Geen kinderopvangtoeslag meer: dít verandert er voor ouders

plastic speelgoed Beeld: Canva
Maaike van Eijk
Maaike van Eijk
Leestijd: 6 minuten

Veel ouders kennen het jaarlijkse gepuzzel met opvanguren, inkomen en toeslagen maar al te goed. Een klein verschil in je inkomen kan zomaar gevolgen hebben voor wat je uiteindelijk moet terugbetalen.

Lees verder onder de advertentie

Dat moet als het aan het kabinet ligt vanaf 2029 verleden tijd zijn. Het kabinet wil de kinderopvang anders gaan financieren, waardoor ouders niet langer zelf de kinderopvangtoeslag hoeven aan te vragen.

Huidige toeslagenstelsel

Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) zegt dat de invoering van het nieuwe systeem volgens planning op 1 januari 2029 kan plaatsvinden. Het wetsvoorstel moet nog wel door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld. Hij kent de problemen van het huidige toeslagenstelsel goed: als voormalig lid van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening hield hij zich bezig met problemen rond het toeslagenstelsel.

Lees verder onder de advertentie

Binnen handbereik

De term ‘gratis kinderopvang’ klinkt aantrekkelijk, maar helemaal gratis wordt de opvang niet. De overheid wil wel het grootste deel van de rekening voor haar rekening nemen. Volgens Aartsen ligt de invoering inmiddels binnen handbereik. “Het wordt vrijwel gratis. We liggen op koers om het per 1 januari 2029 in te voeren. Ik snap dat mensen zeggen: ‘Dat horen we al heel lang!’ Maar het is een enorme operatie. Iedereen die weleens kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd, weet hoe verschrikkelijk ingewikkeld dat is.”

Lees verder onder de advertentie

Minder geregel

Voor ouders betekent de verandering vooral dat ze veel minder zelf hoeven te regelen. De overheid wil het geld namelijk niet meer eerst bij gezinnen laten belanden, maar rechtstreeks aan opvangorganisaties betalen.

“Je moet schatten wat je komend jaar verdient en hoeveel uur je werkt. Alles moet je bijhouden. Straks niet meer. Het geld gaat dan rechtstreeks naar de crèche of buitenschoolse opvang in plaats van eerst naar de ouders, die daarna de rekening betalen. Dat is miljarden meer dan de overheid nu uittrekt voor de kinderopvangtoeslag, zodat ouders er ook echt wat van merken.”

Lees verder onder de advertentie

Grote invloed

Volgens de minister zijn er verschillende redenen voor het nieuwe systeem. Zo kan betaalbaardere kinderopvang invloed hebben op de keuzes die ouders maken rond werk. Ook het feit dat de overheid hiermee een toeslagregeling kan beëindigen, speelt een rol.

“Omdat er breed draagvlak voor is. Het is goed voor de arbeidsmarkt en de emancipatie. Het zijn toch voornamelijk moeders die er op dit moment voor kiezen om die ene dag maar niet te gaan werken, omdat de kinderopvang hartstikke duur is. En we kunnen voor het eerst een toeslag afschaffen. Al jaren stapelen de rapporten zich op waaruit blijkt waarom we daar vanaf moeten.”

Lees verder onder de advertentie

Wat blijft er over?

Ouders zijn straks dus niet helemaal van de kosten af. Het grootste deel wordt door de overheid betaald, maar een deel blijft voor rekening van gezinnen. Ook het uurtarief van de opvang speelt mee. Wanneer een opvangorganisatie meer rekent dan het maximale uurtarief dat de overheid vergoedt, blijft het verschil voor de ouders.

Lees verder onder de advertentie

“De overheid betaalt straks zo’n 95,6 procent van de kosten. De overige 4,4 procent betalen mensen zelf. Daarnaast betalen mensen een eigen bijdrage boven op het maximumuurtarief dat de overheid vergoedt. Een kinderopvang mag meer rekenen per uur, maar moet dan wel concurreren met andere opvangplekken die eventueel minder vragen.” De maximumuurprijs voor dagopvang bedraagt in 2027 11,60 euro. Rekent een opvanglocatie meer, dan betalen ouders het verschil zelf.

Lage inkomens

Voor gezinnen met de laagste inkomens verandert er eveneens iets. Zij kunnen onder de huidige regeling tot 96 procent van de opvangkosten tot de maximumuurprijs vergoed krijgen. Daardoor kan de overgang naar het nieuwe systeem voor deze groep financieel minder gunstig uitpakken.

De overheid wil voorkomen dat ouders om die reden besluiten hun kinderen van de opvang te halen. Daarvoor reserveert het kabinet in totaal 240 miljoen euro voor de periode 2029 tot en met 2038. “Bij twee jonge kinderen die twee dagen per week naar de dagopvang gaan, gaat het om maximaal een tientje per maand. We trekken 240 miljoen euro uit om die mensen via de gemeenten alsnog extra te ondersteunen, want we willen niet dat zij hun kinderen niet meer naar de opvang brengen.”

Lees verder onder de advertentie

Financiële veranderingen

Tegelijkertijd wijst Aartsen op de problemen die juist binnen de huidige regeling kunnen ontstaan wanneer de financiële situatie van een gezin verandert.

“Maar let wel: in het huidige stelsel zijn het juist de laagste inkomens die het meest gedupeerd worden. Zij krijgen relatief de meeste kinderopvangtoeslag, maar door een perverse prikkel in het systeem zijn zij ook het snelst slachtoffer van enorme terugvorderingen. Soms wel tot 70.000 euro!”

Terugvorderingen

Volgens de minister staat er nog altijd een aanzienlijk bedrag aan terugvorderingen open. Het gaat onder meer om ouders bij wie de persoonlijke of financiële omstandigheden veranderden en die hun gegevens niet op tijd aanpasten.

Kun je trouwens wat tips gebruiken hoe je geld bespaart? Je bekijkt het hieronder

“Nog steeds staat er zo’n 420 miljoen euro aan terugvorderingen uit bij ouders. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die minder zijn gaan werken door een overlijden en in de hectiek vergeten de toeslag aan te passen. Of uitzendwerkers die meer hebben verdiend, maar daardoor achteraf minder recht op toeslag bleken te hebben gehad.”

Lees verder onder de advertentie

Extra druk

Een lagere prijs kan er ook voor zorgen dat meer gezinnen gebruik willen maken van kinderopvang. Dat kan op sommige plekken extra druk leggen op het aanbod. Volgens Aartsen is de sector de afgelopen jaren al gegroeid.

“Doordat kinderopvang goedkoper wordt voor ouders, verwachten we dat meer ouders er gebruik van gaan maken. We zullen geen utopie bereiken: er zullen regio’s blijven waarin het aanbod schaars is. Maar de afgelopen jaren zijn er veel organisaties bij gekomen en zijn zo’n 49.000 mensen extra in de sector gaan werken.”

Lees verder onder de advertentie

Minder formulieren

Ook voor ouders die hun baan verliezen moet het nieuwe systeem anders werken dan nu. Zij zouden niet direct hun opvangplek kwijtraken. Daarnaast hoeft het merendeel van de ouders straks niet meer zelf allerlei gegevens over hun inkomen en gewerkte uren door te geven.

“Een kleine groep ouders moet aantonen dat ze werken. Maar van het overgrote deel van de ouders weet de overheid dat al. Dat gaat dus automatisch. De nieuwe wet regelt ook dat je niet meteen je kinderopvang kwijtraakt als je je baan verliest. De hele huidige administratie verdwijnt, waarbij je moet invullen wat je verdient en hoeveel uur je kind naar de opvang gaat.”

Benieuwd hoeveel procent van het inkomen naar het eerste kind gaat, volgens Nibud? Je leest het hier.

Bron: AD, Werk en Participatie

Voeg ons toe als voorkeursbron

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail