Beeld: Canva
Een veilig thuis is voor een kind ontzettend belangrijk. Niet alleen omdat de voordeur op slot kan, maar vooral omdat thuis een plek hoort te zijn waar je je emotioneel veilig voelt. Als je ouders voortdurend kibbelen, snauwen of met slaande deuren door het huis gaan, kan dat behoorlijk wat met je doen.
Natuurlijk is het helemaal niet erg als ouders het af en toe oneens zijn. Sterker nog: kinderen kunnen juist veel leren van ouders die ruzie maken én het daarna op een gezonde manier oplossen. Maar als spanning en ruzie thuis eerder regel dan uitzondering zijn, kan dat invloed hebben op hoe je later zelf met conflicten en relaties omgaat. Herkenbaar? Deze acht gewoontes kunnen daar mogelijk mee samenhangen.
Een lastig gesprek aangaan? Mwah, liever morgen. Of volgende week. Of gewoon nooit. Als je vroeger hebt geleerd dat het uitspreken van irritaties kan eindigen in geschreeuw, boosheid of een ijzige stilte, is het niet zo gek dat je confrontaties later liever vermijdt. Je slikt je gevoelens in en zegt dat het ‘wel prima’ gaat, terwijl je vanbinnen allang een compleet betoog hebt voorbereid.
Het probleem: gevoelens verdwijnen meestal niet omdat je ze negeert. Ze blijven gezellig zitten tot ze op een minder handig moment alsnog naar buiten komen.
Het tegenovergestelde kan trouwens ook gebeuren. In plaats van conflicten uit de weg te gaan, schiet je juist snel in de verdediging. Een simpele opmerking van je partner kan ineens voelen als een enorme aanval. Niet per se omdat die opmerking zo heftig is, maar omdat je systeem gewend kan zijn geraakt aan spanning rondom conflicten.
Als je emoties lang binnenhoudt, hoeft er soms maar iets kleins te gebeuren voordat de emmer overloopt. Inclusief tranen, woede en achteraf denken: waar kwam dát ineens vandaan?
Als de sfeer thuis vroeger afhankelijk was van hoe je ouders met elkaar omgingen, kon jouw gevoel van veiligheid ook voortdurend veranderen. Later kun je daardoor sterk op zoek gaan naar geruststelling van buitenaf. Je wilt bijvoorbeeld vaak horen dat iemand niet boos op je is, dat je relatie goed zit of dat je iets goed hebt gedaan. Dat kan zich ook uiten in vermijden, pleasen of jezelf voortdurend aanpassen. Alles om dat vervelende, onrustige gevoel maar kwijt te raken.
Je partner komt binnen, zet zijn tas nét iets harder neer dan normaal en jij denkt meteen: oké, wat is er aan de hand? Wie als kind veel spanning thuis heeft meegemaakt, kan heel goed worden in het lezen van een ruimte. Hoe kijkt iemand? Hoe klinkt zijn stem? Is die zucht gewoon een zucht of betekent-ie iets?
Die oplettendheid kan ooit handig zijn geweest om te voorspellen wanneer er gedoe aankwam. Alleen is het behoorlijk vermoeiend als je jaren later nog steeds automatisch iedereen probeert te peilen.
‘Sorry dat ik het vraag.’ ‘Sorry dat ik zo laat app.’ ‘Sorry hoor, maar….’ Komt dit je bekend voor? Overmatig excuses maken kan samenhangen met pleasegedrag. Als kind probeerde je misschien vooral de vrede te bewaren en niemand boos te maken. Jezelf aanpassen voelde veiliger dan zeggen wat jij nodig had. Die gewoonte kan blijven hangen. Zelfs wanneer jij helemaal niets verkeerd hebt gedaan, floept dat ‘sorry’ er alweer uit.
In plaats van tegen iemand te zeggen wat je dwarszit, voer je het gesprek eerst zo’n 46 keer in je hoofd. Wat bedoelde diegene precies? Had jij iets anders moeten zeggen? Is hij boos? Moet je er iets van zeggen? Nee, straks wordt het ruzie. Maar je zit er wel mee. En zo begint ronde 47.
Als je gewend bent geraakt om emoties vooral zelf te verwerken, kan piekeren veiliger voelen dan een gesprek aangaan. Alleen levert het meestal vooral méér stress op. Een rustig en eerlijk gesprek kan uiteindelijk juist duidelijkheid geven.
