Beeld: Getty Images/Canva
Millennial-moeders staan bekend als hardwerkend en perfectionistisch, maar ook een tikje uitgeput. Nu gen Z inmiddels ook aan het reproduceren is geslagen, vraagt millennial Mariska zich af of die jongere generatie het anders aanpakt, en wat ze van hen kan leren.
Met bouwjaar 1982 en 43 jaar op de teller, ben ik een millennial-moeder. Wel een oude, zo een die nog heeft moeten inbellen voor internet en pas op haar zestiende een mobiele telefoon kreeg. Ik heb twee zoons, van twaalf en bijna negen jaar. Als ik mijn opvoedstijl moet beschrijven in een aantal woorden, zou ik zeggen dat ik geduldig, liefdevol, beschermend en ondernemend ben en situaties met humor probeer te benaderen. Vraag je het mijn vriend, dan zegt hij: curlingmoeder. En ook dat klopt. Als ik kan zorgen dat mijn kinderen de dag doorkomen zonder een zorgje aan hun hoofd, zal ik dat niet nalaten.
Maar hoort dit alles bij mijn karakter of is het een millennialding? Zelf geloof ik er niet zo in dat je iedereen die binnen een tijdsbestek van pak ’m beet vijftien jaar geboren is op één hoop kunt gooien. Ik sta niet symbool voor alle millennials. Net zomin als dat alle Steenbokken deze week een meevaller op financieel gebied krijgen. Ik doe dingen op mijn manier, en dat doen de andere 1,8 miljoen ouders in dit land ook. Toch? Nou, psycholoog en generatiedeskundige Jos Ahlers geeft aan dat ik toch minder uniek ben dan ik graag denk. Ahlers: “De tijdgeest en grote maatschappelijke gebeurtenissen hebben zeker effect op het collectief. Het zegt niets over individuen, want natuurlijk zijn er altijd dingen die de een heeft meegemaakt en de ander niet. Toch weten we uit onderzoek dat er echt wel
kenmerken zijn die bij een bepaalde generatie horen en niet bij de andere.”
Wat typeert die millennial-ouder dan, vraag ik hem. “Ze willen betrokken zijn en aanwezig, daar worstelen ze mee, want ook op werkvlak zijn ze prestatiegericht. Schuldgevoel is daardoor een dingetje, met name voor de moeders.” Herkenbaar, mom guilt. Ik ben drie jaar geleden heel bewust voor mezelf begonnen toen we na de coronaperiode weer vaker op kantoor moesten zitten. De twee uur reistijd die dat scheelt geeft me nu de ruimte mijn kinderen naar school te brengen, ze op te halen, te helpen met huiswerk. Maar dan nog: op dagen dat ik een deadline heb, of andere verplichtingen, kan ik nog steeds het gevoel hebben dat ik ze tekortdoe. Ahlers zoomt nog wat verder in op de opvoedskills van millennials: “Ze hebben veel aandacht voor de ontwikkeling en emoties van hun kinderen. Velen zien hun kind onbewust als een ‘project’ waar ze het beste uit willen halen.”
Mijn kinderen beschouwen als een project: doe ik dat? Misschien zonder het te weten? Niet in de zin dat ze moeten worden wat ik voor ogen heb, of overal in moeten uitblinken. Maar toen de jongste moeite had met zijn spraak, zijn we wel naar logopedie gegaan. En toen de oudste ADHD bleek te hebben, zijn we een traject ingegaan om hem te helpen met zijn concentratieproblemen. Niet omdat hij van ons hogere cijfers moest halen, maar omdat we het hem gunden om mee te kunnen komen. Omdat het hem ook frustreerde dat hij de stof begreep, maar het er niet uitkwam. Het lijkt me de taak als ouders om je kind te begeleiden als het grote hobbels tegenkomt, of is dat weer mijn neiging tot curling? Opvallend genoeg geeft Ahlers aan dat millennial-ouders al stukken minder aan curling doen dan de generatie ervoor.
