relatiecrisis na kinderen
Beeld: Unsplash

Meer dan de helft van de relaties komt in een relatiecrisis terecht als er kinderen komen. En dan is de grote vraag: wat doen we? Uit elkaar of ervoor vechten?

“Het vervelende van samenwonen vind ik dat de leverworst ’s avonds minder lang is dan ik hem heb achtergelaten.” Dat zei de vriend van Janet (39) toen ze nog maar kort samenwoonden en hij uit zijn werk thuiskwam. En ze wist: dit is misschien niet de meest flexibele man. Maar ze was zwanger, er was geen uitweg, en het bleek niet eens hun grootste obstakel.
 

'Neem maar een minnaar'

Ze kregen twee zoons die nu tien en acht zijn. De eerste jaren waren zwaar, zegt Janet. “Ik was blij met onze jongens en ons gezin, maar ik miste een hoop.  Aandacht voor mij bijvoorbeeld, en iets vrouwelijks in huis. Het was wel heel veel geschreeuw en gestoei.” Sex was vanaf het begin af aan een probleem, haar vriend had er gewoon niet zo’n behoefte aan. “Op een gegeven moment zei hij: ‘Als het zo belangrijk voor je is, moet je maar een minnaar nemen. Ik wil er alleen niets van merken.’ Ik voelde me zo in de steek gelaten.” Janet dacht lang na over de mogelijkheid en besloot toen in te gaan op de avances van een andere man. “Ik fleurde er enorm van op. Ik had sex, ik voelde me weer geliefd en gewild.”

En zo ging het een tijd goed. Tot haar vriend een sms’je van haar minnaar vond. “Het was een nogal geil tekstje, zoals dat gaat als je een minnaar hebt. Ik vond het zielig voor mijn vriend dat hij dat had gezien, maar ik had er geen spijt van. Door mezelf dit te gunnen, werd ik weer compleet.” Haar vriend wilde er verder niets van weten, maar raakte haar tweeënhalf jaar met geen vinger meer aan. Ze gingen samen in therapie en kwamen erachter dat ze volledig anders in relaties staan. Zij zoekt verbondenheid, hij is bang zichzelf in de ander te verliezen.
 

Egocentrischer

“Ik ben emotioneel, afhankelijk en een pleaser. Hij is autonoom, lijkt vol zelfvertrouwen en gaat uit van zichzelf.” De therapeut raadde haar aan egocentrischer te worden. “‘Denk niet dat je hem kunt veranderen door veel te geven’, zei hij, ‘waarna je boos bent omdat je het niet terugkrijgt.’ En: ‘Doe wat je trots maakt, dan word je een leuker mens.’ Nou, ik heb het advies opgevolgd. De glasverzameling die mijn vriend zo mooi vond en waar ik een hekel aan had, ging de deur uit. Ik had zin in een kat, ik kocht een kat. Ik beloofde dat ik niet meer met anderen naar bed zou gaan, maar zei hem dat ik wel zou blijven flirten: ‘Sorry dat je er last van hebt, maar ik ga niet mijn behoeften negeren omdat jij geen zin hebt die te vervullen.’”

Tien jaar lang heeft ze als een golden retriever staan kwispelen, zegt ze nu. Op het moment dat ze er genoeg van had en dacht: ik zoek wel een ander baasje, wakkerde dat bij hem iets aan en keerde het ten goede. “Hij is veel aardiger geworden. Probeert echt socialer te zijn. Als hij uit zijn werk komt, vertelt hij bijvoorbeeld over zijn dag. Wat we delen is onze liefde voor de jongens en ondanks alles hebben we onwijs veel lol. We kunnen tot diep in de nacht opblijven om grappige kabouterhuisjes te knutselen voor een traktatie.” Wat sex betreft: “Ik heb de fout gemaakt erover te klagen, dat is niet bevorderlijk voor de sfeer. Ik had hem gewoon moeten verleiden. We doen het nu eens per maand en dat is prima voor allebei.”
 

