Beeld: Canva
Een zwangere vrouw krijgt vaak een lange lijst met adviezen mee. Niet roken, geen alcohol drinken en voorzichtig omgaan met cafeïne behoren tot de bekendste waarschuwingen. Terecht, want bepaalde stoffen kunnen invloed hebben op de ontwikkeling van een ongeboren kind.
Toch blijkt uit een nieuwe studie dat er mogelijk een andere factor minstens zo belangrijk is…
We hebben het over de sociaaleconomische situatie van het gezin. Onderzoek onder meer dan 230.000 gezinnen laat zien dat de opleiding en het beroep van ouders sterker samenhangen met verschillende gezondheidsuitkomsten van kinderen dan veel leefstijlkeuzes tijdens de zwangerschap. Wetenschappers van onder meer de universiteiten van Exeter en Bristol werkten samen met onderzoekers uit Noorwegen en Bradford. Zij combineerden gegevens uit vier langdurige bevolkingsonderzoeken in het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen.
De onderzoekers bekeken de invloed van verschillende factoren op 72 gezondheidskenmerken bij kinderen tot elf jaar. Daarbij keken ze onder meer naar gewicht, cognitieve ontwikkeling, gedrag, bloeddruk en allergieën.
Naast roken tijdens de zwangerschap, alcoholgebruik en cafeïne-inname onderzochten de onderzoekers ook de sociaaleconomische positie van het gezin. Daarbij keken ze naar factoren als opleidingsniveau en beroep, die een beeld geven van de beschikbare middelen en kansen binnen een huishouden.
De resultaten laten zien dat leefstijl tijdens de zwangerschap niet altijd de sterkste voorspeller van gezondheid is. Voor roken tijdens de zwangerschap vonden de onderzoekers in ongeveer 6 procent van de analyses een duidelijk verband met gezondheidsuitkomsten van kinderen. Voor alcohol was dat 3 procent en voor cafeïne minder dan 0,5 procent.
Bij sociaaleconomische omstandigheden was het verband sterker. In 15 procent van de analyses zagen de onderzoekers een duidelijke relatie. Kinderen uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische positie hadden gemiddeld vaker te maken met een hoger BMI, meer gedragsproblemen en minder gunstige cognitieve ontwikkeling. Volgens de onderzoekers bleef dit verband zichtbaar, ook wanneer rekening werd gehouden met factoren als roken of alcoholgebruik door ouders.
Opvallend aan het onderzoek is dat niet alleen naar moeders werd gekeken. Ook partners werden meegenomen in de analyses. Veel onderzoek naar invloeden tijdens de zwangerschap richt zich vooral op de moeder, omdat het ongeboren kind zich in haar lichaam ontwikkelt. Toch bleken de effecten van leefstijlgedrag van moeders en partners vaak vergelijkbaar.
In ongeveer de helft van de gevallen was het verband iets sterker bij de moeder. In de andere helft werd juist een vergelijkbare invloed bij de partner gevonden. Dat wijst erop dat niet alle effecten rechtstreeks via de zwangerschap ontstaan, maar mogelijk ook samenhangen met bredere omstandigheden binnen het gezin.
De onderzoekers benadrukken dat leefstijlkeuzes niet onbelangrijk zijn. Vooral roken tijdens de zwangerschap blijft een duidelijke risicofactor. Moederlijk rookgedrag bleek samen te hangen met een lager geboortegewicht, een hoger BMI op latere leeftijd en meer gedragsproblemen. Bij partners werd roken gekoppeld aan een hoger BMI bij het kind en problemen op het gebied van sociale communicatie. Tegelijkertijd bleek dat de invloed van een lage sociaaleconomische positie vaak even groot of zelfs groter was dan die van roken.
De studie kent ook beperkingen. De meeste deelnemers waren wit en afkomstig uit West-Europa. Daardoor is nog niet zeker of dezelfde resultaten gelden voor andere bevolkingsgroepen en landen. Daarnaast waren niet voor alle analyses evenveel gegevens beschikbaar, waardoor sommige conclusies gebaseerd zijn op kleinere groepen.
Toch noemen de onderzoekers de omvang van het onderzoek en het feit dat dezelfde patronen terugkwamen in vier verschillende bevolkingsstudies belangrijke sterke punten. De belangrijkste boodschap voor ouders is daarom tweeledig: gezond gedrag tijdens de zwangerschap blijft essentieel, maar ook de omgeving waarin een kind opgroeit lijkt een grote rol te spelen bij de gezondheid op de lange termijn.
Benieuwd vanaf vanaf welke leeftijd het alcoholgebruik van ouders de meeste invloed heeft op kinderen? Je leest het hier.
Dit artikel is geschreven door de redactie van Kek Mama en is bedoeld voor informatieve doeleinden. Wij zijn geen artsen. Bij twijfels of gezondheidsproblemen raden we aan om altijd een arts of medisch specialist te raadplegen.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: Universiteiten van Exeter en Bristol
Kimberley is 35 jaar, intuïtief coach en moeder van twee dochters van 7 en 10. Samen met haar man en hondje vormen ze een gelukkig en avontuurlijk gezin. Kimberley heeft veel meegemaakt en sindsdien ademt ze levenslust. Ze woont met haar gezin op Ibiza, wat hen vrijheid, rust, avontuur en uitdagingen brengt. Je volgt haar […]
Het nieuwe seizoen van Een huis vol krijgt er een gezin bij dat meteen voor extra dynamiek zorgt. Familie De Lange schuift aan naast de vertrouwde families Bal, Blom en López. Sil en Melissa nemen de kijkers mee in hun dagelijks leven met acht kinderen, variërend in leeftijd van nul tot vijftien jaar.
Een bevalling is voor veel vrouwen een moment dat ze nooit vergeten. De eerste weeën, de spanning en het eerste geluidje van hun baby. Maar de Canadese Carolina Moreno beleefde de komst van haar derde baby op een wel heel bijzondere manier.
Een kinderfeestje organiseren lijkt tegenwoordig soms meer op het plannen van een klein evenement. Maar een nieuwe trend zorgt voor discussie.
Marlijn Weerdenburg heeft een periode achter de rug waarin veel op haar afkwam. De presentatrice kreeg te maken met persoonlijke veranderingen, zorgen binnen haar gezin en een groot verlies.
Christina Curry is afgelopen week moeder geworden van haar eerste kind. Ze deelt nu de eerste foto’s van haar dochter, die naar de naam Cleo luistert.
