Je kind is druk aan het typen op zijn telefoon en lijkt een goede conversatie te hebben met een vriend of vriendin. Maar stiekem zit-ie uren te chatten met de tegenwoordig onmisbare robot.
Lees verder onder de advertentie
Niet alleen voor volwassenen voelt AI tegenwoordig als een onmisbaar hulpmiddel, ook voor onze kinderen. En de cijfers liegen er niet om.
AI-gebruik
Zeven op de tien jongeren tussen de 13 en 18 jaar gebruikt minstens één generatieve AI-tool. Maar slechts 37 procent van hun ouders heeft dat door. De meeste jongeren gebruiken het zogenaamd voor school of taalhulp, maar steeds vaker gaat het verder dan dat. “Een enorme stijging in AI-gebruik zien we bij AI-companions: chatbots gebaseerd op bekende personen of fictieve karakters”, zegt veiligheidsexpert Titania Jordan. “Kinderen kunnen intense emotionele relaties ontwikkelen met deze computerprogramma’s, omdat de chatbots altijd direct reageren en eindeloze steun lijken te bieden.” Maar wanneer wordt het ongezond?
Lees verder onder de advertentie
Nog geen officiële diagnose
De term ‘AI-verslaving’ is nog geen officiële diagnose. Kinderpsychiater Yann Poncin (Yale School of Medicine) spreekt liever van ‘problematisch gebruik: gedrag dat sterk lijkt op verslaving, zoals:
Geen grip meer hebben op je schermtijd
Onrust voelen als je niet online kunt
Verantwoordelijkheden negeren omdat je liever chat met AI
“AI is, net als sociale media, ontworpen om gebruikers verslaafd te houden, van meldingen tot vragen van een AI-vriend,” zegt Jordan. “Die interactiviteit werkt verslavend, zeker als het inspeelt op het gevoel geliefd of gewaardeerd te zijn.” Volgens auteur Erin Walsh zit het probleem diep in het ontwerp. De platforms zijn niet bedoeld om jongeren te helpen, maar om ze zo lang mogelijk online te houden. En juist tieners zijn extra vatbaar, omdat ze op zoek zijn naar autonomie, privacy en identiteit.
Lees verder onder de advertentie
Veilige omgeving
AI-chatbots bieden een schijnbaar veilige, niet-oordelende omgeving, maar achter de schermen draait alles om aandacht trekken. Walsh noemt drie risicovolle functies:
Oneindige gesprekken: de chatbot blijft steeds nieuwe onderwerpen aandragen
Persoonlijke interacties: hij ‘herinnert’ eerdere gesprekken, waardoor het intiem voelt
Overmatige bevestiging: alles wat je zegt wordt positief beantwoord – wat prettig lijkt, maar ongezonde patronen kan versterken
Signalen
Een kind dat te veel met AI bezig is, trekt zich vaak terug uit de echte wereld. Let op deze signalen:
Minder contact met vrienden of familie
Geen zin meer in hobby’s
Slechter slapen of eten
Angstig of prikkelbaar zonder internet
Dalende schoolprestaties
Volgens Jordan lopen vooral jongeren die zich eenzaam voelen extra risico. “Voor wie zich sociaal geïsoleerd voelt, kan een AI-companion een aantrekkelijke luisteraar lijken: altijd begripvol, nooit afwijzend. Maar dat is geen echte relatie.”
Wat kun je als ouder doen?
Geen paniek. Verbieden helpt meestal niet, maar gesprek en grenzen wel:
Blijf rustig. Straf of paniek werkt averechts
Vraag door. Waarom gebruikt je kind AI? Misschien mist het echte steun
Stel regels. AI is een hulpmiddel, geen recht
Wees zelf het voorbeeld. Leg uit hoe AI werkt, het vervangt geen mens
Schakel hulp in. Als AI een manier wordt om angst of eenzaamheid te verdringen, is professionele steun belangrijk
Gelukkig zijn er ook manieren om deze online assistent goed in te zetten zodat jouw leven als moeder een stuk makkelijk wordt. Benieuwd hoe? Je leest het hier.
Let op: Kek Mama is geen medisch expert. Raadpleeg bij zorgen altijd een arts of professional.
Elsemieke (31) is samen met T (33), moeder van twee zoontjes (4 en 2) en redacteur bij Kek Mama. Chaotisch, chronisch moe en heeft een brein met 46 tabbladen tegelijkertijd open. Probeert rust in de chaos te vinden, maar met drie mannen in huis is die rust ver te zoeken.
Drie keer per week een uur zitten wachten tijdens de turnles, Renske kan wel iets leukers bedenken om te doen. Maar juist toen ze het die ene keer niet deed, ging het finaal mis.
Zwemles is toch al niet haar hobby, maar tegenwoordig houdt Julia’s zoon er een hobby op na waardoor het nog een tikkie vervelender is geworden. Dat vond de zwemjuf ook.