Crisis na eerste kind

Janet dacht altijd: als de kinderen de deur uit zijn, smeer ik hem. Nu denkt ze: dan kan ik hem eindelijk echt leren kennen. “Ik heb heus geen Frozen­achtige illusies, maar hij is zo gesloten geweest dat ik het gevoel heb dat ik nog niet in alle kamers ben geweest. Ik wil het huis nog niet afschrijven.” Meer dan de helft van de jonge ouders belandt in een crisis na de geboorte van het eerste kind, zeggen filosoof­ethicus Corrie Haverkort en pedagoog en stiefgezincoach Marlijn Kooistra in hun boek Liever liefde dan de beste buggy. Dat komt doordat mensen geen reëel beeld hebben van wat het ouderschap inhoudt en hoe het je relatie kan veranderen, zeggen zij.

Aanstaande ouders zijn vooral druk met het inrichten van de babykamer, leuke kleertjes en het zoeken naar de beste buggy. Maar waar een kind echt blij van wordt – ouders die het samen fijn hebben – daar is weinig aandacht voor. Ouders zouden er goed aan doen, aldus Haverkort, om al vóór er kinderen komen afspraken te maken over de verdeling van zorg én over de tijd en ruimte die ze zelf nodig hebben. Daar krijg je betere relaties van. Uit een poll op de Facebookpagina van Kek Mama blijkt dat 78% van de stemmers weleens een serieuze relatiecrisis heeft gehad, maar het heeft overleefd. 17% heeft nog nooit een crisis gehad en 5% is na de crisis uit elkaar gegaan.
 

Relatiebreuk

De officiële cijfers liegen er ook niet om: een derde van de relaties met kinderen eindigt in een scheiding en de verwachting is dat bijna de helft van alle toekomstige ouders gaat scheiden. Steeds vaker gebeurt dat in gezinnen met kinderen onder de vier jaar, aldus scheidingsonderzoeker Ed Spruijt in Handboek scheiden en de kinderen. Elk jaar maken in Nederland zo’n 70.000 kinderen een relatiebreuk van hun ouders mee. Geen prettige gedachte, want al die kinderen moeten vervolgens weer aarden in samengestelde gezinnen en wennen aan nieuwe partners en stiefbroers en ­zussen. Hoewel dat heel goed kan gaan en je er als kind veel van kunt leren – je wordt er heel flexibel van en komt in aanraking met verschillende normen en waarden – moeten we het ook niet mooier maken dan het is.

Zestig procent van de stiefgezinnen valt weer uiteen en alle kinderen willen het liefst dat hun ouders bij elkaar blijven. Kinderen zíjn ook het best af bij ouders die samen zijn, mits ze elkaar niet de tent uit vechten. En dat valt nog niet mee als je de ander veel te verwijten hebt.
 

Gekooid dier

Zoals Kiki (42) die wel erg veel moest slikken. “Mijn vriend John is een vrijbuiter”, zegt ze, “en dat heb ik altijd geweten. Het was ook wat ik in het begin zo leuk aan hem vond. John was van de wilde feestjes, de spontane reisjes en de vurige sex. Het was naïef dat ik dacht dat hij wel zou veranderen als we kinderen kregen.”

Vanaf het moment dat ze hun eerste kind kregen, een zoon die inmiddels dertien is, voelde John zich een gekooid dier. Het gezinsleven benauwde hem. “Hij kwam steeds later thuis uit zijn werk en ging veel uit met vrienden. Twee jaar later, een paar weken na de geboorte van onze dochter, trok hij het niet meer en zei: ‘We gaan latten. Ik neem een etage in Amsterdam en kom twee, drie dagen per week naar jullie toe.’” Kiki voelde zich beledigd en gekwetst. “Hij liet me in de steek terwijl we net een baby hadden. Er kwam een oerdrift in me naar boven: ik had dat kleine meisje in mijn armen en dacht: dan doe ik het zelf wel.” Een scheiding zette ze niet door. “Ik had bij vriendinnen gezien wat een boosheid, pijn en verdriet een scheiding oplevert en dat had ik er niet voor over. Zo kwam hij in ieder geval thuis voor de kinderen en als ik niet te veel zeurde, werd het soms nog best gezellig ook.”

