Bijna elke ouder vertelt weleens een leugentje aan z’n kind. Denk aan verhalen over de kerstman of de tandenfee. Heerlijk toch, dat magische geloof? Maar niet alle leugens hebben een onschuldige uitwerking.
Lees verder onder de advertentie
Volgens psycholoog Juli Fraga zijn er bepaalde leugens die goedbedoeld zijn, maar kinderen op de lange termijn kunnen schaden. Soms zijn ze bedoeld om te beschermen of te motiveren, maar vaak zijn het halve waarheden die ouders zelf vroeger ook hoorden. Ze worden gedachteloos doorgegeven, terwijl ze eigenlijk niet kloppen. En juist dat kan gevolgen hebben voor de gezondheid, het zelfbeeld, relaties en zelfs de carrière van een kind.
Lees verder onder de advertentie
Goedbedoelde leugens die kinderen schaden
Het goede nieuws? Het is nooit te laat om de boodschap te veranderen. Dit zijn volgens Fraga zes veelvoorkomende leugens die kinderen onbewust kunnen tegenhouden in hun ontwikkeling en hoe het beter kan.
1. “Je mag niet egoïstisch zijn.”
Egoïsme klinkt altijd negatief, maar dat is niet helemaal eerlijk. Volgens Juli is een beetje egoïsme juist gezond. Gezond egoïsme betekent dat kinderen leren hun eigen grenzen te bewaken en soms voor zichzelf te kiezen. Niet delen met een vriendje kan inderdaad egoïstisch zijn, maar een afspraak afzeggen omdat je moe bent? Dat is zelfzorg en dus heel waardevol.
Lees verder onder de advertentie
2. “Je moet gewoon positief blijven.”
Ouders zeggen dit vaak omdat ze het moeilijk vinden hun kind verdrietig te zien. Maar zo leren kinderen dat negatieve emoties er niet mogen zijn. Fraga geeft aan dat het beter is om gevoelens te erkennen: laat kinderen weten dat het oké is om je even niet oké te voelen. Zo ontwikkelen ze emotionele veerkracht.
Lees verder onder de advertentie
3. “Je kunt het helemaal zelf!”
Zelfstandigheid stimuleren is goed, maar volgens Fraga kan deze boodschap kinderen juist onzeker maken. Ze leren dat hulp vragen niet mag, en dat kan hun ontwikkeling in de weg staan. Beter: moedig leeftijdsgebonden zelfstandigheid aan, maar laat ook duidelijk merken dat hulp vragen en aannemen helemaal prima is.
Lees verder onder de advertentie
4. “Eerlijkheid duurt het langst.”
Een prachtige waarde, maar volgens Juli niet altijd zo zwart-wit. Een leugentje om bestwil kan soms juist beter zijn, zoals zeggen dat oma’s maaltijd lekker was terwijl dat niet zo is. Zulke kleine leugens beschermen gevoelens en zijn volkomen onschuldig. Leg kinderen wel het verschil uit. Bijvoorbeeld: “Je mag best zeggen dat oma’s eten heerlijk was, zodat je haar gevoelens niet kwetst.” Zo leren kinderen eerlijkheid combineren met empathie.
Emoties onderdrukken klinkt stoer, maar doet meer kwaad dan goed. Kinderen die dit geloven, leren tranen inslikken en ontwikkelen patronen zoals perfectionisme of zelfkritiek. Emoties zijn waardevolle signalen volgens Fraga. Daarom is het belangrijk dat kinderen weten dat huilen altijd mag.
6. “Als je het maar wilt, kun je alles bereiken.”
Dit klinkt motiverend, maar kan kinderen flink in de weg zitten. Want als ze geloven dat alles mogelijk is, geven ze zichzelf de schuld zodra iets niet lukt. Of ze raken gefrustreerd wanneer hun harde werk niet meteen resultaat oplevert. Juli adviseert daarom om succes realistischer te definiëren. Het gaat niet alleen om het doel behalen, maar ook om de moed hebben het te proberen.
Natuurlijk hoop je dat je kind later een beetje aardig is voor de mensen om zich heen. Dat-ie iemand helpt die valt, niet voordringt bij de bakker en ooit uit zichzelf zijn broer of zus een koekje aanbiedt. Dat laatste is misschien wat ambitieus. Maar hoe leer je een kind eigenlijk om vriendelijk en empathisch […]
Toen we de naam van onze zoon bekendmaakten, waren mijn ouders niet bepaald enthousiast. Vooral de buitenlandse uitspraak vonden ze maar overdreven. Ik dacht dat ze er vanzelf aan zouden wennen. Inmiddels is mijn zoon vier en spreken opa en oma zijn naam nog steeds anders uit.
Kinderen hebben niet veel nodig om zich urenlang te vermaken. Geef ze een lege doos en ze bouwen een huis. Een oude deken wordt een tent, een pollepel een microfoon en een wc-rolletje is binnen drie seconden een verrekijker. En soms hebben ze aan een zolder genoeg.
Erica’s dochter heeft een half jaar verkering met een jongen die ze tijdens de vakantie heeft ontmoet. Ze zijn allebei vijftien en stapelgek op elkaar. Alleen woont hij anderhalf uur verderop. Daarom wil ze bij hem blijven slapen. Erica vindt dat prima, maar haar man denkt daar héél anders over.
Je ouders konden ontzettend veel van je houden en je tóch niet altijd geven wat je emotioneel nodig had. Volgens psychologen kunnen de gevolgen daarvan zelfs als volwassene nog merkbaar zijn. En soms zit dat in kleine dingen.
Opa en oma die een studiepotje openen, het collegegeld betalen of zo nu en dan wat toestoppen: het is natuurlijk hartstikke fijn als het kan. Maar financiële hulp van grootouders kan volgens nieuw onderzoek ook écht verschil maken.