak wordt gedacht dat zo’n temperament aangeboren en onveranderlijk is. Maar nieuw onderzoek van pedagoog Marijke Huijzer-Engbrenghof laat zien dat dat beeld te simpel is.
Huijzer-Engbrenghof, gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam, onderzocht hoe temperament, opvoeding, genetische aanleg en storend gedrag met elkaar samenhangen. Haar conclusie: temperament is minder vaststaand dan we denken.
Het idee dat een kind ‘nu eenmaal zo is’, klopt niet volgens de pedagoog. “Vooral bij jonge kinderen kun je nog veel bijsturen, voordat gedrag en opvoeding elkaar in een vicieuze cirkel versterken,” zegt Huijzer-Engbrenghof.
Het onderzoek richtte zich op negatieve emotionaliteit, oftewel de neiging van kinderen om heftig te reageren op frustratie of stress. Die eigenschap voorspelt deels hoe kinderen later in het leven omgaan met relaties, werk en andere uitdagingen.
Met opvoedinterventies zoals Incredible Years, waarin ouders leren positief te reageren op moeilijk gedrag van hun kind, blijkt dat niet alleen storend gedrag vermindert, maar ook de negatieve emotionaliteit van het kind zelf. “Daarmee kun je voorzichtig zeggen dat temperament helemaal niet zo vaststaat,” legt Huijzer-Engbrenghof uit.
Veel moeilijk gedrag ontstaat doordat kind en ouder elkaar versterken. Bijvoorbeeld: een kind zeurt, de ouder geeft toe; het kind leert dat dat werkt. Of: de ouder wordt boos, het kind luistert uit angst. In de training leren ouders juist positieve aandacht, complimenten en beloningen te gebruiken, en storend gedrag vaker te negeren. Zo wordt de vicieuze cirkel doorbroken.
Een opvallende ontdekking: kinderen met een pittig temperament zorgen er niet automatisch voor dat ouders harder opvoeden. Negatieve emotionaliteit en hard opvoedgedrag hangen samen met storend gedrag, maar het ene lokt het andere niet automatisch uit.
Ook genetische aanleg blijkt minder bepalend dan gedacht. Zelfs kinderen met een genetische aanleg voor storend gedrag reageerden positief op opvoedinterventies. Genen maken verandering dus niet onmogelijk, maar opvoeding doet er wél toe.
De kernboodschap van Huijzer-Engbrenghof: ouders hebben invloed, zeker bij jonge kinderen. Er zijn geen simpele oplossingen en niet elk gezin profiteert op dezelfde manier, maar het idee dat een kind “nu eenmaal zo is” klopt niet. “Er zijn genoeg strategieën die ouders kunnen inzetten om het gedrag van een kind positief te beïnvloeden,” benadrukt ze.
Wat is eigenlijk het verschil tussen een temperamentvol en een driftig kind? Deze expert legt het voor je uit.
Roze beschuit met muisjes voor Patricia Bierings. De realityster, bekend van het achtste seizoen van Married at First Sight, is moeder geworden van haar eerste kindje.
Kinderen onthouden niet alleen wat ouders voor hen doen, maar ook hoe ze zich door hun woorden laten voelen. Een opmerking die voor een ouder misschien onschuldig of praktisch bedoeld lijkt, kan jarenlang bij een kind blijven hangen. Zeker wanneer gevoelens regelmatig worden weggewuifd of kinderen het idee krijgen dat ze niet goed genoeg zijn.
Wie zondag naar buiten kijkt, kan zomaar verrast worden door een opvallend luchtverschijnsel: een gigantische zeppelin die laag over een deel van Nederland vliegt.
Moeder van een peuter, en nog steeds chronisch reislustig. Nu haar relatie voorbij is, stapt freelance redacteur Lianne Kooistra met haar dochter (3) in een camper om voor lange tijd door Europa te trekken. Onderweg zoeken ze een nieuw ritme, nieuwe plekken en af en toe een speeltuin. In haar columns schrijft ze over hun […]
Influencer Laura Brijde (30) verruilde Nederland voor het zonnige Spanje, waar ze samen met haar man Tony en hun twee zoontjes Yuilan en Río woont. Inmiddels weet ze één ding zeker: haar kinderen ziet ze het liefst opgroeien onder de Spaanse zon.
Elaine (39) dacht dat ze eindelijk de perfecte man had gevonden: hij was grappig, attent en had precies de juiste dosis zelfvertrouwen. Toch was er één moment tijdens de date waarop de aantrekkingskracht compleet verdween.
