side-effects van scheiden
Beeld: Unsplash

Handtekeningen gezet, tranen geplengd. In grote lijnen is scheiden niet eens zo'n ingewikkeld proces. Maar dan.

Julia Evers ontdekt dat je voor het leven als single moeder best een bijsluiter kunt gebruiken.

Misschien had ik beter moeten weten dan op zaterdagmiddag met twee kinderen naar een electronicagigant te gaan, maar ter verdediging: ik had ze ’s ochtends meegenomen naar de bioscoop en ik had écht een stofzuiger nodig. Zuchtend en steunend volgen mijn zoontjes me de winkeltrappen op, met dat tergende ‘ik heb geen ziiiiiiin’-riedeltje op volume 10. ‘Kom op, het moet even, ik ben zó klaar’, pruttel ik nog, om vervolgens tot stilstand te komen in een anderhalf kilometer lang gangpad met 746 verschillende stofzuigers. Shit. Welke?
 

Halve concentratie

Halverwege het schap schuifelt een oudere man op mij af. ‘AEG’, staat er heel groot op zijn overhemd genaaid. De manier waarop ik een beetje quasi-nonchalant de energielabels sta te bestuderen, wasemt natuurlijk een en al ‘potentiële klant’ uit. Gelukkig blijkt hij geen gladde verkoper, maar een pensionado met een bijbaantje. Vaderlijk bekijkt hij samen met mij de stofzuigers en legt heel geduldig uit wat 28 kWh betekent, of 74 dB. Ik wil heel graag even luisteren, maar helaas kan ik me maar half concentreren omdat mijn kinderen elkaar aan hun benen tussen de koelkasten door slepen en omstebeurt ‘honger!’ of ‘dorst!’ naar mij roepen.
 

De enige volwassene die ik ga spreken

En dan word ik boos, zó boos. Omdat ze zich misdragen? Omdat ik nu geen stofzuiger kan kiezen? Nee, omdat ik weet dat dit vandaag waarschijnlijk de enige volwassene zal zijn die ik langer dat twee minuten ga spreken. Ik hoor je lachen – doe normaal. Maar na twee jaar gescheiden te zijn, weet ik dat dit soort dagen dus echt bestaan: dat je alleen bent met de kinderen, niets bijzonders op het programma hebt staan en geen volwassen gesprek hebt. Gewoon níet. Via whatsapp, wellicht, of een ‘hallo’. Maar dit is de bittere waarheid: soms moet je tevreden zijn met het babbeltje van een senior vertegenwoordiger van huishoudelijke apparatuur in het bleke tl-licht van een winkelloods. Had je vast niet aan gedacht toen je de handtekening onder de scheidingspapieren zette.
 

Collateral damage

Het is maar één voorbeeld van side-effects van scheiden. De kleine lettertjes, die niet gaan over grote zaken als omgaan met nieuwe partners, de feestdagenverdeling of het oudergesprek op school. Het is de collateral damage die zich pas openbaart als je het neergedwarrelde stof van je gewijzigde status veegt. Dat je je ineens realiseert: shit, ik weet niet hoe ik een steenboor de muur in jas. Hm, de belastingteruggave was gunstiger met twee inkomens. Opeens doorkrijgt dat vrouwen en vriendinnen je anders gaan behandelen – als je erop gaat letten, is het haast geestig hoe snel ze naast hun lief staan als je op een feestje in gesprek raakt met iemand. (Even dit hè: als jij ook zo bent, stop daarmee. Niet iedere single vrouw wil het met jouw man doen. Onthou: jij bent niet Dolly en wij zijn niet Jolene).
 

Lees ook
11 Dingen die ik leerde van mijn scheiding >
 

'Mensen vinden je een beetje sneu'

Wat misschien ook goed is om te weten, is dat mensen je een beetje sneu vinden. Oók als je je jezelf totaal niet sneu voelt. Ik heb mijn inner Beyoncé nog nooit zo laten zegevieren als in mijn jaren als single moeder. Het voelt zo lekker wanneer je weer eens in je eentje twee gedouchte, gevoede, gekamde, gepoetste jongetjes de dag in stuurt met een rugtas vol gezonde boterhammen en gemaakte huiswerkjes, en tussendoor zelf ook nog twee happen muesli en een lik mascara hebt weten te scoren. Maar terwijl ik nog naneuriënd het schoolplein afloop, vraagt een moeder of het wel een beetje met me gaat, want ik zie er best wel slecht uit en het valt natuurlijk allemaal niet mee zo alleen. En dat stopt niet, ook niet na twee jaar, het veronderstellen dat mijn leven moeilijker/zwaarder/gecompliceerder is dan dat van anderen, simpelweg en alleen omdat ik niet meer met de vader van mijn kinderen onder één dak woon.
 

