Het opvoeden van tieners gaat met vallen en opstaan en geen enkele ouder is perfect. Toch zijn er volgens therapeuten een aantal dingen die een grotere impact hebben op het geluk van je tiener dan je misschien denkt.
Het goede nieuws? Door je bewust te zijn van deze valkuilen, kun je ze ook voorkomen. Hier zijn de vijf grootste valkuilen op een rij.
Veel tieners koppelen hun gevoel van eigenwaarde aan externe bevestiging. Therapeut Aida Shahnazarian ziet dit als een schadelijke gewoonte. “Een van de grootste bedreigingen voor het geluk van een tiener is het gevoel dat hun eigenwaarde afhangt van de goedkeuring van anderen”, zo legt ze uit aan The Huffpost. “Tieners krijgen voortdurend boodschappen te horen over wie ze moeten zijn, hoe ze eruit moeten zien en wat ze moeten bereiken.”
Deze druk kan uit allerlei hoeken komen. Denk bijvoorbeeld aan sociale media, school, leeftijdsgenoten en verwachtingen van familie en ouders. “Het wordt vooral schadelijk wanneer tieners gaan geloven dat ze alleen waardevol zijn als ze goede cijfers halen, er op een bepaalde manier uitzien, er sociaal bij horen, ergens in uitblinken of anderen trots maken,” zo voegt Shahnazarian er aan toe.
Volgens de therapeut is het dan ook belangrijk om je als ouder niet alleen maar te richten op prestaties of resultaten, maar ook oog te hebben voor eigenschappen zoals vriendelijkheid, eerlijkheid, nieuwsgierigheid en veerkracht.
Volgens klinisch psycholoog Jerry Weichman is negativiteit één van de belangrijkste redenen dat tieners hun geluk verliezen. “Jongeren nemen dit vaak als een gewoonte aan tijdens hun middelbare schooltijd. Het begint er vaak mee dat ze zich focussen op één ding of een persoon die ze niet leuk vinden, waarna de negativiteit overslaat naar andere aspecten van hun leven.” Deze negativiteit kan ervoor zorgen dat tieners een laag zelfbeeld krijgen en meer last krijgen van angstgevoelens.
Om te voorkomen dat je tiener in een negatieve spiraal terechtkomt, is het volgens Weichman belangrijk om hem of haar te leren dat er in elk persoon en in elke situatie wel positieve aspecten te vinden zijn. “Er zijn misschien tien negatieve punten en slechts één of twee positieve, maar dat doet er niet toe. Als we die ene of twee positieve punten kunnen herkennen en vasthouden, heeft dat een enorme invloed op hoe we ons voelen,” aldus Weichman.
Iets waar tieners ook vaak tegenaan lopen, is dat hun emoties niet serieus worden genomen of afgewezen worden. Volgens therapeut Nicholette Leanza is een gezinsdynamiek waarin de emoties van een tiener steevast worden afgewezen, gebagatelliseerd of bekritiseerd – in plaats van erkend en begrepen – een van de schadelijkste dingen die ze in haar praktijk heeft gezien.
“Een tiener kan bijvoorbeeld erg van streek zijn door een relatiebreuk en te horen krijgen: ‘Je komt er wel overheen’ of ‘Jullie waren niet lang samen, dus er is geen reden om verdrietig te zijn’,” zo legt Leanza uit. “Dergelijke afwijzing en veroordeling van hun gevoelens kunnen de tiener het gevoel geven dat het verkeerd is om verdrietig te zijn, ook al zijn ze diep gekwetst.” Ook kan het hun zelfbeeld aantasten.
