Beeld: Canva
Het is zo’n geluid waar je als ouder meteen van opschrikt: midden in de nacht hoor je een schurend, knarsend geluid in de slaapkamer van je peuter. Tandenknarsen.
Veel ouders vragen zich dan meteen af: is dit normaal of moet ik me zorgen maken? Gelukkig stellen experts gerust: in de meeste gevallen is het onschuldig. Toch zijn er momenten waarop het verstandig is om extra alert te zijn.
Tandenknarsen, in medische termen bruxisme, komt regelmatig voor bij kinderen. Het ontstaat wanneer iemand de boven- en onderkaak stevig op elkaar zet en de tanden langs elkaar schuurt. Dat klinkt heftig, maar het wordt niet als een ziekte gezien. Wel kunnen bepaalde omstandigheden het gedrag verergeren.
Wanneer het knarsen plaatsvindt tijdens de slaap, spreken artsen van slaapgerelateerd bruxisme. Tijdens het slapen trekken de kaakspieren zich namelijk af en toe samen. Als die samentrekkingen krachtig genoeg zijn, kunnen de tanden tegen elkaar gaan schuren. Soms hoor je dat duidelijk, maar meestal gebeurt het onbewust en merkt je kind er zelf niets van.
Bij jonge kinderen gebeurt dit vaak tijdens de REM-slaap, een fase waarin de hersenen actief zijn. Opvallend is dat sommige onderzoeken laten zien dat tandenknarsen vaker voorkomt bij kinderen die slecht slapen, snurken of korte momenten van verhoogde hartslag hebben tijdens hun slaap.
De intensiteit verschilt enorm per kind. Sommige peuters knarsen slechts een paar keer per nacht, terwijl anderen tientallen tot zelfs honderden episodes kunnen hebben. Hoe vaker en krachtiger het gebeurt, hoe groter de kans dat de tanden slijtage vertonen. Langdurig en hevig knarsen kan namelijk leiden tot beschadiging van het tandglazuur.
Volgens de American Academy of Pediatrics knarst ongeveer 14 tot 17 procent van de kinderen met hun tanden. Het kan al beginnen zodra de eerste boven- en ondertanden doorbreken.
Er lijkt geen verschil te zijn tussen jongens en meisjes. Wel blijkt uit onderzoek dat tandenknarsen vaker voorkomt bij kinderen met het syndroom van Down en bij kinderen met ADHD. Bij veel kinderen stopt het vanzelf rond hun zesde levensjaar. Toch blijft ongeveer een derde het ook later nog doen, soms zelfs tot in de tienerjaren of volwassenheid.
Vaak ontdekken ouders het simpelweg doordat ze het geluid horen. Je kind zelf is zich er meestal niet van bewust. Sommige kinderen knarsen ook overdag. In dat geval kan het helpen om hun aandacht ergens anders op te richten, zodat het gedrag stopt.
Artsen weten nog niet precies waarom kinderen tandenknarsen, maar er zijn wel factoren die ermee in verband worden gebracht, zoals:
Soms is er helemaal geen duidelijke oorzaak te vinden.
In de meeste gevallen heeft het geen gevolgen voor de gezondheid. Peuters die knarsen met hun melktanden lopen meestal geen blijvende schade op, omdat hun definitieve tanden later nog doorkomen.
Toch is het verstandig om een arts of tandarts te raadplegen als je merkt dat de tanden van je kind zichtbaar slijten of beschadigd raken. Ook wanneer je kind ouder is dan zes jaar en nog steeds regelmatig knarst, kan advies helpen om schade te voorkomen.
Neem contact op met een arts of tandarts als je kind:
Ook wanneer het tandenknarsen de slaap van je kind verstoort, is het verstandig om een zorgverlener te raadplegen. Soms kan een slaaponderzoek nodig zijn om te kijken of er een onderliggende slaapstoornis meespeelt.
Dit artikel is geschreven door de redactie van Kek Mama en is bedoeld voor informatieve doeleinden. Wij zijn geen artsen. Bij twijfels of gezondheidsproblemen raden we aan om altijd een arts of medisch specialist te raadplegen.
Ben je trouwens ook benieuwd met welke tips slapen jouw koters wél doorslapen (en jij dus ook)? Je leest het hier.
Bron: NIH
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]
Voetbalster en voormalig Oranje-international Lieke Martens (33) heeft voor het eerst openhartig verteld over het verlies van haar zoontje Eden.
Wie rond de eeuwwisseling een kind kreeg, koos vaak voor namen die overal opdoken: op schoolpleinen, in televisieseries en zelfs in de hitlijsten.
Met drie jonge kinderen in huis is tijd met z’n tweeën soms een zeldzaam goed. Dus een onverwacht momentje samen is meer dan gewenst. Alleen reken je dan niet op publiek.
In het begin van een nieuwe relatie is het voor veel mensen een bekend patroon: je wilt ontspannen overkomen, terwijl je ondertussen constant checkt wat de ander doet, zegt of laat. App je te vaak? Vraag je te snel waar het heen gaat? Of houd je je juist in uit angst om te intens te […]