Wellicht omdat we inmiddels heus weten dat een beetje loslaten goed is voor je kind? Want ja, ook ik ken de theorie: kinderen moeten met teleurstellingen om leren gaan. Je kunt niet alles voor ze oplossen. Dit wéét ik, maar toch fiets ik geregeld terug naar school met vergeten broodtrommels, gymtassen of blaadjes huiswerk. Hoe moeilijker ik het mezelf maak, hoe beter ik vind dat ik het als moeder doe. Ik hoor te zorgen dat alles gladjes verloopt, ook al schiet ik er zelf bij in. Ik zie dit ook terug bij vriendinnen. Tot laat in de avond zijn we in de weer voor de perfecte traktatie, koken elke dag met de zes ingrediënten die onze kinderen lusten en rijden ze overal naartoe… En ondertussen zijn we moe, overprikkeld en elke vrijdag eerder toe aan wijn. Hoe zou dat nou komen? Zouden we op al deze vlakken misschien iets kunnen leren van gen Z, de generatie na ons die intussen ook kinderen krijgt?
Negen van de tien keer vinden mensen iets van de generatie na zich. Positief is dat bijna nooit. Geschreven bronnen zijn er niet van, maar ik kan me zo voorstellen dat er al in de prehistorie met de ogen gerold werd om die slappe hap die na hen kwam. Jos Ahlers legt uit waarom: “Het hoort bij jonge mensen dat ze vragen stellen over de status quo. Waarom doen we het zo? Kan het niet anders? Dat vinden oudere generaties vervelend. Het impliceert dat zij het niet goed hebben gedaan. Elke nieuwe generatie verandert uiteindelijk de maatschappij en de oudere generatie zit daar niet zo op te wachten.”
Kimberley Galenkamp is oudercoach binnen organisaties. Bedrijven werken met haar samen omdat ze merken dat er veel verzuim en uitval is onder ouders met jonge kinderen. Het grootste verschil dat zij ziet tussen de generaties? “De millennial zet het kind op één, gen Z zichzelf. Dat klinkt egoïstisch, maar gen Z doet dit wel om er optimaal voor het kind te kunnen zijn. De millennial is geneigd zichzelf weg te cijferen, een gen Z-moeder zal dat niet snel overkomen.” Het belangrijkste verschil is daarmee direct het grootste leerpunt voor de millennial, zegt Galenkamp. “Dat gen Z kiest voor een goede werk-privébalans én mentale balans betekent dat ze tegen andere dingen nee zeggen, grenzen aangeven en tijd voor zichzelf opeisen. Een voorbeeld: als een gen Z’er op een bepaalde dag niet mag thuiswerken, kan dat een dealbreaker zijn.” Een gen Z-moeder kan ook een weekend alleen naar een hotel gaan, zo hoorde ik laatst van een vriendin. Een jonge moeder die we kennen bracht de kinderen naar haar ouders, had een heel weekend (twéé héle dagen) voor zichzelf, keek Netflix, bestelde roomservice en eenmaal thuis kon ze er weer tegenaan. De vriendin en ik waren verbaasd: dat doe je toch niet? En tegelijkertijd jaloers. Want ja, daar zouden wij ook enórm van opknappen. Galenkamp vindt dat gen Z’ers zulke situaties gezonder aanpakken dan millennials. Ahlers noemt ze verstandig. “Ze zijn heel oplossingsgericht. Als jij als moeder op je tandvlees loopt, dan is een weekendje weg om bij te komen toch een heel gezonde keuze? Beter dan je kind slaan uit frustratie of je relatie op de klippen laten lopen.”
Tekst gaat verder onder de podcast
Het doet me denken aan die bekende metafoor over opvoeden. Die waarbij je in het vliegtuig zit en de zuurstofmaskers naar beneden vallen. Volgens de instructie van de bemanning moet je eerst zelf het masker opzetten, zodat je daarna je kind kan helpen. Kan een millennial dat? Galenkamp merkt dat millennials het inspirerend vinden om voor zichzelf te kiezen, maar dat er ook vaak onbegrip is én een beetje jaloezie. Soms niet eens bewust. En soms lijkt het ook oneerlijk: zo heeft gen Z een veel uitgebreider partnerverlof, is thuiswerken nu veel meer de norm en wordt een werk-privébalans waar een werkgever tien jaar geleden nog zijn neus voor ophaalde nu veel meer gefaciliteerd. Ook hebben partners van gen Z-moeders vaak een net zo grote rol thuis. Dat maakt opvoeden voor gen Z ook echt anders dan het voor millennials was.