 

Ruzie als de kinderen op bed lagen

De zorg voor de kinderen deed ze al die jaren min of meer alleen. Veel mensen uit het dorp waar ze woont, wisten niet eens dat ze een partner had. Boosheid en wrok bouwden zich op. “Als je kinderen hebt, blijf je bij elkaar, vind ik. Hij liet me ervoor opdraaien terwijl hij feest vierde en wat voor boodschap geef je de kinderen dan mee? Ik vind jullie leuk, maar alleen als het mij uitkomt? Het koste me moeite om aardig te doen als hij er was, vaak kregen we ruzie zodra de kinderen op bed lagen en vertrok hij midden in de nacht. Natuurlijk waren er ook andere vrouwen, daarover maakte ik me geen illusies, maar hij vertelde er niet over en ik vroeg er niet naar.”
 

De eerste stap: weer lief zijn voor mezelf

Drie jaar geleden keek Kiki in de spiegel en herkende zichzelf niet. Ze was bijna veertig, maar zag er tien jaar ouder uit. “Op het schoolplein ontmoette ik een holistisch schoonheidstherapeute en de behandelingen in haar stoel met al die heerlijke olietjes waren een eerste stap in weer lief zijn voor mezelf. Ik ben aan yoga gaan doen, ging hardlopen en kreeg weer gevoel in mijn lijf.” Ze stelde John voor in relatietherapie te gaan, zodat ze eindelijk eens zonder ruzie te maken haar grieven kon uiten. Ook eiste ze van hem dat hij weer thuiskwam, minimaal vijf dagen per week. En zelf wilde ze ook weleens reisjes maken terwijl hij op de kinderen paste.

“Het grappige is dat de rollen zijn omgedraaid,” zegt ze: “ik leef op en hij wordt wat gezapiger. Wel zit er zo veel oud zeer dat aardig doen een puntje blijft, maar het lukt me steeds beter de stekeligheden achterwege te laten. We trekken er als gezin veel op uit en ik ben blij dat we dit kunnen doen voor de kinderen. Maar als ik eerlijk ben, zie ik ons niet oud worden samen. Zodra de kinderen het huis uit zijn, ga ik het leven vieren met vriendinnen – en hopelijk een nieuwe liefde.”
 

Lees ook
Je relatie goed houden na de tropenjaren: 'We groeiden volkomen uit elkaar' >


 

'Misschien moeten we er maar mee ophouden'

Ook voor Myrthe (40) waren de eerste jaren als gezin bepaald geen genoegen. Sterker nog: de eerste zes jaar van hun relatie hebben ze alleen maar ellende gehad. Ze somt op: “Mijn ouders overleden vlak na elkaar, we verhuisden zes keer en kregen kort op elkaar twee kinderen – nu zeven en zes – die veel ziek waren en nauwelijks sliepen. Bovendien werd mijn vriend ontslagen en kwam een jaar thuis te zitten.” Gelukkig hadden ze door de erfenis geen geldzorgen, maar alles draaide om haar en haar verdriet. Ze ging haar vriend, die onverminderd lief en ondersteunend was, steeds minder waarderen. “Ik vond hem saai en stom en weinig ondernemend. Zin in sex had ik ook niet meer, al deden we het nog wel.”

Toen ze zeven jaar samen waren, zei Myrthe: “Misschien moeten we er maar mee ophouden.” Ze was opgebrand, het moederschap viel haar zwaar, ze kwam totaal niet meer aan zichzelf toe. “Ik dacht: als we uit elkaar gaan, heb ik in ieder geval de kinderen niet meer iedere dag en krijg ik ook eens rust. Wat ik fout deed, was mijn miserabele staat op hem projecteren. Ik vond het leven niet meer leuk, maar het leven wás in die jaren ook niet leuk.” Gelukkig reageerde hij heel relaxed. “Hij zei dat ik me niet zo’n zorgen moest maken, dat het wel goed zou komen, en ik had op dat moment niet de moed er echt mee te stoppen.”

 

'Zelfs de poes krijgt meer aandacht'

Er brak een periode aan van twee jaar puur overleven. “In een ruzie riep hij: ‘Zelfs de poes krijgt meer aandacht dan ik.’ Daar had hij gelijk in, die kat knuffelde ik de hele dag door, hem haalde ik niet meer aan. Het is langzaam maar zeker beter gegaan. Ik besefte donders goed dat het gras aan de overkant altijd groener lijkt. Een nieuwe man zal misschien enige tijd vertier brengen, maar dat houdt ook weer op.” In de basis kunnen Myrthe en haar vriend goed met elkaar opschieten en vinden ze dezelfde dingen belangrijk. “We maken nu tijd vrij voor elkaar, gaan weekendjes weg, naar de bioscoop en uit eten.”
 

