Beeld: Canva
Opvoeden voelt soms als een marathon zonder finishlijn. Je bent er altijd: ’s nachts, op drukke werkdagen en op momenten dat alles tegelijk lijkt te gebeuren.
En hoewel veel ouders het grotendeels met z’n tweeën doen, kan het nog steeds voelen alsof je alles zelf moet dragen. Zeker als er geen opa’s en oma’s een rol spelen in het dagelijks leven van je gezin. Toch is dat gemis meer dan alleen praktisch. Volgens experts kan een netwerk van betrokken volwassenen, de bekende village, een groot verschil maken voor zowel ouders als kinderen.
“Over het algemeen gedijen kinderen en gezinnen beter in aanwezigheid van een netwerk van ondersteunende verzorgers, ook wel een village genoemd”, zegt psychotherapeut Lauren Farina. “Dit verlicht niet alleen de mentale, fysieke en financiële last van het opvoeden van jonge kinderen, maar het zorgt er ook voor dat een kind de wereld ervaart als zorgzaam en vriendelijk.”
Traditioneel speelden opa’s en oma’s daarin vaak een belangrijke rol. Als die steun ontbreekt, kunnen ouders meer stress ervaren. Volgens Farina kan dat zelfs invloed hebben op kinderen. “Ouderlijke stress kan de veilige hechting en daarmee de ontwikkeling en mentale gezondheid van kinderen onder druk zetten.”
Psychotherapeut Kristie Tse ziet dat ook in haar praktijk. Wanneer grootouders niet betrokken zijn, kan dat voor zowel ouders als kinderen voelen als een gemis. “Kinderen missen mogelijk de kans om familiegeschiedenis direct te horen of de onvoorwaardelijke steun te krijgen die grootouders vaak bieden”, zegt ze. “Voor ouders betekent het dat ze alles zelf moeten regelen zonder de hulp en wijsheid van grootouders.”
De emotionele impact verschilt sterk per situatie. Grootouders kunnen afwezig zijn door afstand, ziekte of overlijden, maar soms kiezen ouders er ook bewust voor om geen contact meer te hebben. In dat laatste geval kan er naast verdriet ook opluchting zijn. Een grens met een toxisch familielid kan juist zorgen voor meer rust binnen het gezin.
Wanneer jouw ouders geen rol spelen in het gezin, kunnen verschillende praktische en emotionele uitdagingen ontstaan. Volgens experts komen deze situaties vaak voor:
Ook op praktisch vlak kan het ingewikkeld zijn. “Werkende ouders zonder sterk netwerk kennen het probleem maar al te goed: plotseling opvang moeten regelen als een kind ziek thuis zit”, zegt Farina. Dat kan leiden tot extra verlofdagen, minder productiviteit en soms zelfs inkomensverlies.
Welke situatie je ook hebt: opvoeden zonder grootouders kan zwaar zijn. Daarom raden experts aan om bewust een eigen village op te bouwen:
Denk aan vrienden, buren of vertrouwde oppassen. Zelfs regelmatig contact met mensen in je omgeving – zoals een huisarts of kapper – kan bijdragen aan een gevoel van gemeenschap.
Ouderschap vraagt al veel. Probeer daarom niet meer verplichtingen aan te gaan dan haalbaar is en stel duidelijke grenzen.
Ook zonder grootouders kun je een liefdevolle en stabiele omgeving voor kinderen creëren.
Over opa’s en oma’s gesproken: oppassen op kleinkinderen heeft impact op het geheugen van oma’s, blijkt uit onderzoek. Meer daarover lees je hier.
Bron: Lauren Farina
Carola de Koning (46) werkte als leerkracht en kindercoach en specialiseerde zich in stress bij kinderen. Nu is ze onderwijsdeskundige bij Wijzer over de Basisschool en ontwikkelt zij samen met haar team nieuwe leermiddelen. Ze is expert in toetsstress rondom toetsen van IEP, Leerling in beeld (Cito) en de Doorstroomtoets. In haar columns neemt ze […]
Wat als je erachter komt dat je kind op zijn eerste schooldag een half uur lang heeft staan huilen? Milenka ging er met gestrekt been in en lag dus meteen vanaf dag een in conflict met de juf.
Op de peuterspeelzaal begint het sociale leven van peuters pas écht. En soms ook hun reputatie. Marianne (33) weet er alles van.
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Sommige dingen kan je als moeder prima mee wegkomen, maar als vader is dat soms net even anders. Dat werd Jeanette pijnlijk duidelijk, toen haar man bijna in elkaar geslagen werd.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Lorraine, die iets achterhoudt voor haar man.