Maar hoe voeden ze op? Wat voor generatie zullen zij afleveren? Ahlers merkt op dat het gevaarlijk is daar nu al uitspraken over te doen. Oudere gen Z’ers hebbennet kinderen, maar de jongeren zitten nog in de schoolbanken. Speculeren kan hij wel, voorzichtig. Hij ziet dat doordat gen Z grenzen aan durft te geven, ze ook eerder hulp durven te vragen bij hun mentale gezondheid. Ze zijn er transparant over, omdat ze die transparantie ook online zien. Daar is veel meer oog voor mentale gezondheid en persoonlijke ontwikkeling. Het zou hem niet verbazen als ze hun kinderen ook zo opvoeden. Hij verwacht dat ze hun kinderen minder meegeven om hun hart te volgen en meer sturen op zekerheid. Dit omdat gen Z is opgegroeid te midden van allerlei crisissen: de stikstofcrisis, bankencrisis, klimaatcrisis, wooncrisis. Dat heeft tot resultaat dat ze geen groot vertrouwen hebben in de toekomst en ze zullen hun kinderen hoogstwaarschijnlijk meegeven dat ze vooral iets moeten doen waar ze later wat aan hebben.
Waar millennials elke keer moesten wennen aan nieuwe technologische ontwikkelingen in hun jeugd, is gen Z daar mee opgegroeid. Ahlers verwacht dat dat gevolgen heeft voor hun schermbeleid. “Ze zijn online opgegroeid, ze kennen alle gevaren en weten wat sociale media met je mentale gesteldheid kunnen doen. Gen Z’ers gaan hun kinderen meer laten buitenspelen. Ook omdat elke generatie een tegenbeweging is op de vorige.”
Tot slot: kan gen Z heel misschien ook iets leren van ons, millennials? We zullen toch ook dingen goed doen? “Zeker”, lacht Galenkamp. “Gen Z kan ook te ver gaan in het idee dat ze aan persoonlijke ontwikkeling moeten doen. Als een gen Z- moeder een baby heeft die veel huilt, is ze geneigd nog meer aan zichzelf te werken. Het kindje is goed zoals het is, het ligt PSYCHE aan haar, is het idee. Ze denken dat hun kindje maakbaar is, via zichzelf. Millennials besluiten: ik heb nou eenmaal een huilbaby, of een temperamentvolle baby. En zo is het ook. Je kan niet alles oplossen of betrekken op jezelf.” Zou het me lukken meer als een gen Z’er te denken? Ik zie zeker in hoe het op sommige vlakken mijn leven makkelijker kan maken. Nu nog van het gevoel af dat voor mezelf kiezen egoïstisch is. Misschien begin ik met een minidagje hotel. Geen Netflix, wel roomservice. Ja, ik denk dat ik daar wel aan kan wennen.
Van grote gezinnen waar zelfstandigheid de norm was tot het monitoren van je kind met apps: elke generatie heeft zo zijn eigen manier van opvoeden. Je leest het hier op een rij.
Opa’s en oma’ kunnen een heerlijke extra laag liefde en koekjes toevoegen aan het leven van je kind. Of… net dat beetje chaos, bemoeienis of verwarring brengen waar je als ouder niet altijd op zit te wachten.
Veel mensen denken bij een goede opvoeding meteen aan liefde, aandacht of de juiste middelen. Maar uit nieuw onderzoek van Harvard University komt een andere factor naar voren die opvallend veel invloed heeft op de ontwikkeling van kinderen.
Fantastisch babynieuws! Jennifer Hoffman is bevallen van een dochtertje. Op Instagram deelt de 45-jarige actrice de eerste foto van het meisje en laat ze weten dat hun gezin nu compleet voelt.
Zo zit het met de centen bij andere gezinnen. Wat komt erin? Wat gaat eruit? En blijft er nog iets over? In Banksaldo delen ouders hun maandelijkse inkomsten en uitgaven. Want laten we eerlijk zijn: we zijn toch allemaal een beetje benieuwd hoe anderen het doen? Deze week het banksaldo van Romée en Johnny.
Je ligt elke maand krom om wat spaargeld opzij te zetten voor je kinderen, blijkt je vriend die centjes op te maken aan pokeren.
Voor veel vrouwen is een zwangerschap een periode vol blijdschap, spanning en verwachting. Maar voor Jennifer Hoffman kwam daar ook iets anders bij kijken: het gevoel dat ze zich moest verantwoorden voor haar leeftijd.