Tekst gaat verder onder de podcast
Volgens Leanza is het dan ook belangrijk om als ouder de gevoelens van je kind te erkennen – zelfs als je het niet eens bent met het specifieke gedrag of de reactie van je kind. Gevoelens erkennen betekent niet dat je het ermee eens bent: het houdt vooral in dat je op een andere manier met je tiener communiceert. Zeg bijvoorbeeld ‘ik begrijp waarom je je zo voelt’ in plaats van ‘ik snap niet waarom je je hier zo druk om maakt’. “Die subtiele verschuiving naar begrip maakt voor een tiener het verschil: het zorgt ervoor dat hij zich gewaardeerd, gehoord en geliefd voelt”, aldus Leanza.
Heb je weleens gehoord van een ‘vaste mindset’? Volgens therapeut Andrew Levey is dit iets wat veel tieners hebben. Zo’n mindset is gebaseerd op het idee dat vaardigheden statisch zijn en niet in de loop van de tijd kunnen worden ontwikkeld of verbeterd. “Hierdoor voelen uitdagingen blijvend aan, in plaats van tijdelijk”, zo legt Levey uit. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld een uitspraak als ‘ik ben gewoon niet sportief’ of ‘ik ga nooit een voldoende voor wiskunde halen’. “Uiteindelijk gaan tieners hierdoor geloven dat er iets fundamenteel met hun mis is en zullen ze ook minder snel nieuwe dingen willen proberen, omdat ze verwachten dat ze toch gaan falen.”
Volgens Levey helpt het om regelmatig het woordje ‘nog’ toe te voegen als je kind zoiets zegt. Hierdoor kunnen ze een groeimindset ontwikkelen en moeilijkheden omzetten in leermomenten. “Het leert tieners aan dat vaardigheden zich door oefenen kunnen ontwikkelen, in plaats van dat ze ermee geboren worden en dat het altijd hetzelfde blijft.”
Dit is niet per se een gewoonte die alleen tieners hebben, maar het is wel een gewoonte die in de kwetsbare tienerjaren extra schadelijk kan zijn. “Veel tieners geloven dat ze pas goed genoeg zijn als ze er op een bepaalde manier uitzien, presteren of dingen bereiken zoals anderen”, zo legt hulpverlener Fatema Harianawala uit. “Het voortdurend vergelijken met anderen kan leiden tot een laag zelfbeeld, angst, depressie of faalangst.”
De beste manier om dit tegen te gaan, is door je tiener te helpen om een sterk gevoel van eigenwaarde te ontwikkelen dat van binnenuit komt. Volgens Harianawala kun je dit doen door open gesprekken te stimuleren, inzet te prijzen in plaats van perfectie, ongezonde vergelijkingen op social media te beperken en je tiener eraan te herinneren dat ieders levenspad anders is.
Nieuwe, brutale trend onder tieners: ze ‘fambushen’ hun ouders
Bron: The Huffpost
Waarom gaan sommige kinderen moeiteloos hun eigen weg, terwijl anderen zich snel laten meeslepen door de mening van de groep? Vaak heeft dat minder te maken met karakter dan met lessen die iemand al vroeg in het leven heeft meegekregen.
Deborah (30) is samen met haar man en moeder van twee zoons Jake (4) en Cody (2). Ze schrijft over het moederschap, verlies en herstel na haar postnatale depressie. Je kunt haar ook volgen op Instagram.
Sommige herinneringen krijgen pas jaren later een heel andere betekenis. Dat geldt ook voor Roxeanne Hazes en haar broer André Hazes Jr., die in hun podcast ADHAZES terugblikken op de laatste maanden die ze met hun vader doorbrachten. Wat toen aanvoelde als spontane momenten, roept achteraf nieuwe vragen op.
De term ‘narcist’ wordt tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt. Op sociale media krijgt vrijwel iedereen die egoïstisch, arrogant of manipulatief overkomt al snel dat label opgeplakt.
Mariëtte Middelbeek is chef redactie van Kek Mama en auteur. Samen met haar man Erik heeft ze twee kinderen: zoon Casper (5) en dochter Nora (3).
Een snoepje minder in de eerste levensjaren zou tientallen jaren later mogelijk verschil kunnen maken voor de gezondheid van je hersenen.