Ook gelukkig zonder man

Het is waarschijnlijk ook de reden dat mijn omgeving ontzettend graag wil dat er een wederhelft is. Zeker mensen die zelf een wederhelft hebben. Alleen, dat is maar lastig. Moet ik nu wel of niet uitgenodigd worden voor etentjes met alleen maar stellen? Of kinderfeestjes in het weekend dat ik mijn eigen kinderen niet heb? Toen ik onlangs de man die ik sinds zo’n driekwart jaar mijn vriend noem meenam naar een feestje, kraaide een vriendin ‘Eindelijk weer geluk!’. Iemand anders fluisterde in mijn oor: ‘Dit verdien je zó!’ Ik merkte dat ik het licht aanmatigend vond – wisten ze dan niet dat ik het alleen juist ook zo fijn vind? En dat de kinderen al een heel lieve papa hebben? En, belangrijkst: dat ik ook heel en geheeld ben, zonder een man aan mijn zijde?
 

De mama-modus

Dan is er nog de zaak van de schizofrene agenda. Dat ik door de scheiding niet meer zeven dagen van de week bij mijn kinderen kan zijn, is op zijn zachtst gezegd een aderlating. Pleister op de wonde van het co-ouderschap is echter de veronderstelling dat je de helft van de tijd ineens weer kunt uitslapen, overwerken en eropuit gaan.

De realiteit is zoals altijd nét een tikje gecompliceerder. Mijn agenda heeft een lichtgestoorde tweedeling van dagen met en dagen zonder kinderen. Dagen met kinderen: op tijd bij de opvang, koken, samen eten, clubjes, spreekbeurten, dokterbezoekjes, ’s avonds niet de deur uit – geen andere ouder die het even overneemt en tijd die dus volledig in het teken staat van moederschap. De dagen zonder kinderen: de rest van het aardse bestaan. Overwerken, eten met vrienden, sporten, de liefde, borrels, administratie, uitgroei bijkleuren, boodschappen doen, mantelzorgen, schoonmaken. Zo vliegt week na week voorbij in de mama-aan en de mama-uit-modus en is vrije tijd nog net zo schaars als ervóór. Erg? Niet perse. Maar wel minder idyllisch dan vaak verondersteld.
 

'Vraag hulp'

Nog een bijwerking: hulp vragen moet je leren. Uitgestoken handen aanpakken. Niet te snel iets afslaan. Oók als je veel vrienden hebt, een leuke ex, een lieve familie, geweldige collega’s, sympathieke buren en een nieuw vriendje. Grote dingen als verhuizen, feestjes en oppasproblemen springen in het oog en lossen zich vaak wel op. Maar je netwerk staat niet 24/7 naast je. Mensen hebben levens en jij hebt die van jou. Ze pakken niet een emmer sop als je te laat thuiskomt, twee hongerige welpen moet voeden en de pan verse pastasaus op de grond laat kletteren. Ze zitten niet op de bijrijderstoel als je in de file belandt en de achterbank langzaam verandert in oorlogsgebied. Ze liggen niet naast je als je wakker wordt en de slagregen op de ramen aankondigt hoe leuk het fietstochtje naar de judoles gaat worden.
 

Hulde aan de naastenliefde

Ik ben zo oneindig veel dankbaarder geworden voor kleine gebaren van de mensen om me heen én oneindig veel beter gebleken in mijn ‘ik red me wel’-attitude geen onwrikbaar harnas te laten zijn. De goede vriend die met de jongens de zee in rent en zo van het dagje strand een onvergetelijk avontuur maakt. De collega die je toevoegt aan de groepsapp van je nieuwe buurt, zodat je op de eerste Koningsdag in het nieuwe huis niet reddeloos zoekt waar precies de levendigheid is. De oom die je al jaren niet gezien hebt, maar wel even de gordijnrails komt ophangen met zijn superdeluxe boormachine en schuine grappen. Naastenliefde! Vriendschap! Hulp! Als je bevalling je nog niet tot half weekdier heeft gemaakt, doet scheiden wel een lekkere duit in de zak.
 

