Beeld: Yan Krukau
Wanneer er wordt gesproken over ouders en videogames, gaat het meestal over schermtijdregels, leeftijdsgrenzen of ouders die meekijken terwijl hun kinderen spelen. Maar een grote groep gamers blijft vaak buiten beeld: ouders die zelf gamen.
Voor veel moeders blijkt een controller of toetsenbord meer te zijn dan een manier om de tijd te doden. Nieuw onderzoek uit Australië laat zien dat gamen voor veel vrouwen met kinderen een belangrijke uitlaatklep is in een leven dat vaak wordt gedomineerd door werk, zorg en een eindeloze to-dolijst.
Ouderschap vraagt veel energie. Naast de zorg voor kinderen moeten veel ouders werk combineren met huishoudelijke taken en allerlei praktische verantwoordelijkheden. Vooral moeders nemen daarbij nog altijd een groot deel van de onbetaalde zorgtaken op zich.
Onderzoekers wilden weten welke rol videogames spelen in het leven van deze vrouwen. Daarom ondervroegen zij 38 moeders die zichzelf als gamer beschouwen over hun speelgedrag en de invloed daarvan op hun welzijn. De resultaten laten zien dat gamen voor veel deelnemers een manier is om even afstand te nemen van alle verantwoordelijkheden die bij het ouderschap horen.
Vooral alleen spelen blijkt populair. Bijna twee derde van de ondervraagde moeders geeft daar de voorkeur aan. Het biedt een moment waarop zij even niet bezig hoeven te zijn met zorgen, plannen of organiseren. Zoals een deelnemer uitlegde: “Ik speel veel games met mijn kinderen en online met anderen, maar meestal speel ik liever alleen om mijn sociale batterij weer op te laden.” Veel respondenten gaven bovendien aan dat deze momenten van afzondering een positief effect hebben op hun mentale gezondheid.
Het stereotype beeld dat moeders vooral simpele of huiselijke spelletjes zouden spelen, wordt door het onderzoek duidelijk ontkracht. De vrouwen noemden juist veel verschillende genres als favoriet. Van avonturengames en roleplaying games tot simulatie- en actiegames. Titels als Pokémon, Minecraft, Mario Kart, Fallout 4 en Assassin’s Creed werden regelmatig genoemd.
Voor veel deelnemers draait gamen niet alleen om ontspanning, maar ook om uitdaging. Het behalen van doelen, oplossen van problemen en overwinnen van moeilijke levels zorgt voor voldoening en zelfvertrouwen. Een van de deelnemers verwoordde dat als volgt: “Ik geef de voorkeur aan meeslepende games die niet lineair zijn […] waarin ik verschillende aspecten kan verkennen, zoals verhaallijnen, zijmissies, bouwen en ontdekken.”
Vrijwel alle ondervraagde moeders gaven aan dat gamen hen helpt om tot rust te komen. Voor velen is het zelfs hun belangrijkste vorm van ontspanning. Een deelnemer vertelde: “Gamen is mijn belangrijkste manier om te ontspannen en stress te verminderen, en de activiteit waar ik meer van geniet dan van welke andere bezigheid dan ook.”
Ook na het spelen merkten veel vrouwen dat hun stressniveau lager lag dan daarvoor. Volgens de onderzoekers werkt gamen op meerdere manieren tegelijk. Het biedt afleiding van dagelijkse zorgen, stimuleert concentratie en geeft spelers een gevoel van vooruitgang en controle.
Toch blijkt ontspannen niet altijd vanzelfsprekend. Veel moeders gaven aan dat zij zich regelmatig schuldig voelen wanneer ze tijd besteden aan hun hobby. Terwijl een avond tv kijken vaak als normaal wordt gezien, ervaren sommige vrouwen gamen als iets dat ze eerst moeten verdienen.
Een moeder beschreef dat gevoel zo: “Ik voel me schuldig als ik game. Er is altijd wel iets belangrijkers dat gedaan moet worden, zoals tijd doorbrengen met mijn kind, tijd met mijn partner, sociale en familieactiviteiten organiseren, kinderzorg, financiën regelen, huishoudelijk werk of betaald werk.” Dat schuldgevoel blijkt sterk verbonden met traditionele verwachtingen rondom moederschap, waarbij vrije tijd voor jezelf vaak onderaan de prioriteitenlijst belandt.
Ook praktische beperkingen spelen een rol. Veel moeders passen hun hobby volledig aan op het ritme van hun gezin. Spelen gebeurt vaak pas wanneer de kinderen slapen of wanneer alle andere taken zijn afgerond. Zoals een deelnemer uitlegde: “Ik game alleen wanneer mijn zoon ’s avonds slaapt. Ik speel niet als hij erbij is, omdat ik me dan volledig op het ouderschap richt.” Daardoor zijn lange speelsessies voor veel ouders simpelweg niet haalbaar.
Het ontwerp van sommige videogames blijkt een obstakel te vormen. Spellen die niet kunnen worden gepauzeerd of die urenlange sessies vereisen, passen vaak slecht bij de onvoorspelbaarheid van het gezinsleven. Een huilende baby of een kind dat hulp nodig heeft, laat zich immers niet plannen.
Een deelnemer zei daarover: “Games moeten op elk moment gepauzeerd en opgeslagen kunnen worden. Toen ik baby’s voedde, moesten games bovendien speelbaar zijn met alleen de muis.” Volgens de onderzoekers zouden ontwikkelaars hier meer rekening mee kunnen houden zodat games beter aansluiten bij de realiteit van ouders.
De studie laat zien dat videogames voor veel moeders veel meer zijn dan een vorm van vermaak. Ze bieden rust, uitdaging, afleiding en soms zelfs een gevoel van autonomie in een periode van het leven waarin veel aandacht uitgaat naar anderen. Volgens de onderzoekers is het daarom tijd om moeders niet alleen te zien als begeleiders van spelende kinderen, maar ook als spelers met hun eigen interesses en behoeften. Want voor veel ouders blijkt een uurtje gamen niet zomaar ontspanning, maar een waardevolle vorm van zelfzorg.
Benieuwd wat een ander onverwacht effect is van gamen? Je leest het hier.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: IGEA
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Mirna (31), die een Tikkie van nog geen euro ontving.
Wie kinderen heeft, weet hoe snel het kan gaan. Voor Monique Westenberg lijkt het moment waarop haar zoon Dré langzaam richting de tienerjaren gaat ineens wel héél dichtbij te komen.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Naomi (34), die na een kinderfeestje wel een heel vreemd betaalverzoek kreeg.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Bo (31), die na een spontaan speeltuinbezoekje een opmerkelijk betaalverzoek kreeg.
Een oppasdag hier, een tas met kleertjes daar en ondertussen nog even vertellen hoe zij het vroeger deden: opa en oma spelen bij veel gezinnen een belangrijke rol. Toch zit niet iedere ouder op hun bemoeienis te wachten.
Chiara, moeder van Joah (nét 1 jaar) en redacteur bij Kek Mama, speurt samen met haar man Dan naar de perfecte balans tussen (zelf)liefde en luiers.
