Beeld: Kiki Rigters
Tanja Jess (59) strijdt tegen marginalisatie/discriminatie, in het bijzonder van de vrouw en de lhbtiq+ gemeenschap. “Toen mijn oudste kind transgender bleek te zijn, versterkte dat mijn drijfveer.”
Tuurlijk maak je je weleens zorgen om de wereld waarin je kind opgroeit, maar ja, wat kun je doen? Nou, best veel vindt. Tanja is actrice, presentatrice en ze schreef het boek Kaarten op Tafel over de overgang. Samen met zanger Charly Luske heeft ze twee kinderen: dochter Alice (22) en zoon Bobbie Lee (18).
Tanja: “Mijn activisme voor gemarginaliseerde groepen heb ik nooit onder stoelen of banken geschoven. Het is er bij mij met de paplepel ingegoten. Mijn ouders – beiden vlak voor de Tweede Wereldoorlog in Duitsland geboren – leefden met het motto ‘dit nooit meer’. In de jaren 60/70 richtten ze een anti-autoritaire kleuterschool op. Wij leerden: je hebt een keuze en dus verantwoordelijkheid. Zie je onrecht en doe je niets, dan ben je onderdeel van het probleem. Als we ons alleen inzetten voor ons eigen hachje, komen we nergens. Het gaat om de wereld waarin wij én onze kinderen leven.
Dat mijn oudste kind transgender bleek te zijn, zag ik niet aankomen. Het versterkte wel mijn drijfveer. Jarenlang kreeg ik te horen waarom ik mij met onderwerpen bemoeide die mij niet direct iets aan gingen. Belachelijk! Gek genoeg vonden mensen mijn activisme nu ‘gelegitimeerd’, omdat mijn dochter een trans persoon is. Als ik spreek als moeder, herkennen andere ouders zich sneller. Zelfs wie denkt dat transgender personen ‘freaks’ zijn, kan geraakt worden als ik vertel dat het over mijn kind gaat. Mijn kind is zo moedig geweest om uit te kast te komen en kiest voor zichzelf. Ze wil net als iedereen één ding: veilig en gelukkig zichzelf kunnen zijn.
Ik deed haar haar en make-up, zodat niemand twijfelde dat ze een vrouw is
Maar mijn moederhart doet ook vaak pijn. Het gaat wel gewoon om mijn kind. En natuurlijk ben ik ook wel eens bang. Toen Alice naar de Amerikaanse staat Arkansas reisde, bijvoorbeeld. We hadden de tickets al geboekt en vlak daarna begon Trump met zijn hetze tegen transgender personen. Toen Alice daar naartoe vloog, dacht ik: oh mijn god, hoe gaat dit verlopen? Ze heeft wel een V’tje in haar paspoort, maar kan problemen krijgen bij de douane. In het ergste geval wordt ze naar huis gestuurd, hield ik me voor. Maar de angst dat ze in elkaar geslagen of zelfs vermoord zou worden, was veel groter. Trans vrouwen lopen vaker gevaar. Femicide is daar ‘next level’. Dat is mijn constante zorg: als ze maar heelhuids thuiskomt. Die angst deel ik met haar. Daarom maakten we van tevoren praktische plannen. Ik deed haar haar en make-up, zodat niemand twijfelde dat ze een vrouw is. En we hielden contact. Veel contact.
Ik heb hoop voor de lhbtiq+ gemeenschap, maar we zijn er helaas nog lang niet. De transgenderwet werd vorig jaar van tafel geveegd zónder debat. Dat is zorgelijk. Wachtlijsten van soms drie jaar maken het voor trans personen extra zwaar. De sociale transitie is begonnen, maar de medische nog niet. Zeker in de puberteit is dat moeilijk. Ook de indringende vraag: ‘Hoe ver is ze?’ vind ik soms lastig. Meestal is het een verkapte vraag naar medische details rondom haar transitie. ‘Wat wil je precies weten?’ vraag ik dan. Het gaat over iemands lichaam en privacy. Onwetendheid is niet erg, vasthouden aan onhandige aannames wel.
Tekst gaat hieronder verder
Aan alle ouders met een kind ‘in de kast’ wil ik zeggen: wees moedig en sta achter je kind. Je hoeft het allemaal niet te begrijpen, maar verdiep je, luister en neem je kind serieus, ook als je denkt dat het ‘een fase’ is. Vrees niet dat je het ‘stimuleert’. Niemand kiest vrijwillig voor een zwaar pad vol wachtlijsten, stigma en risico’s. Ouders die hun kinderen verstoten vanwege hun geaardheid of genderidentiteit? Die hebben in mijn ogen gefaald.”
Ook Kim Feenstra staat op de barricade. Ze zet zich actief in voor betere kinderbescherming, in de hoop een beetje verschil te maken: “De doodstraf zou wat mij betreft bespreekbaar moeten zijn”. Lees hier het hele interview met Kim.
Dit artikel verscheen eerder in Kek Mama ‘The Next Generation’.
Als ouder wilt je niets liever dan dat je kinderen lekker in hun vel zitten. En terecht. Maar experts waarschuwen voor een minder bekende, groeiende stoornis.
Sommige mama’s lijken wel een ingebouwd radarapparaat te hebben. Ze voelen het meteen als er iets mis is, nog voordat jij zelf doorhebt dat er een probleem is.
Soms komen kinderen met vragen waar je als ouder even op moet schakelen, en precies dat gebeurt bij Roxeanne Hazes thuis.
Elsemieke (31) is samen met T (33), moeder van twee zoontjes (4 en 2) en redacteur bij Kek Mama. Chaotisch, chronisch moe en heeft een brein met 46 tabbladen tegelijkertijd open. Probeert rust in de chaos te vinden, maar met drie mannen in huis is die rust ver te zoeken.
Patricia van Liemt is stewardess, schrijver en moeder van Maria (15) en Phaedra (13). Ze schrijft rake, eerlijke, grappige en vooral herkenbare columns over haar leven.
Wanneer was de laatste keer dat je je partner iets vroeg dat écht ergens over ging? Niet “wat eten we vanavond?” of “hoe was je werk?”, maar een vraag die een laagje dieper gaat. Grote kans dat je even moet nadenken.