'Ik wil er niet in blijven hangen'

Tot slot: soort zoekt soort. Sinds mijn burgerlijke status op ‘gescheiden’ staat, blijk ik een soort magneet voor alle soorten relatie-getroubleerden. Opvallend vaak stromen allerhande gesprekken richting relatieproblemen, scheiden of gescheiden zijn. Vaak van mensen van wie ik het totaal niet verwacht of bij wie het wat ongemakkelijk voelt – denk vage collega’s of de tandarts.

Deels is gedeelde smart natuurlijk leuk en/of zinnig: zo is een van mijn allerbeste vriendinnen ook een gescheiden moeder en mede daardoor kunnen we elkaar van eerlijke feedback en oprecht medeleven voorzien. Het brengt een intimiteit met zich mee die ik erg kan waarderen in vriendschap. Maar deels is de magnetische werking van relatiegedoe behoorlijk irritant: ik wil er niet in blijven hangen en zeker geen adviserende rol. Laatst ging een kennis weg bij haar vriend en meldde dat ze daarbij ‘ontzettend veel aan ons gesprek had gehad’. Nou, daar lig ik dan wel wakker van. Ik ben geen cheerleader voor scheiden. Ik kan je alleen maar vertellen hoe het is.
 

Dit artikel staat in Kek Mama Magazine en is al een keer eerder gepubliceerd.


 


 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >

moeder leuk na scheiding
Beeld: Pixabay

Mary houdt van haar kinderen, maar vindt het prima als ze er even niet zijn. 'Na de scheiding is iedereen blij: ik met mijn vrijheid, mijn ex met zijn twintig jaar jongere vrouw.'

Mary is gescheiden en moeder van zoon Kjeld (7) en dochter Marit (5). "Een gezinnetje stond bepaald niet boven aan mijn verlanglijst toen ik jong was. Evenmin als trouwen of een eengezinswoning. Nu weet ik waarom. Ik heb ze alle drie geprobeerd en stuk voor stuk laten mislukken. Behalve die kinderen dan, maar over mijn moederschap heb ik niet alle zeven jaren kunnen zeggen dat ik het goed deed.

Ik ben altijd al op mezelf geweest. Heb veel ruimte nodig en voel me snel geclaimd door partners en vrienden. Ik hobbelde een beetje van vriendje naar vriendje, woonde nooit langer dan twee jaar op hetzelfde adres en werkte hard om vooral zo veel mogelijk te kunnen reizen. Een traditioneel gezinsleven paste mij niet, dacht ik. Maar toen kwam ik Vladimir tegen.
 

'Ik viel als een blok'

Ik was 27 en hoewel ik veel had gezien van de wereld, was ik nog lang niet volwassen. Ik bracht mijn weekends door op festivals en feestjes, geloofde niet in eeuwige trouw en dacht niet verder dan de dag van morgen. Wat ik verdiende maakte ik dezelfde dag nog op; mijn enige kostbare bezit waren mijn universiteitsdiploma en de antieke viool van mijn opa.

Vladimir was het tegenovergestelde. Negen jaar ouder dan ik, serieuzer, bezorgder. Niet de vrije geest die ik was, dus dat onze relatie gedoemd was te mislukken kon een blinde zelfs zien. Toch viel ik als een blok voor hem. In eerste instantie vanwege zijn erudiete verschijning en zijn belezenheid. Hij werkte aan de universiteit als onderzoeker en bracht ook zijn vrije tijd het liefst met boeken door. Ik keek immens tegen hem op. Hij viel op zijn beurt voor mijn ‘sprankeling’, zoals hij dat noemde. Vond het vooral een uitdaging me te temmen, waar ik op mijn beurt hoopte rust bij hem te vinden.
 

