Opeens is je kind niet meer zo’n kleintje dat alles met je deelt. De ene dag hangt hij of zij nog aan je hand, de volgende dag schuift er een deur dicht en klinkt het stellig: “Ik kan het zelf.” Dat is niet koppigheid, maar een stille roep om zelfstandigheid. Pubers testen hun vleugels en ontdekken dat ze meer aankunnen dan je misschien denkt.
Lees verder onder de advertentie
Maar wat zijn de signalen dat ze hun zich steeds meer van je willen loskoppelen? We zetten er zeven op een rij.
Signalen van zelfstandigheid
1. Ze sluiten de deur
Privacy is een gezond teken dat je kind ruimte wil om na te denken, te creëren of tot rust te komen. Zie het als een teken van vertrouwen, niet van afwijzing.
Maak een gezinsafspraak over privacy. Klop, wacht en vraag voordat je binnenkomt. Stel gedeelde verwachtingen op voor telefoons in slaapkamers en tijden dat deuren gesloten zijn. Als ze boos zijn, erken dat eerst, blijf daarna beschikbaar. Rustig en aanwezig blijven helpt kinderen grote gevoelens te reguleren.
Lees verder onder de advertentie
2. Ze onderhandelen over regels
“Mijn manier” betekent eigenlijk: “Ik wil inspraak.” Dit is autonomie in actie en hangt samen met betere motivatie en samenwerking.
Bied echte keuzes die je kunt toestaan. Bijvoorbeeld: “Je kunt om 17.00 of 17.30 naar huis fietsen. Stuur me een berichtje voordat je vertrekt.” Geef de niet-onderhandelbare punten voor veiligheid aan en laat hen binnen die kaders eigenaarschap nemen.
3. Ze willen taken alleen doen
“Ik kan het zelf” laat zien dat competentie groeit. Ze zelf laten proberen, ook als het trager of rommeliger gaat, versterkt zelfvertrouwen.
Kies één routine die ze deze week zelf kunnen doen, zoals lunch klaarmaken of een mail naar een docent sturen. Leg uit waarom, laat het één keer zien, en stap daarna terug. Prijs het proces, niet perfectie.
Tieners richten zich van nature op leeftijdsgenoten om hun identiteit en gevoel van erbij horen te ontdekken. Dat kan afstandelijk aanvoelen thuis, maar is een belangrijke ontwikkelingsstap.
Maak samen een eenvoudig uitjeplan dat zij kunnen uitvoeren, bijvoorbeeld een vriend(in) ontmoeten in de bibliotheek. Gebruik een checklist die ze zelfstandig kunnen volgen: wie, waar, hoe er te komen, inchecktijd en hoe terug te gaan.
5. Ze beheren hun eigen digitale wereld
Het opbouwen van een digitale wereld is een andere manier om autonomie te tonen. Veiligheidsrichtlijnen zijn nodig, maar gedeelde probleemoplossing nodigt uit tot eerlijkheid.
Stel samen een flexibel schermplan op. Vraag: “Wat helpt je om controle te hebben over je tijd online?” Spreek één of twee zelfgestelde limieten en één gezinsmaatregel af, zoals apparaten buiten slaapkamers opladen. Herzie het plan maandelijks.
6. Ze testen grenzen of verzetten zich sterk
Grenzen testen is geen gebrek aan respect; het is zelfbeschikking. Warmte, gecombineerd met duidelijke grenzen, beschermt kinderen in een fase van hoge beloningsgevoeligheid.
Scheid de grens van de relatie. Bijvoorbeeld: “Ik hou van je. Het antwoord is nee op het feestje zonder volwassene. Laten we een ja vinden dat werkt.”
7. Ze willen zelf spreken met volwassenen
Hand opsteken op school, zelf eten bestellen of alleen een dokter spreken zijn tekenen dat ze klaar zijn om zichzelf te vertegenwoordigen.
Nodig hen bij de volgende afspraak uit om eerst te spreken. Zeg: “Je kunt je vragen uitleggen. Ik ben hier als je hulp wilt.” Bespreek daarna wat goed voelde en wat ze de volgende keer willen proberen.
Als ouder heb je al genoeg om je zorgen over te maken. Maar er is een nieuwe, zorgwekkende trend onder tieners waar je misschien nog niet van gehoord hebt: dusting. Je leest er hier meer over.
Wie ooit met zijn gezin op tv verschijnt, kan erop wachten: meningen komen vanzelf. Zeker op social media. Familie Bal uit Een huis vol kreeg na hun deelname dan ook een vraag die veel verder ging dan die leek: “Doen jullie mee aan Een huis vol voor het geld of voor de aandacht van mensen […]
Anita gaf haar dochter een naam met een prachtig verhaal. Jaren later staat ze voor een heel andere werkelijkheid: haar dochter wil zo snel mogelijk van die naam af.
Naomi (30) doet communicatie bij een gemeente en is getrouwd met Youp (33). Samen zijn ze de trotse, soms oververmoeide ouders van tweeling Ties en Evi (3). Verwacht in deze column geen opvoedadviezen, maar wel veel liefde, chaos en herkenbare peuterperikelen uit het leven van een tweelingmoeder. Je kunt haar ook volgen op Instagram: @naomiappelman.
Wat begint als een luchtig uitje, verandert al snel in een rit vol rauwe eerlijkheid en kippenvelmomenten. In Vier handen op één buik deelt Nilay (18) haar verhaal, eentje dat schuurt, raakt en laat zien hoe dun de lijn soms is tussen overleven en opgeven.