Je wilt je kind natuurlijk de beste start geven. Dus lees je voor, moedig je aan en probeer je je vooral niet te druk te maken over al die opvoedadviezen. Maar wist je dat één keuze die je maakt als je kind vier jaar is, jaren later nog verschil kan maken? Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek.
Als ouder kun je er soms behoorlijk druk mee zijn: doe ik het allemaal wel goed? Moet ik mijn kind vaker complimentjes geven? Meer samen spelen? Minder schermtijd? Is die ene middag extra opvang nou goed voor de ontwikkeling of juist niet? Het ene onderzoek zegt dit, het andere dat. Maar een nieuwe studie laat zien dat vooral de kwaliteit van de plek waar je kind vóór de basisschool naartoe gaat, een belangrijke rol kan spelen.
Wetenschappers volgden bijna 28.000 kinderen en onderzochten of de vorm van opvang en voorschoolse educatie die kinderen op vierjarige leeftijd kregen, samenhing met hun schoolprestaties een paar jaar later.
Wat bleek? Kinderen die op hun vierde naar een voorschoolse klas binnen een openbare basisschool gingen, haalden in het derde leerjaar van de Amerikaanse basisschool gemiddeld betere cijfers. Ook scoorden ze hoger op toetsen voor rekenen en lezen dan kinderen die naar een regulier kinderdagverblijf of kleinschalige opvang gingen. Dat is best opvallend.
Hoe dat komt? Volgens de onderzoekers zou de opleiding van de leerkrachten weleens een belangrijke verklaring kunnen zijn. Op de openbare voorscholen die werden onderzocht, moesten leerkrachten namelijk een universitaire opleiding hebben afgerond. Bij de andere opvangvormen was dat niet altijd verplicht. Zo’n diploma blijkt mogelijk meer verschil te maken dan je denkt.
“Onze gegevens laten iets anders zien”, zegt onderzoeker Charles Bleiker van Florida International University, verwijzend naar critici die vinden dat je geen uitgebreide opleiding nodig hebt om jonge kinderen les te geven.
Volgens hem leren goed opgeleide leerkrachten niet alleen hoe ze kinderen iets kunnen bijbrengen, maar ook hoe de ontwikkeling van jonge kinderen werkt. Bovendien weten ze beter hoe ze een groep begeleiden en een rustige, veilige leeromgeving creëren. Want laten we eerlijk zijn: probeer maar eens twintig vierjarigen tegelijk iets te leren terwijl de één zijn schoen kwijt is, de ander moet plassen en nummer drie besluit dat vandaag een uitstekende dag is om ondersteboven op een stoel te hangen.
Wat dit onderzoek extra interessant maakt, is dat de wetenschappers niet alleen keken naar hoe kinderen het op hun vierde deden. Ze onderzochten ook hun prestaties jaren later. Daarbij hielden ze rekening met onder meer de cognitieve vaardigheden van kinderen op vierjarige leeftijd, hun geslacht, etnische achtergrond en armoedestatus.
Toch is er een belangrijke kanttekening: het onderzoek laat een verband zien, maar bewijst niet dat de openbare voorschool daadwerkelijk de oorzaak was van de betere schoolprestaties. Het is dus niet zo dat je kind automatisch een rekenwonder wordt zodra je het naar een bepaalde opvang brengt.
In Nederland werkt het onderwijssysteem natuurlijk anders dan in Amerika. Hier beginnen kinderen meestal rond hun vierde op de basisschool, terwijl Amerikaanse kinderen vaak pas op hun vijfde aan de basisschool beginnen. Je kunt de onderzoeksresultaten daarom niet één op één vertalen naar onze kinderdagverblijven, peuteropvang of kleuterklassen.
Maar de boodschap is wel interessant: niet alleen dát je kind naar de opvang of school gaat, maar vooral de kwaliteit van de begeleiding kan belangrijk zijn voor de ontwikkeling. Dat zit hem dus niet per se in de mooiste speelruimte, de hipste houten speelgoedkeuken of een uitgebreid activiteitenprogramma. Goed opgeleide pedagogisch medewerkers en leerkrachten, die begrijpen wat jonge kinderen nodig hebben, kunnen minstens zo belangrijk zijn.
Moet je dan nu halsoverkop een andere opvang voor je kind gaan regelen? Nee hoor, zeker niet. Het onderzoek zegt niet dat kleinschalige opvang slecht is of dat kinderen die daar naartoe gaan automatisch een achterstand oplopen. Bovendien zijn er veel meer factoren die invloed hebben op hoe een kind zich ontwikkelt. Denk aan de thuissituatie, de individuele behoeften van je kind en de kwaliteit van de begeleiding.
Maar het is wél een mooie reminder dat investeren in goede opvang en onderwijs voor jonge kinderen belangrijk is. Voor alle ouders die zich afvragen of ze hun kind wel genoeg meegeven: je hoeft echt niet iedere dag met educatieve spelletjes, letterkaarten en rekensommen in de weer. Soms begint een goede basis gewoon bij iemand die weet hoe je een groep kleuters begeleidt én ondertussen ieder kind de aandacht geeft die het nodig heeft.
Je kind een goede start geven op de basisschool? Dan hoef je echt niet meteen met letters en cijfers aan de slag. Leerkrachten vinden namelijk heel andere vaardigheden veel belangrijker. Je leest het hier.
Video
Op elk feestje waar Fiona haar zwager treft, ziet ze dat hij zijn dochter bier geeft. Gewoon een slokje, of een paar. Zij vindt dat echt niet kunnen, maar hij luistert niet naar haar. Wat moet ze nu? Een melding maken? Ze twijfelt enorm.
Video
Na een verhuizing hoopte Isabelle dat haar verlegen dochter (6) nieuwe vriendjes zou maken, maar contact leggen vond ze lastig. Tot een onbekend meisje in de speeltuin vijf woorden tegen haar zei die Isabelle nooit meer zal vergeten.
Video
Je houdt zielsveel van je kind. Je knuffelt, troost en probeert er altijd voor hem of haar te zijn. Toch kan het gebeuren dat je kind zich niet helemaal begrepen voelt, ook als je het beste met hem of haar voorhebt. Want liefde geven en emoties begrijpen zijn twee verschillende dingen. Soms zie je pas […]
Een moeder vertelt over het hilarische moment in het moederschap waarop ze even he-le-maal de mist in ging.
Een zwangere vrouw krijgt vaak een lange lijst met adviezen mee. Niet roken, geen alcohol drinken en voorzichtig omgaan met cafeïne behoren tot de bekendste waarschuwingen. Terecht, want bepaalde stoffen kunnen invloed hebben op de ontwikkeling van een ongeboren kind.
Kinderen zeggen precies wat ze denken. Meestal levert dat hilarische momenten op, maar soms zou je willen dat de grond je even opslokt. Dat ervaart moeder Tamara (30) telkens wanneer ze met haar peuter langs een café of restaurant loopt.