Kletsen op het balkon

Opmerkelijk genoeg ontmoetten we elkaar op een feestje. Een vriendin van mij deed haar eindonderzoek bij hem en tijdens haar afstudeerfeest kwam hij beleefdheidshalve langs voor één glas cognac. Dat drinkt-ie ook nog ja, cognac. Woest aantrekkelijk vond ik dat – al moet ik er nu om lachen: hij was achtendertig, niet bejaard.

We kletsten op het balkon van haar woning en toen zijn glas leeg was, vroeg hij of hij me mocht bellen. De volgende dag gingen we uit eten en verlieten elkaars zijde nooit meer – nou ja, tot anderhalf jaar geleden. Drie maanden nadat ik hem tegenkwam, zegde ik de huur van mijn appartement op.
 

'Als ik nu niet ren...'

Oerinstinct is iets heel sterks. In de eerste maand van onze relatie, waarin hij mij doorlopend zijn liefde verklaarde en verkondigde dat hij gek zou worden zonder mij, dacht ik wel tien keer: als ik nu niet ren, kom ik nooit meer weg. Maar ik rende niet. Ik was verliefd, en hij bood me waar ik ondanks mijn drang naar levensvrijheid zo naar snakte: stabiliteit. Je kunt niet eindeloos door het leven blijven dartelen. Samen vonden we een gulden middenweg. Dacht ik. Ik zou hem levenslust geven, hij mij zekerheid. Nu weet ik dat liefde zo niet werkt.
 

Moederinstinct

Met mijn verliefdheid kwam ook een heel ander instinct in mij naar boven: dat van een moeder. Wat ik nooit voor mogelijk had gehouden gebeurde: toen we nog geen halfjaar samen waren, snakte ik naar een kind. Vladimir wist het zo net nog niet. Hij wilde nog zo veel bereiken, zei hij. Dingen leren, ontdekken. Een halfjaar is wat snel om aan een kind te beginnen, vond ik ook. Dus probeerde ik het los te laten, maar las ondertussen alles wat los en vast zat over het moederschap.

Toen we een jaar samen waren – ik was bijna 29 – spoelde ik met zijn medeweten de pil door de wc. ‘Voor mij is het welkom’, zei ik. ‘Als dat voor jou niet zo is, liggen dáár de condooms.’ Een halfjaar later was ik zwanger en belde Vladimir als eerste huilend van geluk zijn hele familie af om het blije nieuws te verkondigen. Ook ik was dolgelukkig. Zeven maanden lang leefden we in onze bubbel van babyvoorbereidingen en een alles overstijgende verliefdheid. We kochten een huis en trouwden. Alle dingen waarvan ik altijd had geroepen dat ze niet bij me pasten.
 

Met stomheid geslagen

Kjeld werd geboren. En waar ik hoopte overmand te worden door onvoorwaardelijke liefde en zorgzaamheid, was ik vooral met stomheid geslagen. Ik had me het moederschap heel anders voorgesteld. Als een soort serene staat van rust vooral, waarin de baby voornamelijk sliep en ik boeken las, wat werk deed en een nestje bouwde voor ons gezin. In plaats daarvan zat ik met tepelkloven nachtenlang rechtop in bed met een huilbaby van wie ik niks begreep, en een man die met geen mogelijkheid wakker te krijgen was. Ik vond er geen klap aan, dat hele moederschap.

Toen Kjeld een jaar was, werd het leuker. Hij begon te communiceren, ik kreeg weer wat ruimte voor mezelf en hij deed het goed op de crèche terwijl ik vier dagen per week werkte. En wat denk je dat ik deed, in plaats van genieten van een situatie die – ergens in de verte – weer wat overeenkomsten vertoonde met het leven dat ik ooit zo liefhad? Ik begon dat jaar over een tweede baby.

Geen compleet ridicule inschatting: Marit bleek een droombaby. Maar wel het tweede kind in huis, en dat betekende dat wanneer ik niet werkte ik alleen maar aan het moederen was. Als Kjeld eindelijk sliep, was Marit wakker, en andersom. Vladimir had het druk op de universiteit en begreep niks van mijn wanhoopskreten. ‘Hoezo vind je het zwaar?’ vroeg hij. ‘Het zijn baby’s, en je hebt drie dagen weekend.’
 