'Het is oneerlijk je man daarvan de schuld te geven'

Ze zal nooit die keer vergeten dat filosoof René Gude aan tafel bij De wereld draait door zat, vlak voor hij stierf. Hij zei: “Het leven is een gedoetje.” Myrthe: “Dat is het ook. En in plaats van dat we er eerlijk over zijn en toegeven dat we ’s nachts in bed liggen te janken, zie je alleen maar vrouwen op tv en in tijdschriften die zeggen dat het prima lukt, die carrière in combinatie met welopgevoede zevengranenkindjes en een opwindend seksleven.” Nou, zij kent ze niet, die vrouwen. “Mijn vriendinnen hebben het allemaal zwaar. En het is oneerlijk je man daarvan de schuld te geven.”

Ze is ontzettend blij dat haar vriend zo vasthoudend was toen zij het zwaar had. “Hij is de liefste, de leukste en de trouwste. Op de momenten dat ik me voel alsof ik geleefd word, denk ik nu: tel je zegeningen. De kinderen gaan goed, we zijn gezond, we hebben een mooi huis en elkaar.”


Dit artikel staat in Kek Mama Magazine en is al een keer eerder gepubliceerd.

 

 


 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >

sabbatical huissloof lamzak
Beeld: Shutterstock

Ze gingen het totaal anders doen: een handeltje beginnen in wijn, of een eigen B&B. Het werd een ramp. “Ons inkomen halveerde, en we zagen elkaar nooit meer.”

Roos (34) en Reinier (37), drie kinderen (8, 6 en 2), zij nam een sabbatical, hij ging vanuit huis werken om te investeren in hun gezin.

Roos: “Het rennen van de ene opvang naar de andere, het ene gat dichten met het andere om maar te zorgen dat iedereen gevoed, gekleed en onder de pannen was, en daardoor het chronische gebrek aan tijd die ik samen met mijn kinderen kon doorbrengen: twee jaar geleden was ik er van de ene op de andere dag helemaal klaar mee.

Onze oudste dochter heeft extra zorg nodig vanwege een verstandelijke achterstand na zuurstofgebrek bij haar geboorte. Die extra zorg is lastig te vinden, vonden wij. Naar welke opvang we haar ook brachten, ze gedijde er nooit goed. Ga dan maar eens met een gerust hart op je werk zitten, vijf dagen per week. Ik had geen keus, ik vond dat ik wel fulltime moest werken: de opvang van de kinderen was duur, we hadden een hoge hypotheek en als hr-medewerker bij een pensioenfonds verdiende ik bijna net zoveel als Reinier. Te veel om zomaar op te geven dus. Jaren, veel te lang, modderden we voort. We leidden een riant leven, maar ten koste van wat?
 

Sabbatical

Toen ik zeven maanden zwanger was van onze jongste, een ongepland ‘cadeautje’, besloten we het anders aan te pakken. Met wéér een halfjaar kolven tijdens mijn drukke baan, nóg meer kinderopvang en veel te weinig tijd met mijn kinderen in het vooruitzicht terwijl mijn oudste me juist zo nodig had, riep ik spontaan: “Ik geloof dat ik een jaar helemaal wil stoppen met werken.”

Reinier was meteen voor. Het kaartenhuis waar we ons in begaven en waarin we eigenlijk voor niks écht tijd hadden, was niet de reden dat we ooit een gezin hadden gesticht, vond hij. We rekenden en planden en besloten binnen twee uur: ik zou een sabbatical nemen, hij zou bedrijfsadvies-klussen doen vanuit huis, in plaats van op locatie. Een jaar lang teruggeworpen op elkaar. Tijd inhalen en vooral: herinneringen maken, voordat we alle kostbare tijd met onze kinderen hadden gemist. Mijn werkgever werkte fantastisch mee. “Ik heb meer aan een uitgeruste werknemer dan aan een opgebrande”, zei hij, en beloofde dat mijn baan er na een jaar nog voor me zou zijn.

