Ze kijken je met grote ogen aan, schudden heftig “nee”, en toch ligt er nog chocola rond hun mond. Grote kans dat je peuter je niet alleen aankijkt met een schattige blik, maar ook al een eerste poging tot misleiding doet. En nee: dat blijkt helemaal niet zo vreemd te zijn.
Voor het onderzoek vroegen wetenschappers ouders van meer dan 750 kinderen tussen nul en 47 maanden uit het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Australië en Canada naar het gedrag van hun kind. Daaruit bleek dat ongeveer een kwart van de kinderen rond tien maanden al lijkt te begrijpen wat misleiding is. Op 17 maanden is dat al bij de helft het geval.
Lees verder onder de advertentie
Jonge leeftijd
Sommige ouders zagen zelfs al signalen rond acht maanden. Hoofdauteur Elena Hoicka, hoogleraar Onderwijs aan de University of Bristol, zegt: “Het was fascinerend om te ontdekken hoe het begrip en gebruik van misleiding zich al vanaf een verrassend jonge leeftijd ontwikkelt. In hun eerste levensjaren bouwen kinderen dit snel op, waardoor ze uiteindelijk behoorlijk bedreven en sluwe ‘kleine leugenaars’ worden.”
Lees verder onder de advertentie
Stiekem gedrag
Onderzoekers ontdekten zestien verschillende vormen van misleiding bij jonge kinderen. Rond hun tweede verjaardag gaat het vaak nog om simpele tactieken. Denk aan doen alsof ze hun ouder niet horen wanneer die zegt dat het tijd is om op te ruimen, of ontkennen dat ze chocolade hebben gegeten terwijl ze net betrapt zijn.
Lees verder onder de advertentie
Onderzoek
Volgens Hoicka hoort dat er allemaal bij: “Eerder onderzoek zag misleiding vaak als iets heel ingewikkelds dat sterke taalvaardigheden en een geavanceerd begrip van de gedachten van anderen vereist. Door ook te kijken naar misleiding bij dieren – zoals chimpansees, kapucijnaapjes, antilopen en vogels, en dat te vergelijken met jonge kinderen, konden we veel eerdere vormen van misleiding vastleggen. En die blijken dus al heel vroeg te beginnen.”
En ja, ook thuis herkent ze het meteen: “Als moeder van drie kinderen kan ik bevestigen hoe slim en sluw ze kunnen zijn. Onder de tafel of in de badkamer snoep of chocolade eten is bijvoorbeeld een veelgebruikte tactiek.”
Inventiever
Naarmate kinderen ouder worden, wordt hun aanpak ook een stuk inventiever. Rond drie jaar beginnen ze bijvoorbeeld te overdrijven (“Ik heb al mijn doperwten opgegeten”), dingen te verzinnen (“Een spook heeft de chocolade opgegeten”) of informatie achter te houden. Ook afleiden hoort daarbij. Even snel “Kijk daar!” roepen zodat ze ondertussen iets kunnen doen wat eigenlijk niet mag? Klassieke peuterstrategie.
Lees verder onder de advertentie
Geen reden tot paniek
Volgens medeonderzoeker Jennifer Saul van de University of Waterloo laat het onderzoek vooral zien hoe complex misleiding eigenlijk is. Voor ouders is de belangrijkste boodschap vooral geruststellend.
“Ten eerste kunnen ouders gerustgesteld zijn: misleiding is een normaal onderdeel van de ontwikkeling van peuters. Daarnaast kunnen ze aan onze bevindingen zien welke vormen van misleiding bij bepaalde leeftijden horen, zodat ze hun kinderen beter kunnen begrijpen en ermee kunnen communiceren, en hen een stap voor kunnen blijven”, zegt Hoicka.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In deze rubriek delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Voor Minne was dat haar relatiebreuk.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Aukje, die per ongeluk haar twee kinderen heel bruut uit hun Sinterklaasmagie haalde.
Dewi (23) uit Den Bosch dacht dat ze last had van nierstenen. Dat ze zwanger zou kunnen zijn, kwam geen moment in haar op. Ze had immers een spiraal en van een zwangerschapsbuik was niets te zien. Tot ze plotseling thuis beviel van dochter Noé.
Hooikoorts is op zichzelf al irritant, maar in combinatie met een zwangerschap en wat verslapte bekkenbodemspieren, kan het ook nog eens leiden tot zeer gênante momenten. Nora weet er alles van.
Als Angela midden in de nacht wakker schrikt van vreemde geluiden beneden, denkt ze meteen aan een inbreker. Ze maakt haar man Guido wakker en samen besluiten ze voorzichtig te gaan kijken. Maar vlak voordat ze de trap aflopen, gebeurt er iets wat ze totaal niet zien aankomen.