Wanneer de belangrijkste relatie uit je jeugd regelmatig gespannen of onvoorspelbaar voelde, kan vertrouwen later ingewikkeld zijn. Je kunt bijvoorbeeld bang zijn dat een fijne relatie ineens omslaat, dat iemand toch boos wordt of dat liefde altijd gepaard gaat met gedoe.
Dat betekent natuurlijk niet dat iedereen die ruziënde ouders had automatisch vertrouwensproblemen krijgt. Maar ervaringen uit je jeugd kunnen wel invloed hebben op wat jij later als veilig of normaal ervaart binnen een relatie.
‘Sorry dat jij dat zo hebt opgevat.’ Eh… was dat een excuus? Wie conflicten heel ongemakkelijk vindt, wil soms vooral dat ze zo snel mogelijk voorbij zijn. Daardoor kun je genoegen nemen met een excuus dat eigenlijk nergens op slaat, simpelweg omdat je geen zin hebt in nóg een gesprek.
Je eigen boosheid of teleurstelling wegdrukken voelt dan makkelijker dan doorvragen totdat je je echt gehoord voelt. Begrijpelijk, maar uiteindelijk mag jouw gevoel natuurlijk óók ruimte innemen.
Belangrijk om te benadrukken: ouders hoeven echt niet 24/7 harmonieus door het leven te huppelen. Meningsverschillen horen bij relaties en kinderen mogen best zien dat volwassenen het niet altijd eens zijn.
Het verschil zit vooral in hóé je ermee omgaat. Kun je luisteren, respectvol blijven, verantwoordelijkheid nemen en het daarna weer goedmaken? Dan laat je je kind óók iets waardevols zien: dat een conflict niet meteen betekent dat een relatie onveilig is.
Herken je jezelf ondertussen in ongeveer alle bovenstaande punten? Dat betekent niet dat je voor altijd zo met conflicten zult omgaan. Gewoontes die je ooit hebt aangeleerd, kun je als volwassene ook weer leren herkennen en veranderen.
Ruzie met je partner is natuurlijk niet gezellig, maar het hoeft helemaal niet slecht te zijn voor je relatie. Sterker nog: een flinke discussie op z’n tijd kan jullie juist dichter bij elkaar brengen. Dít is waarom ruziemaken soms hartstikke gezond is.Je leest het hier.
Presentatrice Renate Verbaan-Gerschtanowitz (46) brak in 2004 door, nadat ze tijdens de TMF Awards door de kijkers werd verkozen tot nieuwe vj van de populaire muziekzender. Samen met presentator Winston Gerschtanowitz vormt ze al meer dan twintig jaar een stel en hebben ze twee zoons.
Begin jaren 2000 maakt Nederland kennis met Tooske Ragas (51) als presentatrice van Idols. Niet veel later vindt ze de liefde bij zanger Bastiaan Ragas, wordt ze bonusmoeder en krijgt ze drie dochters. Maar naast alle hoogtepunten maakt ze ook ingrijpende momenten mee.
Melanie: “Na weken wachten kregen we eindelijk de uitslag van de onderzoeken naar Sara’s aangeboren obesitas. De diagnose bracht meer vragen dan antwoorden. Tot er opeens werd aangebeld en Wendy van Dijk voor onze deur stond.
Jody Bernal (45) werd in de zeroes beroemd met zijn zomerhit Que si que no. Hij groeide uit tot hét popidool van Nederland en stond bovenaan de hitlijsten. Inmiddels is Jody een succesvol dj en vader van twee dochters: Olivia en Poppy June. Wij spraken hem.
Rafael van der Vaart kreeg tijdens een podcastinterview onverwacht een wel heel bekende stem te horen. Zijn ex-vrouw Sylvie Meis had een persoonlijke vraag voor hem ingestuurd over hun zoon Damián. Zijn antwoord laat zien waar zijn prioriteiten tegenwoordig liggen.
De twaalfjarige zoon van Marije (42) wilde graag zijn eigen geld verdienen met een krantenwijk. Omdat hij daar nog te jong voor was, kwam zijn salaris binnen op de rekening van zijn zus Merel (15). Dat ging maandenlang goed, dachten ze.
