Juf Ilva: ‘De kinderen eten hun lunch en ondertussen kijken we tv. Zo af en toe moet dat kunnen, toch?’
Ilva Kuijpers (28) is leerkracht van groep 1/2. Iedere maand schrijft ze voor Kek Mama een column over haar belevenissen op de basisschool.
Beeld: Canva
Overal knipperende kerstlichtjes, familiebezoekjes met onbekende gerechten, veel spanning en een veranderende routine. Voor veel kinderen zijn de feestdagen een zintuiglijke rollercoaster en kan deze tijd van het jaar echt een uitdaging zijn. Volgens experts zijn er gelukkig manieren om de feestdagen ook voor hen leuk te maken.
Zeg eerlijk, zelfs voor volwassenen is de feestperiode soms stressvol. Hoe moet dit dan zijn voor kinderen? Kinderpsycholoog Kristin Edwards en ergotherapeut Liz Kidney delen hun tips.
Het is makkelijk om meegesleept te worden door alle feesttradities. Maar dat hoeft niet. Edwards: “Twee dingen waar ouders over na kunnen denken: hoeveel sensorisch ongemak zal dit veroorzaken? En hoe betekenisvol is deze activiteit voor het gezin? Als iets je kind vooral stress oplevert, skip het dan gerust. Voor activiteiten die wél leuk zijn, kun je kleine aanpassingen maken: koptelefoons tegen herrie, comfortabele kleding, of eigen eten meenemen. Zo leren kinderen langzaam omgaan met nieuwe situaties.”
Meer handige items om mee te nemen:
Liz Kidney legt uit dat het helpt als ouders zelf ook rustig en gereguleerd zijn: “Onze zenuwstelsels communiceren met elkaar en wanneer een kind merkt dat wij rustig zijn, voelt hun lichaam zich ook veiliger.” Oefen daarom dagelijks kleine ontspanningstechnieken, zoals diep ademhalen, stretchen of tellen. En geef kinderen woorden om hun gevoel te uiten, zoals: “Ik heb even pauze nodig.”
Niet iedereen begrijpt waarom een kind even wegloopt of een koptelefoon draagt. Edwards zegt hierover: “Familieleden zijn vaak ontvankelijker als ze het van tevoren horen. Bijvoorbeeld: ‘Hij kan even weglopen om op te laden, en dat is helemaal prima.’” Door dit op voorhand te vertellen, voorkom je gedoe én voelt je kind zich gesteund.
Ouders krijgen soms opmerkingen zoals: “Doe nou eens normaal, het is kerst!” Edwards tipt: “Een korte, kalme en duidelijke verklaring dat je kind ruimte, pauze of een sensorisch hulpmiddel nodig heeft en dat dit onderdeel is van een doordachte opvoedstrategie, is vaak genoeg.” Door rustig te blijven, laat je ook zien hoe kinderen zelf hun behoeften kunnen aangeven.
Voor kinderen met sensorische gevoeligheden zijn feestmaaltijden soms een nachtmerrie. Edwards: “Het is oké om het tijdens familiefeesten laagdrempelig aan te pakken.” Kidney voegt toe: “Het lichaam geeft prioriteit aan veiligheid, niet aan spijsvertering. Serveer daarom – naast de feestelijke gerechten – ook vertrouwde voedingsmiddelen aan. Geen zorgen over wat anderen ervan denken: je kind goed voeden en hydrateren gaat altijd voor.”
Let op vroege signalen zoals oren bedekken, terugtrekken of overdreven speels gedrag. Kidney: “Vertraag, verzacht je stem en modelleer langzame ademhalingen. Wees rustig, hun zenuwstelsel volgt dat van jou.” Edwards benadrukt: “Eerst moeten kinderen leren dat gevoel te herkennen. Daarna leren ze: ‘Wat doe ik als dat gevoel komt?’ Bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat je schouders gespannen zijn, wil je een klein wandelingetje maken?’” Zorg voor een plan: een rustige plek, koptelefoon, muziek, een verzwaringsdeken of favoriete knuffel kunnen wonderen doen.
De feestdagen kunnen een uitdaging zijn voor kinderen met sensorische gevoeligheden, maar met een beetje voorbereiding, begrip en slimme aanpassingen kan iedereen genieten. Kies de activiteiten die écht leuk zijn, bereid je kind én de omgeving voor, en blijf kalm bij overprikkeling. Zo maak je van de feestdagen een stuk leuker… voor iedereen!
Bron: Parents