'Ondertussen verloor ik mezelf'

Ik hield van mijn kinderen. Ik deed het allemaal; de borstvoeding, het co­-sleepen, de doorwaakte nachten en cursussen Muziek op Schoot. Natúúrlijk deed ik dat. Omdat het moest. Maar ondertussen verloor ik mezelf steeds een beetje meer. Ik vond het niet leuk, het zorgen, 24 uur per dag klaarstaan, nooit aan mezelf toekomen.

Met het moederschap verloor ik behalve mezelf bovendien nog iemand: Vladimir. Die weliswaar net zo gek was op onze kinderen als ik, maar ook op zijn 26-­jarige PhD-­medewerker. Toen Marit twee was, vroeg hij de scheiding aan. Het kwam niet als een verrassing. We zijn geen gelijke geesten, Vladimir en ik. Zijn nieuwe liefde en hij wel. Samen hebben we iets heel moois bereikt: onze kinderen.
 

'Het werd een regelrechte vechtscheiding'

Maar met de aanvraag van de scheiding onttrok hij zich meteen aan alle verantwoordelijkheid voor hen. Op dagen die hij eigenlijk zou doorbrengen met onze kinderen, was hij opeens op stedentrip met zijn assistente. Alle regelzaken met betrekking tot de kinderen kwamen ook voor mijn rekening. Daar was ik het niet mee eens. Ik hoefde geen geld, wel verantwoordelijkheidsgevoel van zijn kant. Het werd een regelrechte vechtscheiding, met advocaten, ruzies over geld en moddersmijterij naar familie. Eén ding deden we goed: de kinderen bleven buiten schot. Die merkten er niet veel meer van dan een papa of mama die af en toe wat prikkelbaarder was.
 

Lees ook
11 Dingen die ik leerde van mijn scheiding >

 

Genieten van mijn rol als moeder

Mij kostte het jaren van mijn leven, qua stress. Maar we zijn nu ruim anderhalf jaar verder en boven alles heeft de scheiding van Vladimir me meer opgeleverd dan ik ooit had durven dromen. Met – na lang onderhandelen – co­-ouderschap en dus maar de helft van de tijd zorg voor mijn kinderen, kan ik voor het eerst van mijn leven oprecht genieten van mijn rol als moeder.

Begrijp me niet verkeerd: als Vladimir uit ons leven was verdwenen, had ik Kjeld en Marit evengoed een geweldige jeugd bezorgd. Maar nu we de zorg eerlijk verdelen, vind ik het oprecht leuk. In de week dat ik de kinderen niet heb, werk ik tot diep in de nacht, duik de kroeg in wanneer ik daar zin in heb en als ik wil scharrelen met een man, dan doe ik dat. Mary-­tijd. In de weken dat de kinderen bij mij zijn, heb ik hierdoor eindelijk de rust om me compleet op hen te focussen. Dan geniet ik ervan om twintig keer met ze van dezelfde glijbaan te gaan, of iets lekkers te koken na een lange dag werken.

Als moeder ben ik veel relaxter geworden, omdat ik kan genieten. Wanneer ze op maandagochtend vertrekken, mis ik ze net zo hard als dat ik blij ben dat ik weer tijd heb voor mezelf. Net zo goed als ik een week later met pijn in mijn hart een spannende afspraak laat lopen, maar me wel me verheug op hun komst. Mijn leven is het afgelopen jaar voor het eerst sinds ik kinderen heb in balans.

Ik geloof dat er vrouwen zijn die niks liever doen dan moederen en kapot zouden gaan in een situatie als de mijne. Ik heb daar respect voor, en vraag me weleens af of het mij minderwaardig maakt als moeder dat ik dat anders beleef. Maar dan dans ik een seconde later door mijn woonkamer op mijn kinderloze zaterdagmiddag en voel me gelukkiger dan ooit.

Natuurlijk steekt het dat mijn kinderen de dagen bij hem doorbrengen met een stiefmoeder voor wie hij me inruilde en die tien jaar jonger is dan ik. Maar feitelijk wilde ik zelf ook al lang weg uit ons huwelijk, en dat er een vrouw is om de zorg van Vladimir over te nemen wanneer hij weer eens diep in zijn boeken duikt, stemt me tegelijkertijd gerust. Het leven had niet beter kunnen lopen. Ik heb mijn kinderen én mijn vrijheid. En het belangrijkste: Kjeld en Marit zijn gelukkig zo. Dankzij Vladimir weet ik wat liefde is doordat hij me kinderen schonk, maar ook dat een relatie niet hoeft. We hebben allemaal gewonnen.”
 

