Beeld: Canva
Grenzen stellen aan je kind is niet altijd gezellig. Zeker niet als je na een lange dag geen zin hebt in een discussie over nóg een filmpje, een snoepje voor het eten of die kamer die echt opgeruimd moet worden. Toch kan consequent zijn belangrijker zijn dan je denkt.
Kinderen die opgroeien met nauwelijks regels of grenzen, kunnen bepaalde gewoontes namelijk meenemen naar hun volwassen leven.
Voor de duidelijkheid: met discipline bedoelen we niet streng straffen of thuis een militair regime voeren. Harde en onnodige straffen kunnen juist negatieve gevolgen hebben voor het welzijn van kinderen. Het gaat vooral om duidelijke grenzen, voorspelbaarheid en leren dat gedrag consequenties heeft.
Ontbreekt die structuur vrijwel volledig, dan kunnen bepaalde patronen zich makkelijker ontwikkelen. YourTango zette acht gewoontes op een rij die kinderen die zonder discipline opgroeien later kunnen laten zien.
Een ijsje willen en een ijsje krijgen. Niet naar bed willen en tóch nog een halfuur mogen opblijven. Als kinderen nauwelijks grenzen tegenkomen, krijgen ze ook minder gelegenheid om te oefenen met teleurstellingen.
Consequente grenzen kunnen kinderen juist helpen om zichzelf te leren reguleren en hun gedrag aan te passen. Wie als kind gewend raakt dat bijna alles kan en mag, kan het later moeilijker vinden wanneer een ander ineens ‘nee’ zegt.
Grenzen leer je niet alleen voor jezelf stellen. Je moet die van anderen ook leren respecteren. Thuis is bij uitstek de plek om daarmee te oefenen.
Wordt een kind nauwelijks gecorrigeerd wanneer het over een grens heen gaat, dan kan het later lastiger zijn om te accepteren dat een partner, vriend of collega ergens niet in mee wil gaan. Proberen te onderhandelen of alsnog je zin te krijgen kan dan sneller een gewoonte worden.
Je speelgoed opruimen terwijl je veel liever verder speelt? Eerst je huiswerk maken en daarna pas achter een scherm? Niet bepaald de hoogtepunten van een kinderleven, maar dit soort afspraken leert kinderen wel dat sommige dingen nu eenmaal moeten.
Zonder zulke verwachtingen krijgen kinderen minder kansen om verantwoordelijkheid en doorzettingsvermogen te oefenen. Later kan het daardoor moeilijker zijn om zichzelf te motiveren voor taken die niet direct leuk of aantrekkelijk zijn.
Nog éven wachten met die vervelende klus: volwassenen zijn er natuurlijk ook behoorlijk goed in. Toch is er een verband tussen zelfdiscipline en uitstelgedrag. Onderzoek uit 2023 vond dat meer zelfdiscipline samenhing met minder procrastinatie.
Ouders kunnen een rol spelen in de ontwikkeling daarvan. Door afspraken te maken, consequent te zijn en kinderen passende verantwoordelijkheden te geven, kunnen ze oefenen met doorzetten. Ontbreekt die structuur thuis, dan kan het lastiger zijn om die discipline later helemaal uit jezelf op te brengen.
Als je als kind nauwelijks wordt gestimuleerd om verantwoordelijkheid te nemen, is het nogal een overgang wanneer je dat als volwassene ineens allemaal zelf moet kunnen. Dat kan zich op verschillende manieren uiten. Belangrijke taken blijven liggen, kansen worden niet gegrepen of iemand blijft voor praktische zaken sterk leunen op anderen.
Dat betekent natuurlijk niet dat een gebrek aan regels automatisch zorgt voor een volwassene die niet zelfstandig kan functioneren. Hoe iemand zich ontwikkelt, hangt van veel meer factoren af. Wel kan thuis oefenen met verantwoordelijkheid helpen om zelfstandigheid op te bouwen.
‘Ruim je schoenen even op.’ ‘Zo praten we niet tegen elkaar.’ Of de klassieker: ‘Hoe vaak moet ik dit nog zeggen?’ Het klinkt misschien niet als een belangrijke levensles, maar op zulke momenten oefent een kind met iets wat het zijn hele leven zal tegenkomen: feedback krijgen.
