Als er één ding is dat de relatie tussen ouders en hun tiener perfect samenvat, is het wel… de smartphone. Voor jou betekent dat ding vaak stress: Wat doen ze daar? Waarom leggen ze ’m nooit weg? Hoe kan ik ooit concurreren met een lichtgevend scherm?
Lees verder onder de advertentie
Voor je tiener is diezelfde telefoon veel meer dan “een apparaat”: het is vriendschap, identiteit, entertainment, agenda, geheugensteuntje én – misschien wel het belangrijkste – hun eigen ruimte in een wereld waarin ze zich vaak gecontroleerd voelen, legt een psycholoog uit.
Het is geen luiheid, het is ontwikkeling
Veel ouders kijken naar telefoongebruik met een mix van wantrouwen en machteloosheid. Maar wat je tiener online doet, is niet alleen maar “nutteloze onzin”. Hun telefoongewoontes zijn vaak een uiting van dingen die ze echt nodig hebben in deze fase:
erbij horen
bevestiging krijgen
prikkels en afleiding
gevoelens reguleren
hun identiteit verkennen
Dus als je je veertienjarige urenlang over een scherm ziet hangen, zie je niet alleen iemand die “doelloos scrollt”. Je ziet iemand die checkt: Hoor ik erbij? Doe ik het goed? Mis ik iets? Wie ben ik eigenlijk? En ja, schermtijd kan nog steeds te veel zijn. Ja, het kan ongezond worden. Maar telefoongebruik het is geen karakterfout of gebrek aan respect voor jou.
Lees verder onder de advertentie
Gratis MOSZ leren tas
Abonneer voordelig en krijg een gratis MOSZ tas t.w.v. €119,95
Aangeboden door:
Als je ziet dat je tiener in 45 seconden achter elkaar Instagram, WhatsApp, Snapchat en TikTok opent, ben je niet alleen getuige van gedachteloos scrollen. Je bent ook bent getuige van een natuurlijke (hoewel ook vaak buitensporige) drang naar sociale verbondenheid, feedback en bevestiging, nieuwigheid en stimulatie, emotionele regulatie en het verkennen van de identiteit.
Signalen om op te letten
Let bijvoorbeeld op:
Veel app-hoppen als je tiener gestrest is
Zichtbaar onrustig worden als de telefoon weg moet
Enorme moeite om van scherm naar offline taak te schakelen (huiswerk, eten, naar buiten)
In plaats van alleen maar strenger te worden met regels, helpt het om te kijken: Waar heeft mijn kind emotioneel behoefte aan? Wat zoekt het op die telefoon?
Hoe praat je erover zónder ruzie?
Dit is het lastige stuk. Want niets ontploft zo snel als: “Je zit altijd op dat ding!” Blijf daar dus van weg (en check ook even bij jezelf, zit jij niet zelf ook áltijd op dat ding?). Een paar trucs die wél helpen:
1. Beschrijven in plaats van beoordelen
Niet: “Je bent verslaafd aan je telefoon.” Wel: “Ik zie dat het lastig voor je is om een pauze te nemen van je telefoon.”
2. Koppel het aan gevoel, niet alleen aan regels
Vragen als:
“Voel jij je moe of leeg na een lange scrollsessie?”
“Maakt gedoe in groepsapps het moeilijker om je te concentreren op school?”
Dat klinkt veel minder aanvallend dan: “Je wordt dom van TikTok.”
3. Maak afspraken sámen
Tieners houden niet van opgelegde regels (niemand was verbaasd). Maar als ze mogen meepraten, is de kans groter dat ze zich eraan houden. Denk aan samen afspraken maken over:
telefoons tijdens het eten
schermvrije momenten (bijvoorbeeld het eerste halfuur na het opstaan en voor het slapengaan)
wat te doen als telefoonstress te veel wordt
Je hoeft echt geen perfecte “mediastrategie” te hebben. Interesse tonen, vragen stellen en eerlijk zeggen dat jij het ook soms lastig vindt met je eigen schermgedrag, doet al heel veel.
Uiteindelijk gaat het niet om: “Hoeveel uur zat je op je telefoon vandaag?” Het gaat om: “Waar gebruik je je telefoon voor en hoe voel je je daardoor?” Als jij je tiener benadert met nieuwsgierigheid in plaats van veroordeling, verandert de telefoon van strijdtoneel in brug. En in een wereld waarin hun digitale leven alleen maar groter wordt, is samen leren over die wereld misschien wel één van de belangrijkste opvoedskills van nu.
Lees verder onder de advertentie
Martine en Marjolein zijn experts op het gebied van smartphonegebruik onder kinderen. Elke maand lossen ze een digitaal dilemma van ouders op in hun column. Lees hier hun antwoord op: Hoe zorg ik dat mijn zoon niet in de fuik van schadelijke algoritmes belandt?
Er zijn van die momenten waarop je naar je kind kijkt en ineens denkt: wow, dit is anders dan vroeger. Kinderen die hun grenzen aangeven. Die durven praten. Die zichzelf serieus nemen. En dat is prachtig.
Hij komt niet graag in parfumeriewinkels, scant ruimtes op huisdieren en checkt voedseletiketten op noten. Het is dagelijkse kost voor René Watzema (35). Zijn 2-jarige dochter Noré kampt namelijk met heftige allergieën en eczeem. “Het is hartverscheurend. Daarom is humor het beste medicijn.”
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Francine, die haar zoon niet meer van de opvang durft te halen, uit angst voor wat voor wangedrag hij nu […]
Je kinderen spreken het misschien niet elke dag uit, maar hun gedrag zegt alles. Herken jij deze elf signalen? Grote kans dat jij meer goed hebt gedaan in de opvoeding dan je denkt.
Sabine (41) werkte fulltime, sportte fanatiek en danste door de woonkamer met haar dochters. Tot Long COVID haar leven stillegde. Wat volgde was een zware periode van overleven, rouw en ontdekken hoe ze het moederschap opnieuw vorm moest geven.