Beeld: Canva
Scheiding is voor veel gezinnen een realiteit. Maar wist je dat het ook op de lange termijn effect kan hebben op de gezondheid van kinderen?
Uit nieuw onderzoek blijkt dat volwassenen van wie de ouders uit elkaar gingen, later in hun leven een grotere kans hebben op een beroerte.
Laten we beginnen met de cijfers. In 2023 gingen in Nederland 24.310 stellen uit elkaar, blijkt uit cijfers van het CBS. In meer dan de helft van die gevallen waren er kinderen betrokken. Vooral kinderen tussen 2 en 7 jaar maken relatief vaak de scheiding van hun ouders mee.
Voor veel kinderen is zo’n periode behoorlijk ingrijpend. En volgens nieuw onderzoek kan die ervaring zelfs nog decennia later invloed hebben op de gezondheid.
Uit een studie blijkt namelijk dat volwassenen die als kind de scheiding van hun ouders meemaakten, een grotere kans hebben op een beroerte later in hun leven.
Een beroerte ontstaat wanneer de bloedtoevoer naar de hersenen plotseling wordt verstoord, bijvoorbeeld door een verstopt of gescheurd bloedvat. De gevolgen kunnen groot zijn: van verlammingsverschijnselen tot spraakproblemen of geheugenverlies.
Bekende risicofactoren zijn bijvoorbeeld diabetes, roken of een hoge bloeddruk. Maar volgens de onderzoekers kan ook de scheiding van ouders een rol spelen.
Onderzoeker Esme Fuller-Thomson, verbonden aan de Universiteit van Toronto, noemt de uitkomst opvallend. De link tussen gescheiden ouders en een beroerte bleek namelijk vergelijkbaar met bekende medische risicofactoren.
Voor de studie analyseerden wetenschappers gegevens van 13.205 volwassenen van 65 jaar en ouder. Ongeveer 13,9 procent van hen had als kind een scheiding van hun ouders meegemaakt.
Wat bleek: mensen die vóór hun achttiende een ouderlijke scheiding hadden ervaren, hadden 1,61 keer meer kans op een beroerte dan mensen die dat niet hadden meegemaakt.
Zelfs nadat onderzoekers rekening hielden met andere risicofactoren — zoals roken, depressie, weinig bewegen, een lager inkomen of een klein sociaal netwerk — bleef het verband bestaan. Sterker nog: de kans op een beroerte lag nog steeds ongeveer 60 procent hoger.
Een opvallend detail: de onderzoekers sloten deelnemers uit die als kind te maken hadden gehad met fysiek of seksueel misbruik. Ze wilden namelijk specifiek kijken naar de invloed van een scheiding op zichzelf.
Zelfs bij mensen die een veilige jeugd hadden, bleef het verband zichtbaar. Dat betekent dat alleen het meemaken van een scheiding mogelijk al invloed kan hebben op latere gezondheid.
Andere vormen van tegenslag, zoals emotionele verwaarlozing of huiselijk geweld, werden in dit onderzoek uiteindelijk minder sterk gekoppeld aan beroertes zodra andere risicofactoren werden meegenomen.
Waarom een scheiding zo’n effect kan hebben, is nog niet helemaal duidelijk. Onderzoekers vermoeden dat stress een belangrijke rol speelt. Wanneer kinderen langdurige stress ervaren, kan dat invloed hebben op de ontwikkeling van hun hersenen en op de manier waarop het lichaam stresshormonen reguleert. Dat kan op latere leeftijd weer gevolgen hebben voor de gezondheid.
Daarnaast blijkt uit andere studies dat kinderen van gescheiden ouders vaker te maken krijgen met depressie of financiële onzekerheid. Ook die factoren kunnen het risico op gezondheidsproblemen vergroten.
Onderzoekers vermoeden bovendien dat de manier waarop ouders uit elkaar gaan een rol kan spelen. Een scheiding met veel ruzie of langdurige conflicten — bijvoorbeeld over voogdij — kan voor kinderen extra stressvol zijn. In dit onderzoek konden wetenschappers dat nog niet precies analyseren, maar ze hopen daar in toekomstige studies meer over te ontdekken.
Er is nog een belangrijke kanttekening. De deelnemers aan deze studie zijn opgegroeid in de jaren zestig en zeventig, toen scheiden minder voorkwam en vaak meer stigma met zich meebracht. Daardoor is het niet zeker of dezelfde resultaten gelden voor jongere generaties, bij wie scheidingen veel vaker voorkomen.
Belangrijk om te weten: als je ouders gescheiden zijn, betekent dat niet automatisch dat je later een beroerte krijgt. Er zijn gelukkig veel dingen die je zelf kunt doen om het risico te verkleinen. Denk aan:
Onderzoekers hopen dat vervolgonderzoek meer duidelijkheid geeft over de precieze link tussen scheiding en gezondheid.
Carice van Houten speelt voor het eerst in zeven jaar weer in een speelfilm: A Family. In de film staat de impact van een scheiding op kinderen centraal, een thema dat haar persoonlijk raakt. Ze laat zich uit over de impact op kinderen van gescheiden ouders. Je leest het hier.
Bron: Scientias
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]
Met drie jonge kinderen in huis is tijd met z’n tweeën soms een zeldzaam goed. Dus een onverwacht momentje samen is meer dan gewenst. Alleen reken je dan niet op publiek.
Voetbalster en voormalig Oranje-international Lieke Martens (33) heeft voor het eerst openhartig verteld over het verlies van haar zoontje Eden.
Wie rond de eeuwwisseling een kind kreeg, koos vaak voor namen die overal opdoken: op schoolpleinen, in televisieseries en zelfs in de hitlijsten.
In het begin van een nieuwe relatie is het voor veel mensen een bekend patroon: je wilt ontspannen overkomen, terwijl je ondertussen constant checkt wat de ander doet, zegt of laat. App je te vaak? Vraag je te snel waar het heen gaat? Of houd je je juist in uit angst om te intens te […]
