Beeld: Canva
Ze kijken je met grote ogen aan, schudden heftig “nee”, en toch ligt er nog chocola rond hun mond. Grote kans dat je peuter je niet alleen aankijkt met een schattige blik, maar ook al een eerste poging tot misleiding doet. En nee: dat blijkt helemaal niet zo vreemd te zijn.
Uit een nieuwe studie van de University of Bristol blijkt namelijk dat kinderen al verrassend jong beginnen te begrijpen wat bedrog is, en het soms ook zelf toepassen.
Voor het onderzoek vroegen wetenschappers ouders van meer dan 750 kinderen tussen nul en 47 maanden uit het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Australië en Canada naar het gedrag van hun kind. Daaruit bleek dat ongeveer een kwart van de kinderen rond tien maanden al lijkt te begrijpen wat misleiding is. Op 17 maanden is dat al bij de helft het geval.
Sommige ouders zagen zelfs al signalen rond acht maanden. Hoofdauteur Elena Hoicka, hoogleraar Onderwijs aan de University of Bristol, zegt: “Het was fascinerend om te ontdekken hoe het begrip en gebruik van misleiding zich al vanaf een verrassend jonge leeftijd ontwikkelt. In hun eerste levensjaren bouwen kinderen dit snel op, waardoor ze uiteindelijk behoorlijk bedreven en sluwe ‘kleine leugenaars’ worden.”
Onderzoekers ontdekten zestien verschillende vormen van misleiding bij jonge kinderen. Rond hun tweede verjaardag gaat het vaak nog om simpele tactieken. Denk aan doen alsof ze hun ouder niet horen wanneer die zegt dat het tijd is om op te ruimen, of ontkennen dat ze chocolade hebben gegeten terwijl ze net betrapt zijn.
Volgens Hoicka hoort dat er allemaal bij: “Eerder onderzoek zag misleiding vaak als iets heel ingewikkelds dat sterke taalvaardigheden en een geavanceerd begrip van de gedachten van anderen vereist. Door ook te kijken naar misleiding bij dieren – zoals chimpansees, kapucijnaapjes, antilopen en vogels, en dat te vergelijken met jonge kinderen, konden we veel eerdere vormen van misleiding vastleggen. En die blijken dus al heel vroeg te beginnen.”
En ja, ook thuis herkent ze het meteen: “Als moeder van drie kinderen kan ik bevestigen hoe slim en sluw ze kunnen zijn. Onder de tafel of in de badkamer snoep of chocolade eten is bijvoorbeeld een veelgebruikte tactiek.”
Naarmate kinderen ouder worden, wordt hun aanpak ook een stuk inventiever. Rond drie jaar beginnen ze bijvoorbeeld te overdrijven (“Ik heb al mijn doperwten opgegeten”), dingen te verzinnen (“Een spook heeft de chocolade opgegeten”) of informatie achter te houden. Ook afleiden hoort daarbij. Even snel “Kijk daar!” roepen zodat ze ondertussen iets kunnen doen wat eigenlijk niet mag? Klassieke peuterstrategie.
Volgens medeonderzoeker Jennifer Saul van de University of Waterloo laat het onderzoek vooral zien hoe complex misleiding eigenlijk is. Voor ouders is de belangrijkste boodschap vooral geruststellend.
“Ten eerste kunnen ouders gerustgesteld zijn: misleiding is een normaal onderdeel van de ontwikkeling van peuters. Daarnaast kunnen ze aan onze bevindingen zien welke vormen van misleiding bij bepaalde leeftijden horen, zodat ze hun kinderen beter kunnen begrijpen en ermee kunnen communiceren, en hen een stap voor kunnen blijven”, zegt Hoicka.
Benieuwd welke sterrenbeelden het vaakst liegen? Je leest het hier.
Bron: University of Bristol
Wie kinderen heeft, weet hoe snel het kan gaan. Voor Monique Westenberg lijkt het moment waarop haar zoon Dré langzaam richting de tienerjaren gaat ineens wel héél dichtbij te komen.
Een zwangerschap terwijl je huwelijk net is stukgelopen, zet alles op zijn kop. Als vervolgens blijkt dat je niet één, maar drie baby’s verwacht, wordt die nieuwe werkelijkheid nog veel groter. Kim maakte het mee en werd midden in haar scheiding moeder van een eeneiige meisjesdrieling.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Mirna (31), die een Tikkie van nog geen euro ontving.
Patricia van Liemt is schrijver en moeder van Maria (16) en Phaedra (13). Ze schrijft rake, eerlijke, grappige en vooral herkenbare columns over haar leven.
Een buur helpen als ze een keer omhoogzit met de opvang? Natuurlijk. Maar bij Babette lijkt haar behulpzaamheid inmiddels iets te vanzelfsprekend te zijn geworden. Ze heeft zelf een dochter van zes, maar krijgt op maandag regelmatig twee extra kinderen over de vloer. Zonder dat haar buurvrouw eerst vraagt of dat eigenlijk wel uitkomt.
Wil je nog een kind, krijg je er twee. Of drie. “En dan was mijn man ook nog veel in het buitenland.”
