Canva
In verschillende rechtszaken van de afgelopen veertien jaar werd ernstig overgewicht meegewogen in beslissingen over jeugdbescherming, waaronder ondertoezichtstellingen en soms zelfs uithuisplaatsingen.
Dat blijkt uit een analyse van Pointer.
In de onderzochte dossiers gaat het vaak om kinderen met ernstige gezondheidsproblemen. Zo werd in één zaak beschreven hoe een meisje haar dag begon met chips en koekjes. Tijdens de rechtszitting kwam naar voren dat de moeder de zorgen van Jeugdbescherming niet deelde. De rechter concludeerde dat het meisje zonder passende begeleiding steeds ongezonder werd. Ze had ernstig overgewicht en ook haar gebit verkeerde in slechte staat. Na de uithuisplaatsing moesten meerdere tanden worden getrokken.
Volgens deskundigen gaan de gevolgen van obesitas verder dan alleen lichamelijke klachten. Naast klachten zoals een verminderde motoriek, ademhalingsproblemen en slaaptekort spelen ook psychische effecten een rol. Het genoemde meisje durfde nauwelijks nog te bewegen of te spelen en bleek emotioneel kwetsbaar. In Nederland leven naar schatting ongeveer 100.000 kinderen met obesitas.
Al eerder, in 2012, werd in een uitspraak van de kinderrechter overgewicht expliciet benoemd als “een ernstige bedreiging voor de lichamelijke gezondheid”. In die zaak werd een ondertoezichtstelling opgelegd aan een gezin met drie kinderen, waarvan de oudste 51 kilo boven het gemiddelde gewicht van een leeftijdsgenoot zat.
Het hof oordeelde destijds dat er dringend professionele hulp nodig was om het gewicht en de leefstijl van de kinderen aan te pakken. Een jeugdbeschermer werd aangesteld om het gezin daarbij te begeleiden.
Uit de analyse van Pointer, gebaseerd op acht rechterlijke uitspraken, blijkt dat in zeven gevallen overgewicht daadwerkelijk meespeelde in de beslissing tot een OTS of uithuisplaatsing. Rechters signaleren daarbij vaak dat ouders de ernst van de situatie niet voldoende inzien of moeite hebben om hulp te accepteren. In een recente zaak uit 2025 gaf een moeder bijvoorbeeld aan dat het gewicht van haar kind vooral te maken had met “de groei”.
Volgens de rechtspraak ontbreekt het daarnaast geregeld aan “voortvarendheid in hun handelen”. Daardoor komen trajecten rond voeding, beweging en begeleiding niet altijd van de grond, terwijl die juist op jonge leeftijd veel verschil kunnen maken. Wanneer vrijwillige hulp onvoldoende effect heeft, kan de rechter ingrijpen.
Het doel van een ondertoezichtstelling is volgens de Raad voor de Rechtspraak: “Een veilige opvoeding en gezonde ontwikkeling van het kind garanderen wanneer vrijwillige hulpverlening niet (voldoende) werkt.” Zo’n maatregel geldt in principe voor een jaar en kan worden verlengd totdat een kind meerderjarig is.
Tegelijkertijd waarschuwt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu dat het aantal mensen met overgewicht richting 2050 flink kan stijgen als leefgewoonten niet veranderen. Ook in de wetenschap klinkt steeds vaker de oproep om preventie, beweging en vroegtijdige begeleiding serieuzer te nemen.
In een aflevering van de podcast Rennen op de gang! benadrukt hoogleraar Erik Scherder dat bewegen al op jonge leeftijd een vaste plek zou moeten krijgen in het dagelijks leven. Volgens hem kan dat niet alleen de fysieke gezondheid verbeteren, maar ook de hersenontwikkeling ondersteunen en het risico op latere gezondheidsproblemen verkleinen.
Dat de oorzaak van overgewicht bij kinderen vaak bij de ouders ligt, bleek al eerder. Je leest er hier meer over.
Bron: Pointer
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]
Met drie jonge kinderen in huis is tijd met z’n tweeën soms een zeldzaam goed. Dus een onverwacht momentje samen is meer dan gewenst. Alleen reken je dan niet op publiek.
Voetbalster en voormalig Oranje-international Lieke Martens (33) heeft voor het eerst openhartig verteld over het verlies van haar zoontje Eden.
Wie rond de eeuwwisseling een kind kreeg, koos vaak voor namen die overal opdoken: op schoolpleinen, in televisieseries en zelfs in de hitlijsten.
In het begin van een nieuwe relatie is het voor veel mensen een bekend patroon: je wilt ontspannen overkomen, terwijl je ondertussen constant checkt wat de ander doet, zegt of laat. App je te vaak? Vraag je te snel waar het heen gaat? Of houd je je juist in uit angst om te intens te […]
