Beeld: Canva
Een nieuwe studie zet vraagtekens bij een bekende kindergroeitheorie die al decennialang in de medische wereld rondzingt: de zogeheten ‘adipositas-rebound’. En dat zou weleens kunnen betekenen dat we iets heel normaals jarenlang hebben gezien als iets wat aandacht nodig had.
Die theorie gaat ervan uit dat baby’s in hun eerste levensjaar snel aankomen, daarna slanker worden tot ongeveer vier jaar en vervolgens rond zes jaar weer in gewicht (of eigenlijk BMI) toenemen. Die knik in de curve, de ‘rebound’, werd lang gezien als een belangrijk moment: hoe vroeger die terugveer plaatsvindt, hoe groter de kans op overgewicht later. Maar volgens nieuw onderzoek klopt dat verhaal misschien niet zoals we dachten.
De term adipositas-rebound werd in 1984 geïntroduceerd en wordt sindsdien gezien als een soort vroege indicator voor obesitasrisico’s op latere leeftijd. Toch stelt een nieuwe studie dat we vooral naar de verkeerde meetlat hebben gekeken. Niet vet, maar spiermassa zou volgens de onderzoekers de echte verklaring zijn voor die verandering in BMI.
“Het is niet nodig om de adipositas-rebound-theorie verder te blijven gebruiken in de kindergeneeskunde, omdat het geen echte ziekte of kritieke periode is die medische interventie vereist. Het is een statistische anomalie”, zegt professor Andrew Agbaje van de Universiteit van Oost-Finland, die de studie leidde.
En hij gaat nog verder: “De groei van vetvrije massa of spiermassa is waarschijnlijk de juiste fysiologische verklaring voor de verandering in lichaamssamenstelling die in de vroege kindertijd plaatsvindt. Het is een natuurlijk overlevingsproces, dat we ten onrechte als een ziekte hebben beschouwd en al 42 jaar proberen te behandelen of voorkomen. De term adipositas-rebound is dus onjuist, het is een BMI-fallacy. Het gaat simpelweg om opbouw en groei van spiermassa.”
Volgens de onderzoekers zit de verwarring vooral in het gebruik van BMI, een maat die geen onderscheid maakt tussen vet en spier. En daar wringt het al jaren. In een langlopend onderzoek in Finland, waarin kinderen vanaf zeven maanden tot hun twintigste werden gevolgd, kregen sommige gezinnen voedingsadvies en anderen niet. Het resultaat is er dat er geen verschil is in het moment van die zogenaamde rebound.
“Dit is slechts één voorbeeld dat laat zien dat klinische studies de zogenoemde ‘adipositas-rebound’ niet konden beïnvloeden, omdat het simpelweg een normaal onderdeel van de ontwikkeling is en geen ziekte of risico”, aldus Agbaje. Om beter te begrijpen wat er dan wel gebeurt, keek hij naar de verhouding tussen tailleomtrek en lichaamslengte (WHtR), een maat die het vetpercentage veel preciezer zou benaderen dan BMI. Hij analyseerde data van ruim 2.400 kinderen uit de VS, in de leeftijd van 2 tot 19 jaar.
De BMI bleek rond zes jaar inderdaad terug te keren naar het niveau van de peuterleeftijd. Maar de WHtR deed dat niet. De conclusie van de onderzoekers is dat wat we jarenlang als ‘vettoename’ zagen, in werkelijkheid vooral een fase van spieropbouw kan zijn. “Kinderen ondergaan rond hun vierde levensjaar als het ware een reset van hun lichaamssamenstelling, die hen voorbereidt op de groei daarna”, zegt hij.
En de discussie raakt daarmee aan iets groters: hoe betrouwbaar is BMI eigenlijk als meetinstrument bij kinderen? “Dit is een belangrijk moment in het bepalen van hoe we overmatig lichaamsvet bij kinderen diagnosticeren. WHtR zou een praktisch en beter alternatief kunnen worden voor BMI”, aldus Agbaje.
“Onze analyse suggereert dat de zogenoemde adipositas-rebound geen obesitasprobleem is, maar een gezonde toename van spiermassa. Het is een normaal groeiproces. Er is geen medische interventie nodig voor een niet-bestaand probleem. Laat kinderen in alle rust groeien.”
Heeft overgewicht bij kinderen gevolgen op de lange termijn? Je leest het hier.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: Science Direct
Als het schooljaar erop zit, vraagt Chantal (39) haar zoon Milan (9) om zelf een leuk afscheidscadeautje voor zijn juf te bedenken. Hij regelt alles zonder hulp en is apetrots. Tot Chantal bij het ophalen iets op het bureau van juf Sanne ziet staan wat haar wel héél bekend voorkomt.
Video
Betaal je braaf elke keer de Tikkie voor verjaardagcadeaus voor je vriendinnen, maar als je zelf jarig bent, geeft niemand thuis. Lekker dan.
Video
Altijd maar doorgaan, leuke dingen plannen en het liefst overal bij zijn. Maar wat als je lichaam regelmatig op de rem trapt? Emma Deckers (28), de dochter van Daphne Deckers (58) en Richard Krajicek (54), weet inmiddels hoe belangrijk het is om naar haar lichaam te luisteren.
Nog even en je kind heeft zomervakantie. Wil je last minute nog een afscheidscadeau voor de meester (of crècheleider) scoren? Bekijk dit lijstje met ideeën.
Twee kinderen, veel ambitie en zelden alles onder controle. Mijn partner zit regelmatig wekenlang in het buitenland, dus ben ik vaak mijn eigen back-up. Kortom: hybride alleenstaande moeder. Ik neem je mee in hoe dat eraan toegaat. Met chaos, de nodige breakdowns, hoognodige dromen en een beetje aanmodderen. Want uiteindelijk doet iedereen maar wat.
Iedere week delen we op Kek Mama een dilemma van onze lezers. Deze week het dilemma van Sophia (31). Ze gaat binnenkort trouwen en heeft voor haar grote dag een dresscode bedacht. Alleen weigeren haar vriendinnen zich daaraan te houden.
