Veel kinderen die snel boos worden, makkelijk gefrustreerd raken of heftig reageren op stress, krijgen al snel het label ‘moeilijk’. Vaak wordt gedacht dat zo’n temperament aangeboren en onveranderlijk is. Maar nieuw onderzoek van pedagoog Marijke Huijzer-Engbrenghof laat zien dat dat beeld te simpel is.
Lees verder onder de advertentie
Huijzer-Engbrenghof, gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam, onderzocht hoe temperament, opvoeding, genetische aanleg en storend gedrag met elkaar samenhangen. Haar conclusie: temperament is minder vaststaand dan we denken.
Het idee dat een kind ‘nu eenmaal zo is’, klopt niet volgens de pedagoog. “Vooral bij jonge kinderen kun je nog veel bijsturen, voordat gedrag en opvoeding elkaar in een vicieuze cirkel versterken,” zegt Huijzer-Engbrenghof.
Negatieve emoties zijn te beïnvloeden
Het onderzoek richtte zich op negatieve emotionaliteit, oftewel de neiging van kinderen om heftig te reageren op frustratie of stress. Die eigenschap voorspelt deels hoe kinderen later in het leven omgaan met relaties, werk en andere uitdagingen.
Met opvoedinterventies zoals Incredible Years, waarin ouders leren positief te reageren op moeilijk gedrag van hun kind, blijkt dat niet alleen storend gedrag vermindert, maar ook de negatieve emotionaliteit van het kind zelf. “Daarmee kun je voorzichtig zeggen dat temperament helemaal niet zo vaststaat,” legt Huijzer-Engbrenghof uit.
Veel moeilijk gedrag ontstaat doordat kind en ouder elkaar versterken. Bijvoorbeeld: een kind zeurt, de ouder geeft toe; het kind leert dat dat werkt. Of: de ouder wordt boos, het kind luistert uit angst. In de training leren ouders juist positieve aandacht, complimenten en beloningen te gebruiken, en storend gedrag vaker te negeren. Zo wordt de vicieuze cirkel doorbroken.
Lees verder onder de advertentie
Pittig temperament ≠ harde hand
Een opvallende ontdekking: kinderen met een pittig temperament zorgen er niet automatisch voor dat ouders harder opvoeden. Negatieve emotionaliteit en hard opvoedgedrag hangen samen met storend gedrag, maar het ene lokt het andere niet automatisch uit.
Lees verder onder de advertentie
Genetica is geen spelbreker
Ook genetische aanleg blijkt minder bepalend dan gedacht. Zelfs kinderen met een genetische aanleg voor storend gedrag reageerden positief op opvoedinterventies. Genen maken verandering dus niet onmogelijk, maar opvoeding doet er wél toe.
Black Frideal: 58% korting!
Ontvang 6 nummers voor slechts €25,-
Aangeboden door:
Vroeg ingrijpen loont
De kernboodschap van Huijzer-Engbrenghof: ouders hebben invloed, zeker bij jonge kinderen. Er zijn geen simpele oplossingen en niet elk gezin profiteert op dezelfde manier, maar het idee dat een kind “nu eenmaal zo is” klopt niet. “Er zijn genoeg strategieën die ouders kunnen inzetten om het gedrag van een kind positief te beïnvloeden,” benadrukt ze.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In deze rubriek delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Voor Minne was dat haar relatiebreuk.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Aukje, die per ongeluk haar twee kinderen heel bruut uit hun Sinterklaasmagie haalde.
Dewi (23) uit Den Bosch dacht dat ze last had van nierstenen. Dat ze zwanger zou kunnen zijn, kwam geen moment in haar op. Ze had immers een spiraal en van een zwangerschapsbuik was niets te zien. Tot ze plotseling thuis beviel van dochter Noé.
Hooikoorts is op zichzelf al irritant, maar in combinatie met een zwangerschap en wat verslapte bekkenbodemspieren, kan het ook nog eens leiden tot zeer gênante momenten. Nora weet er alles van.
Als Angela midden in de nacht wakker schrikt van vreemde geluiden beneden, denkt ze meteen aan een inbreker. Ze maakt haar man Guido wakker en samen besluiten ze voorzichtig te gaan kijken. Maar vlak voordat ze de trap aflopen, gebeurt er iets wat ze totaal niet zien aankomen.