Spermakwaliteit daalt zorgwekkend snel: deze rol hebben mannen bij infertiliteit

zwanger Beeld: Canva
Elsemieke Tijmstra
Elsemieke Tijmstra
Leestijd: 4 minuten

Als zwanger worden niet vanzelf gaat, weten we vaak precies wat er gebeurt: zij gaat naar de huisarts, zij laat bloed prikken, zij ondergaat onderzoeken. En hij? Die staat er meestal een beetje bij te kijken.
Tijd om dat beeld bij te stellen.

Lees verder onder de advertentie

Want mannelijke vruchtbaarheid staat onder druk. Sterker nog: experts noemen de daling van de spermakwaliteit wereldwijd zorgwekkend. En toch ligt de verantwoordelijkheid in heterorelaties nog steeds vooral bij vrouwen. Terwijl vruchtbaarheid toch echt een team effort is.

Het is geen ‘haar’ probleem

Ongeveer 15 procent van de heterostellen heeft te maken met vruchtbaarheidsproblemen. In zo’n 20 procent van de gevallen ligt de oorzaak volledig bij de man en in nog eens 30 procent speelt hij een belangrijke rol. Toch wordt mannelijke vruchtbaarheid vaak pas laat – of helemaal niet – onderzocht.

Artsen zien regelmatig stellen waarbij de vrouw al talloze onderzoeken heeft gehad, terwijl de man nog geen simpele sperma-analyse heeft laten doen. Veel mannen zien vruchtbaarheid onbewust als iets dat raakt aan hun mannelijkheid. En dat maakt het onderwerp beladen.

Het taboe is hardnekkig

Meer dan de helft van de mannen ervaart een stigma rondom vruchtbaarheidstesten. Het voelt ongemakkelijk, spannend of simpelweg confronterend. Angst voor de uitslag speelt ook mee. Want wat als “het probleem” bij jou ligt? Maar hier komt het belangrijke punt: een afwijkende sperma-analyse zegt niets over wie je bent als man. Het is een medisch signaal, geen persoonlijk falen.

Lees verder onder de advertentie

Gratis MOSZ leren tas

Abonneer voordelig en krijg een gratis MOSZ tas t.w.v. €119,95

Aangeboden door:

Logo Kekmama

Waarom die daling zo serieus is

Onderzoek laat zien dat het aantal zaadcellen de afgelopen decennia met bijna 50 procent is gedaald, en die afname gaat steeds sneller. Dat is niet alleen relevant voor stellen met een kinderwens, maar ook voor de algemene gezondheid van mannen.

Artsen zien een slechte spermakwaliteit namelijk als een soort vroeg waarschuwingssignaal. Het kan samenhangen met een verhoogd risico op aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten en stofwisselingsproblemen. En zelfs als er wel een zwangerschap ontstaat, kan suboptimale spermakwaliteit invloed hebben op de gezondheid van het kind.

Lees verder onder de advertentie

Waardoor ontstaat mannelijke vruchtbaarheidsproblematiek?

Soms spelen medische oorzaken mee, zoals hormonale problemen, spataderen in het scrotum (varicocele), infecties of genetische afwijkingen. Maar in veel gevallen gaat het om verminderde vruchtbaarheid, niet om complete onvruchtbaarheid.

En opvallend vaak speelt leefstijl een rol:

  • overgewicht;
  • veel ultra-bewerkte voeding;
  • roken, alcohol en drugs;
  • testosteronsupplementen (ja echt, die werken als een soort anticonceptie);
  • blootstelling aan hitte of schadelijke stoffen.

Ook leeftijd telt mee: met de jaren neemt de kans op DNA-foutjes in sperma toe. De risico’s blijven klein, maar stijgen wel.

Het goede nieuws: je kunt invloed uitoefenen

Voor veel mannen maken leefstijlveranderingen écht verschil. Denk aan:

  • gezonder eten (rijk aan omega 3, zink, foliumzuur en antioxidanten);
  • minder alcohol en stoppen met roken;
  • meer bewegen;
  • minder fastfood en suiker.

Sperma vernieuwt zich elke 70 tot 90 dagen. Dat betekent dat aanpassingen vaak al binnen drie maanden meetbaar effect hebben. Dat geeft geen garantie, maar wel enige regie in het proces van zwanger worden.

Wanneer moet je actie ondernemen?

Heb je een jaar geprobeerd zwanger te worden zonder resultaat? Of zes maanden als je partner 35 jaar of ouder is? Dan is het slim dat ook hij zich laat checken. Een sperma-analyse is snel, relatief goedkoop en geeft veel inzicht.

Vruchtbaarheid is geen kwestie van geluk of pech. Het is biologie, beïnvloed door keuzes, omgeving en gezondheid. En vooral: het is geen solo-opdracht. Zwanger worden doe je samen.

Brittany en haar man proberen al jaren tevergeefs hun kinderwens te vervullen. En ondanks dat het stel er open over is, zegt haar omgeving niet altijd de juiste dingen. Je leest hier wat je volgens Brittany beter wel en niet kunt zeggen.

Bron: Parents

Lees verder onder de advertentie

Meest bekeken

Facebook Twitter Whatsapp E-mail