Kinderen die thuis op een gezonde manier worden aangesproken op hun gedrag, kunnen leren dat een correctie niet betekent dat zij als persoon worden afgewezen. Wie nauwelijks feedback of correctie heeft gekregen, kan het later moeilijker vinden wanneer een leidinggevende, partner of vriend ergens iets van zegt. Een goedbedoelde opmerking kan dan sneller voelen als een persoonlijke aanval.
Als ouders bij ieder probleem direct te hulp schieten én nauwelijks verwachten dat hun kind zelf verantwoordelijkheid neemt, krijgt een kind weinig gelegenheid om te ontdekken: hé, dit kan ik eigenlijk zelf. Later kan dat patroon blijven hangen. In plaats van zelf een lastig gesprek te voeren, een probleem op te lossen of actie te ondernemen, kan iemand eerder wachten tot een ander ingrijpt.
En eerlijk: als ouder is het soms behoorlijk verleidelijk om iets snel zelf te doen. Dat gaat tenslotte een stuk sneller dan twintig minuten kijken naar een kind dat beweert écht niet te weten waar zijn schoenen liggen. Toch zit juist in dat zelf proberen een belangrijke les.
Boosheid, frustratie en teleurstelling horen bij opgroeien. En grenzen zorgen er onvermijdelijk voor dat kinderen die gevoelens tegenkomen. Geen snoepje krijgen terwijl je daar héél veel zin in hebt, moeten stoppen met spelen omdat het bedtijd is of horen dat iets simpelweg niet mag: het zijn kleine momenten waarop een kind kan oefenen met teleurstelling en zelfbeheersing.
Wanneer ouders iedere uitbarsting proberen te voorkomen door alsnog toe te geven, krijgt een kind minder gelegenheid om daarmee om te leren gaan. Juist die emotieregulatie kan later belangrijk zijn wanneer het leven een keer niet precies loopt zoals gehoopt.
Geen paniek dus als je gisteren na drie keer zeuren tóch dat extra filmpje hebt aangezet. Opvoeding bestaat uit duizenden momenten en geen enkel kind ontwikkelt een bepaalde eigenschap omdat papa of mama af en toe toegeeft.
Er is bovendien een groot verschil tussen duidelijke grenzen stellen en hard straffen. Kinderen hebben vooral baat bij een veilige omgeving waarin regels begrijpelijk en redelijk consequent zijn, terwijl er óók ruimte blijft voor hun gevoelens.
Je hoeft dus niet ineens met een fluitje en een huishoudelijk reglement door de woonkamer te marcheren. Maar dat ‘nee’ af en toe ook echt ‘nee’ betekent? Daar kunnen kinderen uiteindelijk behoorlijk wat van leren.
Wat je dagelijks doet, kan uiteindelijk meer verschil maken dan je denkt. Dat geldt ook voor je relatie: écht gelukkige stellen hebben volgens onderzoek deze 3 gewoontes gemeen.
Is je kind vijf minuten later thuis dan afgesproken en heb jij in gedachten de politie al gebeld? Of stuur je tijdens een logeerpartijtje ‘heel casual’ drie appjes om te vragen of alles goed gaat? Sommige moeders kunnen nu eenmaal nét iets moeilijker loslaten dan andere. En volgens de astrologie zou je sterrenbeeld daar zomaar […]
Een huis vol kinderen, kleinkinderen en gezelligheid: André Hazes kan zich dat helemaal voorstellen. De zanger heeft al zoon Dré uit zijn eerdere relatie met Monique Westenberg, maar hoopt in de toekomst ook kinderen met zijn vriendin Noa Braaf te krijgen.
Voor Irene Schouten en haar gezin breekt een bijzondere periode aan. De voormalig topschaatser is zwanger van haar tweede kind. Maar de zwangerschap verloopt niet helemaal zoals ze hoopte.
Myrthe heeft een uitgesproken stijl én een nieuw paar laarzen, haar absolute favoriet. Dat haar schoonmoeder haar mening niet onder stoelen of banken steekt, wist ze wel, maar déze deed echt pijn.
Je kunt als kind nog zo vaak ruziën om de afstandsbediening, elkaars spullen lenen zonder te vragen of elkaar compleet voor gek verklaren: sommige broer-zusbanden zijn gewoon niet kapot te krijgen.
Een week weg zonder je baby als kersverse moeder: voor Suzan Rikkerink was het even slikken. Toch stapte ze samen met haar beste vriendinnen het vliegtuig in voor een bijzondere trip door Portugal.