Dit artikel staat in Kek Mama 10-2018.

 

 

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >

Anna's scheiding

Na negen jaar huwelijk en twee jaar relatietherapie, heeft Anna (36) een rigoureus besluit genomen: ze gaat scheiden van Tim (41). Vanuit het nieuwe huis dat ze sindsdien bewoont met zonen Oscar (4) en Merlijn (9), vertelt ze elke twee weken over haar scheidingsleed én -vermaak – want dat laatste is er gelukkig ook.

Het is zaterdagochtend, als ik me onder de dekens omdraai naar Ben-de-vakantievader. Ik voel me fantastisch: alsof ik zestien ben, jarig en een beetje aangeschoten tegelijk. Ik kan me niet heugen dat ik zó verliefd ben geweest. Zelfs niet op Tim, realiseer ik me met enige schaamte. We houden de kinderen er voorlopig buiten, hebben Ben en ik besloten; Oscar en Merlijn hebben al genoeg vrouwen langs zien komen bij Tim, en Bens scheiding is nog vers. Eerst zien hoe leuk wíj elkaar blijven vinden, voordat we het aan de grote klok hangen.

Tim is als een blad aan de boom omgeslagen na onze confrontatie in het restaurant waarbij hij ongepland ook Ben ontmoette, een paar weken geleden, en brengt zijn weekends met de kinderen nu al voor de derde keer op rij zonder enige discussie met ze door. Zou het dan eindelijk zover zijn, dat rustiger vaarwater? Hebben we onze draai als exen en gezamenlijke ouders van Oscar en Merlijn gevonden? Met vlinders in mijn buik geef ik Ben een kus. Ik hóóp het zo, denk ik; deze ruimte voor nieuwe liefde wil ik niet meer kwijt – net als die liefde zelf, trouwens.

 

Lees ook:
‘Twee tafeltjes verderop zit Tim met zijn nieuwste scharrel’ >

 

Champagne op bed

“Hé schone slaapster”, zegt Ben. “Niet bewegen: ik ben zo terug.” Terwijl ik hem hoor rommelen in de keuken, gooi ik snel wat foundation op mijn gezicht, borstel mijn haar en neem een slok mondwater. Alsof ik nooit het bed verlaten heb, wacht ik hem op in een pose die het babyrolletje op mijn buik handig verdoezelt.

“Schuif eens op.” Met een grijns van oor tot oor staat Ben in de deuropening van zijn slaapkamer. Zijn dienblad moet niet te tillen zijn: met de verzameling champagne, koffie en vers fruit die hij heeft meegezeuld, kun je een complete familie voeden.

Een man die me in de watten legt – hij bestáát dus, denk ik, en woel door zijn warrige krullen. We kletsen en zoenen en lachen en eten, en twee uur later liggen we er nog steeds. We raken niet uitgepraat en doorlopen alle emoties samen, van onbedaarlijk de slappe lach tot tranen om gebeurtenissen uit onze verledens – en alles daartussenin. Met deze man kan ik trouwen, denk ik, en schrik van mijn eigen gedachte. “Jemig”, zegt Ben op hetzelfde moment, “als we allebei niet al in krankzinnige scheidingen lagen, zou ik morgen met je trouwen.” Uit pure schok schieten we opnieuw in de lach.

 

Samengesteld gezin

“Over een paar weken erger je je aan alles wat je nu zo leuk vindt”, knipoog ik, “en klopt het leven weer.”
“Onmogelijk”, zegt Ben. “Over een paar weken weten de kinderen over ons en hoeven we elkaar echt bijna geen dag meer te missen.”

Ik kan het niet geloven, maar ik zou niet anders willen, realiseer ik me. Twee jaar na dato ben ik er echt overheen, mijn scheiding. Al vrees ik dat dat rustige vaarwater er met deze allesoverheersende verliefdheid én misschien wel een samengesteld gezin in het verschiet, voorlopig nog niet in zit.

 

 

Nog meer Kek Mama?
Volg ons op Facebook en Instagram. Of schrijf je hier in voor de Kek Mama nieuwsbrief >