Beeld: Canva
Een zwangere vrouw krijgt vaak een lange lijst met adviezen mee. Niet roken, geen alcohol drinken en voorzichtig omgaan met cafeïne behoren tot de bekendste waarschuwingen. Terecht, want bepaalde stoffen kunnen invloed hebben op de ontwikkeling van een ongeboren kind.
Toch blijkt uit een nieuwe studie dat er mogelijk een andere factor minstens zo belangrijk is…
We hebben het over de sociaaleconomische situatie van het gezin. Onderzoek onder meer dan 230.000 gezinnen laat zien dat de opleiding en het beroep van ouders sterker samenhangen met verschillende gezondheidsuitkomsten van kinderen dan veel leefstijlkeuzes tijdens de zwangerschap. Wetenschappers van onder meer de universiteiten van Exeter en Bristol werkten samen met onderzoekers uit Noorwegen en Bradford. Zij combineerden gegevens uit vier langdurige bevolkingsonderzoeken in het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen.
De onderzoekers bekeken de invloed van verschillende factoren op 72 gezondheidskenmerken bij kinderen tot elf jaar. Daarbij keken ze onder meer naar gewicht, cognitieve ontwikkeling, gedrag, bloeddruk en allergieën.
Naast roken tijdens de zwangerschap, alcoholgebruik en cafeïne-inname onderzochten de onderzoekers ook de sociaaleconomische positie van het gezin. Daarbij keken ze naar factoren als opleidingsniveau en beroep, die een beeld geven van de beschikbare middelen en kansen binnen een huishouden.
De resultaten laten zien dat leefstijl tijdens de zwangerschap niet altijd de sterkste voorspeller van gezondheid is. Voor roken tijdens de zwangerschap vonden de onderzoekers in ongeveer 6 procent van de analyses een duidelijk verband met gezondheidsuitkomsten van kinderen. Voor alcohol was dat 3 procent en voor cafeïne minder dan 0,5 procent.
Bij sociaaleconomische omstandigheden was het verband sterker. In 15 procent van de analyses zagen de onderzoekers een duidelijke relatie. Kinderen uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische positie hadden gemiddeld vaker te maken met een hoger BMI, meer gedragsproblemen en minder gunstige cognitieve ontwikkeling. Volgens de onderzoekers bleef dit verband zichtbaar, ook wanneer rekening werd gehouden met factoren als roken of alcoholgebruik door ouders.
Opvallend aan het onderzoek is dat niet alleen naar moeders werd gekeken. Ook partners werden meegenomen in de analyses. Veel onderzoek naar invloeden tijdens de zwangerschap richt zich vooral op de moeder, omdat het ongeboren kind zich in haar lichaam ontwikkelt. Toch bleken de effecten van leefstijlgedrag van moeders en partners vaak vergelijkbaar.
In ongeveer de helft van de gevallen was het verband iets sterker bij de moeder. In de andere helft werd juist een vergelijkbare invloed bij de partner gevonden. Dat wijst erop dat niet alle effecten rechtstreeks via de zwangerschap ontstaan, maar mogelijk ook samenhangen met bredere omstandigheden binnen het gezin.
De onderzoekers benadrukken dat leefstijlkeuzes niet onbelangrijk zijn. Vooral roken tijdens de zwangerschap blijft een duidelijke risicofactor. Moederlijk rookgedrag bleek samen te hangen met een lager geboortegewicht, een hoger BMI op latere leeftijd en meer gedragsproblemen. Bij partners werd roken gekoppeld aan een hoger BMI bij het kind en problemen op het gebied van sociale communicatie. Tegelijkertijd bleek dat de invloed van een lage sociaaleconomische positie vaak even groot of zelfs groter was dan die van roken.
De studie kent ook beperkingen. De meeste deelnemers waren wit en afkomstig uit West-Europa. Daardoor is nog niet zeker of dezelfde resultaten gelden voor andere bevolkingsgroepen en landen. Daarnaast waren niet voor alle analyses evenveel gegevens beschikbaar, waardoor sommige conclusies gebaseerd zijn op kleinere groepen.
Toch noemen de onderzoekers de omvang van het onderzoek en het feit dat dezelfde patronen terugkwamen in vier verschillende bevolkingsstudies belangrijke sterke punten. De belangrijkste boodschap voor ouders is daarom tweeledig: gezond gedrag tijdens de zwangerschap blijft essentieel, maar ook de omgeving waarin een kind opgroeit lijkt een grote rol te spelen bij de gezondheid op de lange termijn.
Benieuwd vanaf vanaf welke leeftijd het alcoholgebruik van ouders de meeste invloed heeft op kinderen? Je leest het hier.
Dit artikel is geschreven door de redactie van Kek Mama en is bedoeld voor informatieve doeleinden. Wij zijn geen artsen. Bij twijfels of gezondheidsproblemen raden we aan om altijd een arts of medisch specialist te raadplegen.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: Universiteiten van Exeter en Bristol
Roze beschuit met muisjes voor Patricia Bierings. De realityster, bekend van het achtste seizoen van Married at First Sight, is moeder geworden van haar eerste kindje.
Kinderen onthouden niet alleen wat ouders voor hen doen, maar ook hoe ze zich door hun woorden laten voelen. Een opmerking die voor een ouder misschien onschuldig of praktisch bedoeld lijkt, kan jarenlang bij een kind blijven hangen. Zeker wanneer gevoelens regelmatig worden weggewuifd of kinderen het idee krijgen dat ze niet goed genoeg zijn.
Wie zondag naar buiten kijkt, kan zomaar verrast worden door een opvallend luchtverschijnsel: een gigantische zeppelin die laag over een deel van Nederland vliegt.
Moeder van een peuter, en nog steeds chronisch reislustig. Nu haar relatie voorbij is, stapt freelance redacteur Lianne Kooistra met haar dochter (3) in een camper om voor lange tijd door Europa te trekken. Onderweg zoeken ze een nieuw ritme, nieuwe plekken en af en toe een speeltuin. In haar columns schrijft ze over hun […]
Influencer Laura Brijde (30) verruilde Nederland voor het zonnige Spanje, waar ze samen met haar man Tony en hun twee zoontjes Yuilan en Río woont. Inmiddels weet ze één ding zeker: haar kinderen ziet ze het liefst opgroeien onder de Spaanse zon.
Elaine (39) dacht dat ze eindelijk de perfecte man had gevonden: hij was grappig, attent en had precies de juiste dosis zelfvertrouwen. Toch was er één moment tijdens de date waarop de aantrekkingskracht compleet verdween.