Onze oudste dochter bloeide op in dat jaar. Het was hartverscheurend om te voelen hoe erg ze de zorg van mij nodig had gehad, de jaren ervoor. We genoten van elkaar. De kinderen en ik, tenminste. Eindelijk kon ik eens helpen op school, hele middagen films met ze kijken, of zomaar naar de dierentuin, gewoon omdat we daar op een woensdagmiddag zin in hadden. Tussen Reinier en mij was het andere koek.
 

Lees ook
Zo komen jij en je partner tot de beste taakverdeling thuis >

 

Kibbelen

Onze hele relatie waren we gewend geweest eigen levens te leiden. Mijn carrière en de zijne, en de tijd die overbleef was van ons. Opeens zat er dagelijks een man in huis die niks bleek bij te dragen aan het huishouden. Die niet zag wanneer de kinderen gevoerd, geamuseerd of naar bed gebracht moesten worden. De dagen thuis zag hij als dé gelegenheid om – naast zijn freelance klussen – hobby’s op te pakken. Te golfen en voetbal te kijken. Het idee was om tijd voor elkaar te nemen als gezin. In plaats daarvan nam hij vooral tijd voor zichzelf.

Ik werd een huissloof die haar man steeds vaker de deur uit keek, hij een lamzak op de bank die niet begreep waar ik in hemelsnaam zo’n probleem van maakte. Toen we nog fulltime werkten, gebruikten we de schaarse tijd samen om echt te praten en genieten. Nu was samenzijn zoiets gewoons geworden dat we het echte contact verloren. Ik ergerde me aan zijn laksheid en werd boos om dingen die ik voor die tijd nooit gezien zou hebben. Een vuile koffiebeker die niet meteen in de vaatwasser verdween. Een natte handdoek op bed. Post die drie dagen ongeopend bleef liggen. Andersom stoorde hij zich aan mijn pietluttigheid, want waarom was dit alles nu opeens een probleem? Elke dag kibbelden we wel een keer, zonder uit te spreken wat ons écht dwarszat: dat dit een heel slecht idee was geweest. Plotseling begreep ik hoe de huwelijken van vriendinnen stuk voor stuk strandden.
 

'Dóe nou eens wat man'

Na een maand of negen barstte de bom. Uitgeput van een dag zorg voor de kinderen inclusief het in bed leggen, kwam ik ’s avonds beneden in een woonkamer die eruitzag als een slagveld. Reinier lag op de bank, keek tv, en leek niet van plan de handen uit de mouwen te steken. “Dóe nou eens wat man”, schoot ik uit mijn slof. “Gék word ik hiervan: we zouden in ons gezin investeren, maar dit voelt als een soloproject.”

Toen pas raakten we in gesprek. Reinier zag me in dat jaar op een manier die hij niet kende, zei hij. Vond me gestrest en dwangmatig, want waarom kwam ik niet gewoon bij hem zitten als de kinderen in bed lagen? Ik had me nog nooit druk gemaakt om het huishouden, dus waarom nu wel, terwijl het drukker was dan ooit? Eindelijk legden we onze verwachtingen naast elkaar en bekeken in hoeverre die waren uitgekomen. Grotendeels niet, concludeerden we: wij waren ongelukkig, en de kinderen hadden weliswaar meer zorg van mij, maar per saldo niet per se meer kwalitatieve aandacht, doordat ik alleen maar aan het ploeteren was.

Daarop liet Reinier zich weer fulltime inhuren en besloot ik mijn baan parttime voort te zetten – wat gelukkig kon met behulp van een fijne duo-collega. Dat bleek de gouden greep. Ons kaartenhuis stond een stuk steviger nu ik genoeg thuis was voor de kinderen maar tóch mijn eigen carrière hield. En nu Reinier en ik geen hele dagen meer op elkaars lip zaten, kwam het verlangen naar elkaar terug. Nooit meer een gezamenlijke sabbatical. Als we meer tijd nodig hebben met elkaar, gaan we wel een keertje extra op vakantie.”
 

Dit artikel is deel van een interviewserie in Kek Mama 11-2018.


 

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >

het roer om

Suze van Nunen (41), moeder van een zoon van tien, scheidde na achttien jaar van haar man. 'Ik besefte meteen dat ik de juiste beslissing had genomen.'

