Je ziet ze overal: wasstrips. Dunne velletjes wasmiddel die je zó in de trommel gooit. Geen gesleep met flessen, minder rommel in het washok, en het voelt meteen alsof je “iets groens” doet. Totdat je een aflevering van Keuringsdienst van Waarde kijkt en ineens denkt: wacht… heb ik zojuist mijn kinderkleding in plastic gewassen?
Lees verder onder de advertentie
Als je daar van in de war raakt: logisch. Want precies dát is de kern van de discussie. In de uitzending werd PVA (polyvinyl alcohol) aangewezen als hét ingrediënt dat de mooie “plasticvrij”-claims ingewikkeld maakt. Katja Loos en onderzoeker Heather Leslie noemen PVA een kunststof/synthetisch polymeer—oftewel: plastic in chemische zin. In hun test bleken álle onderzochte wasstrips PVA te bevatten, gemiddeld zelfs voor zo’n 60% van de strip. Ook bij merken waar het niet op de ingrediëntenlijst stond.
Lees verder onder de advertentie
Dus, is het dan simpelweg “misleiding” en klaar? Niet helemaal. Het echte verhaal zit in het verschil tussen: wat iets chemisch is en hoe het zich gedraagt in water en natuur. En precies dat nuanceverschil is waar jij als ouder wat aan hebt—zodat je niet hoeft te kiezen tussen naïef geloven óf alles paniekerig de vuilnisbak in.
Eerst even dit: “oplossen” is niet hetzelfde als “afbreken”
Een wasstrip verdwijnt zichtbaar in je was. Maar “niet meer zichtbaar” betekent niet automatisch: “weg uit het milieu”. De uitzending benadrukt dat PVA onder specifieke omstandigheden biologisch afbreekbaar kan zijn (denk aan specifieke bacteriën/enzymen en hogere temperaturen), en zet daar vraagtekens bij in relatie tot hoe rioolwaterzuivering in de praktijk werkt.
Lees verder onder de advertentie
Tegelijk is er óók onderzoek dat laat zien dat afbraak juist sterk afhankelijk is van omstandigheden en aanwezige bacteriën, en dat in goed werkende waterzuiveringen een groot deel kan worden afgebroken—maar dat er ook een restant kan doorstromen.
Bottom line: de zorg is niet gek. En “het lost op” is geen eindantwoord.
Waarom zit PVA er überhaupt in?
Omdat je anders vooral… zeepstof overhoudt. In de uitzending wordt ook benoemd: je hebt een binder nodig om er een stevig velletje van te maken.
En hier komt een tweede nuance: niet alle PVA is hetzelfde. Er bestaan verschillende kwaliteiten/grades met verschillende afbreekprofielen. Een merk kan daar transparant over zijn (met testdata), of het vaag houden.
“Plasticvrij” kan drie dingen betekenen (en dat wordt vaak door elkaar gebruikt)
Dit is waar veel frustratie vandaan komt:
Plasticvrij qua verpakking (geen zware plastic flessen/jerrycans, maar karton)
Plasticvrij qua formule (geen synthetische polymeren zoals PVA)
Microplasticvrij (volgens de definitie in regelgeving rondom microplastics)
Die woorden worden in marketing soms te breed gebruikt en daar is de backlash van nu.
Wat je wél steeds vaker ziet (en eerlijk gezegd: dit zou de norm moeten zijn) is preciezer taalgebruik, zoals: “vrij van plastic verpakkingsafval” in plaats van “helemaal plasticvrij”.
Oké, maar hoe zit het dan met microplastics?
Hier wordt het technisch, maar ik maak ’m simpel.
De kern van de huidige microplastics-definitie (EU 2023/2055) draait om vaste, kleine plastic deeltjes die niet oplossen en lang blijven rondzweven. Materialen die oplossen in water en biologisch afbreken vallen daar anders in.
Mother’s Earth op hun uitlegpagina: PVA is chemisch gezien een synthetisch polymeer, maar het gedraagt zich anders dan bijvoorbeeld PET/PE (flesplastic). Zij verwijzen naar een biodegradatietest (OECD 301B) uitgevoerd door TÜV, met als resultaat 90% biodegradatie in 28 dagen binnen de testcondities.
Belangrijk (en dit voorkomt teleurstelling): dat betekent niet “nul impact” of “altijd en overal 100% weg”. Het betekent wél dat je als consument eindelijk iets hebt om op te toetsen: welke PVA, welke test, welk percentage, welk protocol?
Wat ik als ouder vooral wil weten: moet ik stoppen met wasstrips?
Niet per se — en als je puur praktisch kijkt, blijven wasstrips voor veel huishoudens juist de betere keuze dan traditionele vloeibare wasmiddelen. Dit gaat vooral om de schadelijke stoffen die je vindt in traditionele wasmiddelen zoals polyaclyrates – die niet in de meeste wasstrips zitten. Daarnaast ruil je zware (plastic) flessen in voor een lichte kartonnen verpakking en je verstuurt/koopt niet steeds “water in een fles”. Dat scheelt verpakkingsafval én transportgewicht, en sluit aan bij de richting waar EU-verpakkingsregels naartoe bewegen (meer eisen aan plastic verpakkingen, recyclebaarheid, recycled content).
Lees verder onder de advertentie
Maar: “betere keuze” betekent niet “stop met kritisch zijn”. Als jij wasstrips gebruikt, wil je dat een merk open is over PVA: welke kwaliteit/grade ze gebruiken en wat dat doet in het milieu-pad (rioolwaterzuivering, slib, restfractie). En vooral: dat ze dat onderbouwen met onafhankelijke testen — bijvoorbeeld een OECD 301B biodegradatie-test (zoals: CO₂/water over 28 dagen, met een duidelijk resultaat/rapport). Mother’s Earth lijkt hier leidend in te zijn.
Sinds de verhuizing naar Spanje heeft de familie Jelies allesbehalve stilgezeten. Inmiddels wonen ze alweer bijna drie jaar in Pinoso, waar ze hun leven opnieuw hebben opgebouwd. Naast het genieten van het Spaanse leven zijn ze ook druk bezig met een nieuw project: een eigen winkel.
Een bevalling is een ervaring die alles van je vraagt: je lijf, je hoofd en soms ook je gevoel voor realiteit. En toch doen miljoenen vrouwen het, vaak bewuster en sterker dan ze ooit van zichzelf hadden gedacht.
Moeder van een peuter, en nog steeds chronisch reislustig. Nu haar relatie voorbij is, stapt freelance redacteur Lianne Kooistra met haar dochter in een camper om voor lange tijd door Europa te trekken. Onderweg zoeken ze een nieuw ritme, nieuwe plekken en af en toe een speeltuin. In haar columns schrijft ze over hun tijdelijke […]
Zo zit het met de centen bij andere gezinnen. Wat komt erin? Wat gaat eruit? En blijft er nog iets over? In Banksaldo delen ouders hun maandelijkse inkomsten en uitgaven. Want laten we eerlijk zijn: zijn we niet allemaal een beetje benieuwd hoe anderen het doen? Deze week het banksaldo van Sophie (42), samen met […]
Van zelf veters strikken tot netjes eten met mes en vork: volgens Supernanny Jo Frost zijn het juist die alledaagse vaardigheden waar steeds meer kinderen moeite mee hebben.
Het superpopulaire programma Een Huis Vol is terug met een emigratiespecial. Daarin zien we hoe de familie Jelies en de familie Kraan hun geluk zoeken in het buitenland. Janneke en Johan Jelies verhuizen daarbij met hun negen kinderen naar Spanje.