Na een lange dag vol corrigeren, haasten en onthouden wat er allemaal nog moet gebeuren, vergeten veel ouders één belangrijk ding: kinderen hebben vaak veel meer behoefte aan positieve aandacht dan we denken.
Lees verder onder de advertentie
Volgens psychologen kan de verhouding tussen complimenten en kritiek zelfs een grote invloed hebben op hoe sterk de band tussen ouder en kind is.
De opvoedmethode
De zogenoemde 5:1-regel is gebaseerd op onderzoek van psycholoog John Gottman. Hij ontdekte dat sterke, langdurige relaties gemiddeld vijf positieve interacties kennen tegenover één negatieve. Hoewel zijn onderzoek zich richtte op liefdesrelaties, blijkt hetzelfde principe verrassend goed toepasbaar binnen gezinnen.
Lees verder onder de advertentie
Positieve stortingen
Psycholoog Nina Kaiser vergelijkt de relatie met een kind daarom met een bankrekening. “We kunnen de relatie met onze kinderen zien als een soort bankrekening”, legt psycholoog Nina Kaiser uit. “We moeten voortdurend positieve stortingen doen om een sterke band te behouden, zodat er voldoende krediet is wanneer we een correctie moeten geven of grenzen moeten stellen.” Kinderen voelen zich, net als volwassenen, veiliger en meer verbonden wanneer waardering, aandacht en warmte de boventoon voeren.
Lees verder onder de advertentie
Gevoelig voor problemen
Veel ouders merken vooral op wanneer iets niet goed gaat. Een jas die op de grond ligt, ruzie tussen broers en zussen of huiswerk dat niet af is. Dat is niet vreemd: ons brein is van nature gevoeliger voor problemen dan voor dingen die goed verlopen. Juist daarom kan het helpen om bewust stil te staan bij positief gedrag. Een compliment voor doorzettingsvermogen, een bedankje voor hulp in huis of simpelweg wat onverdeelde aandacht kan al veel verschil maken.
Lees verder onder de advertentie
Zo pas je de 5:1-regel toe
Je hoeft geen lijstje bij te houden of daadwerkelijk alle interacties te tellen. Het gaat vooral om een andere focus.
Denk bijvoorbeeld aan het volgende:
Het benoemen van wat je kind goed doet.
Complimenten geven over inzet en gedrag.
Positieve momenten tussen broers en zussen uitlichten.
Regelmatig samen tijd doorbrengen zonder kritiek of correcties.
Aandacht geven voordat negatief gedrag ontstaat.
Minder strijd, meer samenwerking
Volgens psychotherapeut Olivia Bergeron vormt een sterke relatie de basis van opvoeden. “Als ouders en kinderen een sterke band hebben, zijn kinderen veel eerder geneigd hun ouders te volgen en te vertrouwen. Daardoor ontstaan minder machtsstrijd en conflicten.”
Wanneer kinderen zich gezien voelen, hoeven ze bovendien minder vaak negatief gedrag te gebruiken om aandacht te krijgen. De behoefte om te provoceren, tegen te werken of grenzen op te zoeken neemt daardoor vaak af.
Wat doet dit met het zelfvertrouwen?
De manier waarop ouders tegen hun kinderen praten, wordt uiteindelijk onderdeel van hoe kinderen tegen zichzelf praten. Krijgen kinderen vooral steunende en liefdevolle boodschappen mee, dan ontwikkelen ze vaak meer veerkracht. Ze leren dat fouten maken normaal is en dat hun waarde niet afhangt van prestaties. Kinderen voelen zich daardoor geliefd om wie ze zijn, niet alleen om wat ze bereiken.
Deze video wil je zien! Accepteer cookies om te kijken.
Werkt dit ook bij tieners?
Absoluut. De uitwerking verandert alleen met de leeftijd.
Peuters leren dat liefde niet afhankelijk is van gedrag.
Schoolgaande kinderen ontdekken dat hun waarde niet afhangt van cijfers of prestaties.
Tieners ervaren dat hun ouders achter hen blijven staan terwijl ze steeds zelfstandiger worden.
Nuance
Dat betekent niet dat regels verdwijnen. Grenzen stellen blijft belangrijk. De 5:1-regel draait juist om het creëren van een stevige basis van vertrouwen, waardoor kinderen eerder bereid zijn die grenzen te accepteren.
En hoewel vijf positieve momenten tegenover één negatieve interactie geen exacte formule zijn, herinnert deze vuistregel ouders wel aan iets belangrijks: een kind groeit vaak het best op in een omgeving waar verbinding, warmte en waardering vaker voorkomen dan kritiek.
4 lessen voor het opvoeden van gelukkige en succesvolle kinderen? Je leest ze hier.
Toen dochter Melody uit de kast kwam, was voor vader Jörgen meteen duidelijk dat zijn liefde en steun voor haar nooit ter discussie zouden staan, zo vertelt hij tijdens een interview met Libelle.
Even snel een appje beantwoorden tijdens het spelen, nog één keer je mail checken aan tafel of gedachteloos door je telefoon scrollen terwijl je kind een verhaal vertelt.
Yolanthe Cabau geniet volop van de tijd met haar zoon Xess Xava in de Verenigde Staten. Tijdens een bijzonder uitstapje legde ze een mooi moment vast dat haar duidelijk raakt.
Een ongeluk zit helaas in een klein hoekje, zeker als kinderen lekker aan het spelen zijn. Voor Kim Kötter en haar gezin kreeg hun vakantie dan ook een heel andere wending dan gehoopt.
De eerste dagen met een pasgeboren baby zijn vaak een mix van geluk, verwondering én gebroken nachten. Dat ervaart ook Daní Zijlstra, die samen met Joy van Swieten onlangs hun eerste kind mocht verwelkomen.