‘Afgelopen zomer werd ik veertig. Ik vierde de mijlpaal met vriendinnen en mijn tienjarige zoon, Alex. Er werd gezongen, taart gegeten en wijn gedronken. Ik voelde me heus jarig, maar ik miste iemand. Mijn man. Die wéér werd opgeslokt door zijn werk voor een non-profit organisatie in Brussel. Daar maakten mijn vriendinnen opmerkingen over. Mijn man de wereldverbeteraar die privé steken liet vallen. Ze zeiden het knipogend, maar de kern van waarheid kwam hard aan.’

 

Alleen langs de lijn

‘Toen onze zoon Alex werd geboren bleef ik thuis terwijl Richard steeds verder opklom op de carrièreladder. Zes jaar geleden kreeg hij een mooie functie aangeboden in een grote non-profit organisatie in Brussel. Veel werkuren met vergaderingen in de avonden. Dat deze baan zou betekenen dat hij hele weken niet thuis zou zijn, wuifde hij weg. Het zou in de praktijk vast meevallen. Niet dus. Richard was gemiddeld twee tot drie weken per maand in Brussel. Ik zat thuis met onze zoon en voelde me buitengesloten. Ik overwoog als gezin naar Brussel te verhuizen, maar de gedachte mijn ouders te moeten achterlaten in Nederland hield me tegen. Ondertussen miste Richard belangrijke momenten in Alex’ leven. Tijdens zijn eerste voetballes stond ik tussen alle vaders langs de lijn. Schoolresultaten kreeg hij mee via appjes. En als hij er dan twee weekenden per maand wel was, leek hij er met zijn hoofd niet bij.’

 

Ondankbaar

‘Toen Alex na schooltijd steeds vaker met vriendjes afsprak, nam ik een baan aan als verzorger in de ouderenzorg. Richard wilde dat ik er was voor Alex en we kregen ruzie over de telefoon. We hadden totaal verschillende ideeën over hoe een gezinsleven er uit zou moeten zien. Ik riep dat ik hem miste, meer dan de helft van de tijd was ik alleen. Hij vond me ondankbaar, hij zorgde toch voor geld in het laatje. In verdere gesprekken die ik aanknoopte, ook later thuis, sloeg hij dicht. Hij ging niet veranderen, zei hij, en vertrok weer naar Brussel.’

 

Lees ook
Zo ziet het eerste jaar na de scheiding eruit volgens moeder Katie >

 

Puberale kriebel

‘Op mijn werk ontmoette ik Maarten, een leuke, nieuwe collega die de werkroosters ging maken. Maarten was alles wat Richard niet was. Oprecht geïnteresseerd, lief en op het werk altijd in mijn buurt. Dat laatste met reden, zo bleek. Na een maand biechtte Maarten op mij heel leuk te vinden. Ik voelde een puberale kriebel in mijn buik, vluchtte naar huis en dacht na over mijn huwelijk. Over de man die zijn werk belangrijker leek te vinden dan zijn vrouw. Niet lang daarna nam ik het besluit: ik ga scheiden.’

 

Goede beslissing

‘Sinds januari is de scheiding rond en woon ik met Alex in een kleiner huis. Het gaat goed met hem. Hij heeft gewoon contact met zijn vader, maar meer of beter dan vroeger is het niet. In die zin is er helaas niks veranderd. Ik denk nog wel eens terug aan hoe ik uitsprak te willen scheiden. Omdat ik een partner wilde die er voor me was. Hoe Richard me aankeek en koeltjes zei dat als dat echt was wat ik wilde, hij akkoord ging. Dat hij niet eens wilde vechten voor ons huwelijk deed me meteen beseffen dat ik de goede beslissing had genomen. Natuurlijk had ik daar verdriet om. Maar er was iets wat de pijn verzachtte. Of íemand, eigenlijk. Maarten. Die met alle geduld vanaf de zijlijn toekeek. Die wachtte tot de scheiding rond was en twee maanden later heel voorzichtig vroeg of ik wat met hem wilde gaan drinken. Ik geloof dat ik nog nooit zo snel en stralend ‘ja’ heb gezegd.’
 

Dit artikel is al een keer eerder gepubliceerd.
 

 

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >