Beeld: Canva
Ben jij die ouder met een strak weekmenu, een gedeelde gezinsagenda én een lichte paniekaanval bij het idee van een gemist middagdutje? Dan is de kans groot dat je zelf de oudste thuis was. Want hoe hard je ook probeert ‘lekker relaxed’ op te voeden, je oudstekindreflex zit diep. Heel diep. Oudste kinderen groeien vaak op met net wat meer verantwoordelijkheid, of dat nu was omdat jij de eerste was, de voorbeeldrol kreeg of automatisch werd ingeschakeld als hulpouder. En die rol neem je ongemerkt mee in je eigen ouderschap.
Zo herken je de typische oudstekindtrekjes en dit doen ze met jouw manier van opvoeden.
Wat doet het met je als je de oudste was? Als eerstgeborene kreeg je in het begin alle aandacht. Je ouders hadden nog tijd, energie en illusies van controle. “Ouders hebben meer tijd om aan hun eerstgeboren kinderen te besteden omdat ze nog geen andere kinderen hebben om voor te zorgen”, legt Jennifer Katzenstein, directeur Psychologie, uit. “Daardoor zijn ouders zich vaak meer bewust, meer gefocust, denken ze bewuster na over hoe ze elke situatie aanpakken en zijn ze zeer attent op de behoeften van dat kind.”
Onderzoek laat zien dat oudste kinderen daardoor vaak extra worden gestimuleerd, met meer voorleesmomenten, uitleg en een-op-een-tijd. Dat levert meestal een klein cognitief voordeel op. Veel ouders die thuis de oudste waren, herkennen zich later in deze eigenschappen:
Leiderschap zit nu eenmaal ingebakken.
Je opvoedstijl is vaak een directe afspiegeling van hoe jij zelf bent opgegroeid. Bij ouders die oudstekindenergie meebrengen zie je dit vaak terug:
Je wilt het goed doen
Katzenstein vertelt dat eerstgeborenen vaker faalangst ervaren. Ze zijn gevoelig voor de emoties van anderen en continu bezig het juiste te doen. In het ouderschap kan dat leiden tot perfectionisme en een hoofd dat nooit echt uitgaat.
Structuur = rust
Vaste bedtijden, vaste eetmomenten en vaste routines geven overzicht en veiligheid. Al kan het lastig zijn als het leven, lees: je kind, daar dwars doorheen fietst.
Duidelijke regels
Oudstekindouders voeden vaak wat strakker op. Regels zijn regels en afspraken zijn afspraken. Flexibel zijn vraagt soms oefening.
Je voelt je overal verantwoordelijk voor
Schoolapps, traktaties, gymtassen en ouderavonden: jij hebt het allemaal op je radar. Want loslaten voelt onnatuurlijk.
Je legt de lat hoog
Wat je zelf hebt meegekregen, geef je door. Doorzetten, verantwoordelijkheid nemen en ‘je best doen’ zijn belangrijke waarden, maar soms mag het ook gewoon even middelmatig. Meer dan ‘de oudste’ Hoewel het oudste kind zijn invloed kan hebben op hoe je opvoedt, benadrukt Katzenstein dat geboorterangorde geen vaststaand script is. Het zijn herkenbare patronen, geen regels. Uiteindelijk draait ouderschap om afstemmen, reflecteren en samen, met je partner, bepalen wat werkt voor jullie gezin. En soms ook: bewust een beetje chaos toelaten.
Bron: Jennifer Katzenstein
Wie ooit met zijn gezin op tv verschijnt, kan erop wachten: meningen komen vanzelf. Zeker op social media. Familie Bal uit Een huis vol kreeg na hun deelname dan ook een vraag die veel verder ging dan die leek: “Doen jullie mee aan Een huis vol voor het geld of voor de aandacht van mensen […]
Anita gaf haar dochter een naam met een prachtig verhaal. Jaren later staat ze voor een heel andere werkelijkheid: haar dochter wil zo snel mogelijk van die naam af.
Als de juf van haar zoon haar op het matje roept met een flink oordeel, schiet dat bij Vanessa behoorlijk in het verkeerde keelgat.
De familie Bal was dit jaar voor het eerst te zien in Een huis vol, en dat maakte meteen indruk. Vader Simon en moeder Lisa hebben namelijk een bijzonder verhaal: ze haalden de vier kinderen van Lisa’s zus in huis en vormen nu, samen met hun eigen kinderen, een druk maar gelukkig gezin van negen.
Het mooiste nieuws, met een randje. Barbara Sloesen is moeder geworden.
Huiselijk geweld komt in allerlei vormen. Audrey Zetta kreeg er ook mee te maken, toen haar ex-man duidelijk maakte dat ze bij een zwangerschap voor abortus moest kiezen.
