Beeld: Canva
‘Schiet nou eens óp.’ ‘Hoe lang duurt dit nog?’ Of die ene zucht waarvan je als kind al precies wist: oei, mama of papa is er hélemaal klaar mee. Als je opgroeit met een ouder die niet bepaald vooraan stond toen het geduld werd uitgedeeld, kan dat later nog verrassend lang doorwerken.
Nee, daarmee zeggen we niet meteen dat ongeduldige ouders slechte ouders zijn. Opvoeden is soms gewoon topsport. Zeker als je voor de derde keer die ochtend een beker melk van de vloer staat te dweilen terwijl iemand gilt dat zijn sok ‘raar zit’. Iedere ouder verliest weleens zijn geduld.
Maar als haast, irritatie en ‘kom nou!’ structureel de boventoon voeren, kan een kind daar bepaalde lessen uit trekken. Sommige daarvan neem je ongemerkt mee naar je volwassen leven. Herkenbaar? Dit zijn zes gewoontes die daarbij kunnen passen.
Rustig je schoenen aantrekken? Even nadenken voordat je antwoord geeft? Op je gemak boodschappen doen? Leuk bedacht. Als je vroeger vaak het gevoel kreeg dat je te langzaam was, kun je als volwassene automatisch alles in de hoogste versnelling doen. Even niks doen voelt dan niet lekker ontspannen, maar vooral alsof je iets vergeten bent.
Van buitenaf ziet dat er misschien lekker efficiënt uit. Kijk haar eens gaan met haar to-dolijst. Ondertussen ben jij drie dingen tegelijk aan het doen, zes dingen in je hoofd aan het regelen en alweer bezig met taak nummer negen voordat nummer vier überhaupt af is. Ontspannen? Ja hoor. Zodra alles af is. Spoiler: alles is nooit af.
Kinderen hebben hulp nodig. Nogal wiedes. Niemand komt ter wereld met kennis over veters strikken, breuken uitrekenen en hoe je in vredesnaam een dekbed in een dekbedovertrek krijgt. Maar als je vroeger merkte dat vragen regelmatig werden ontvangen met een zucht, irritatie of een ‘dat kun je toch zelf?’, kun je één ding heel goed hebben geleerd: ik regel het wel alleen.
Dat lijkt hartstikke zelfstandig. En dat is het soms ook. Tot je als volwassene met een overvolle agenda, drie deadlines en een mentale boodschappenlijst van hier tot Tokio nog steeds zegt: ‘Nee joh, gaat prima.’ Hulp vragen doe je pas als het eigenlijk al veel te veel is geworden.
‘Sorry, mag ik iets vragen?’ ‘Sorry dat ik stoor.’ ‘Sorry, ik snap het niet helemaal.’ ‘Sorry hoor.’ Waarvoor precies? Geen idee. Als sorry zeggen vroeger hielp om de sfeer weer een beetje gezellig te krijgen, kan het een automatisme worden. Je biedt niet alleen excuses aan als je daadwerkelijk iets verkeerd hebt gedaan, maar ook omdat je ruimte inneemt, een vraag hebt of iets nodig hebt.
En voor je het weet bied je bijna je excuses aan omdat je bestaat. Natuurlijk is sorry zeggen prima als je iemand hebt gekwetst. Maar je hoeft echt geen sorry te zeggen omdat je een vraag stelt, hulp nodig hebt of een keer vijf minuten later bent omdat je kind bij de voordeur ineens besloot dat schoenen een schending van zijn mensenrechten zijn.
Eén zucht. Een nét iets harder dichtgetrokken keukenkastje. Een korter antwoord dan normaal. Jij: ‘Wat is er?’ Ander: ‘Niks.’ Jij, intern: ER IS WEL IETS. Kinderen van ongeduldige ouders kunnen ware experts worden in sfeerlezen. Niet omdat ze toevallig enorm opmerkzaam zijn, maar omdat het vroeger handig was om snel te weten hoe de vlag erbij hing.
Is papa geïrriteerd? Dan maar even niks vragen. Is mama gestrest? Dan extra snel doen. Voelt de sfeer gespannen? Vooral niet lastig zijn. Later kan die antenne nog steeds op standje maximaal staan. Handig, soms. Uitputtend, ook. Want terwijl jij precies weet hoe iedereen aan tafel zich voelt, heb je soms geen flauw idee wat je zélf eigenlijk nodig hebt.
Je verstuurt een mail en ziet daarna één tikfout. Een normaal mens: ‘O, tikfout.’ Jouw brein om 02.13 uur: ‘Laten we dit incident nog eens uitgebreid evalueren.’ Wie vroeger het gevoel kreeg dat fouten irritatie of kritiek opleverden, kan later behoorlijk streng voor zichzelf worden.
Dus lees je die mail vijf keer voordat je op verzenden drukt. Denk je uren na over dat ene ongemakkelijke gesprek. En lig je ’s avonds in bed ineens opnieuw na te denken over iets wat je in 2017 tijdens een verjaardag zei. Niemand anders weet het nog. Jij wel. Perfectie kan dan veilig gaan voelen. Want als je geen fouten maakt, kan er ook niemand geïrriteerd raken. Klein probleem: geen fouten maken is nogal lastig als je een mens bent.
Tekst gaat verder onder de podcast
‘Geen probleem, neem rustig je tijd.’ Pardon? ‘Vraag maar als je iets niet begrijpt.’ Wat wil je van me? Als je gewend bent dat mensen snel geïrriteerd raken, kan oprechte rust en geduld verrassend ongemakkelijk voelen. Je blijft wachten op het moment waarop die ander tóch zucht, boos wordt of vindt dat het nu wel lang genoeg heeft geduurd.
En als dat moment niet komt, moet je daar misschien zelfs aan wennen. Langzaam ontdek je dan dat je niet altijd hoeft op te schieten. Dat je iets twee keer mag vragen. Dat je een fout kunt maken zonder dat meteen de pleuris uitbreekt. En dat iemand geduldig met je kan zijn zonder dat jij eerst moet bewijzen dat je dat hebt verdiend. Best een fijne les. Al had je hem misschien liever iets eerder geleerd.
Ben jij streng opgevoed? Deze patronen neem je daar onbewust van mee (en nummer 4 is héél herkenbaar). Je leest het hier.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Mirna (31), die een Tikkie van nog geen euro ontving.
Wie kinderen heeft, weet hoe snel het kan gaan. Voor Monique Westenberg lijkt het moment waarop haar zoon Dré langzaam richting de tienerjaren gaat ineens wel héél dichtbij te komen.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Naomi (34), die na een kinderfeestje wel een heel vreemd betaalverzoek kreeg.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Bo (31), die na een spontaan speeltuinbezoekje een opmerkelijk betaalverzoek kreeg.
Een oppasdag hier, een tas met kleertjes daar en ondertussen nog even vertellen hoe zij het vroeger deden: opa en oma spelen bij veel gezinnen een belangrijke rol. Toch zit niet iedere ouder op hun bemoeienis te wachten.
Chiara, moeder van Joah (nét 1 jaar) en redacteur bij Kek Mama, speurt samen met haar man Dan naar de perfecte balans tussen (zelf)liefde en luiers.
