Je kind dat ontploft om een verkeerde kleur beker terwijl jij al moe wakker werd? Grote kans dat je volgende reactie niet alleen met dat moment te maken heeft.
Lees verder onder de advertentie
Volgens de visie van bewust opvoeden spelen ook je eigen opvoeding, stress en oude patronen een grote rol in hoe je reageert als ouder.
Bewuste opvoedstijl
Bewust opvoeden – ook wel mindful parenting genoemd – draait om zelfreflectie en emotioneel bewustzijn. In plaats van alleen het gedrag van je kind te corrigeren, kijk je ook naar jezelf: waarom reageer je zoals je reageert en welke patronen neem je mee uit je eigen jeugd?
Klinisch psycholoog Shefali Tsabary beschrijft in haar boek dat bewust opvoeden vraagt van ouders om zich steeds bewuster te worden van hun eigen ego, zodat ze betere begeleiders voor hun kinderen kunnen zijn.
Autoritaire opvoeding
Daarmee verschilt deze opvoedstijl van autoritair opvoeden, waarbij regels en gehoorzaamheid centraal staan, of permissief opvoeden, waarbij kinderen juist veel vrijheid krijgen. Bij bewust opvoeden draait het vooral om voorbeeldgedrag: kinderen leren volgens deze visie meer van wat wij doen dan van wat wij zeggen.
Lees verder onder de advertentie
Zelfreflectie als basis
Volgens therapeut Constance Walsh begint bewust opvoeden bij eerlijk naar jezelf kijken. Veel ouders reageren namelijk vanuit overtuigingen en ervaringen die ze zelf als kind hebben meegekregen. “Bewust opvoeden vraagt ons vaak om opvoedmethodes af te leren die werden gebruikt toen wij zelf kind waren”, voegt Walsh toe. “Om veranderingen aan te brengen in onze opvoeding moeten we begrijpen waarom we opvoeden zoals we doen en hoe we dat willen veranderen. Dat kan door middel van zelfreflectie.”
Lees verder onder de advertentie
Dat betekent bijvoorbeeld herkennen waarom je sneller geïrriteerd raakt als je moe bent, of begrijpen waarom bepaald gedrag van je kind je extra raakt.
Uitgangspunten
Bewust opvoeden draait om aandachtiger omgaan met jezelf én je kind. Belangrijke uitgangspunten zijn:
Mindfulness
Zelfreflectie
Bewust omgaan met emoties
Actief luisteren
Compassie voor jezelf en je kind
Je fouten erkennen als ouder
Een spiegel
Psycholoog Brett Biller vergelijkt bewust opvoeden met in een spiegel kijken. “Met bewust opvoeden proberen we beter te observeren hoe we emotioneel en gedragsmatig functioneren. Daarmee laten we onze kinderen zien hoe we hopen dat zij omgaan met hun gedachten en gevoelens, zodat zij zelf ook bewustere mensen worden.”
Lees verder onder de advertentie
Volgens hem kan mindfulness binnen opvoeding bijdragen aan minder stress en een beter emotioneel welzijn bij ouders.
Voordelen
Bewust opvoeden kan zorgen voor meer verbinding binnen het gezin. Kinderen leren emoties herkennen en begrijpen doordat ouders dit gedrag voorleven. Volgens Walsh verdiept bewust opvoeden de band met je kind, terwijl kinderen vaardigheden ontwikkelen waar ze later veel aan hebben.
Mogelijke voordelen zijn:
Minder conflicten
Meer wederzijds begrip
Sterkere relaties met je kinderen
Meer emotioneel zelfbewustzijn
Meer empathie als ouder
Uitdagingen
Tegelijkertijd vraagt bewust opvoeden veel energie en aandacht. Je kunt minder opvoeden op de automatische piloot en moet jezelf regelmatig blijven bevragen.
Mogelijke uitdagingen zijn:
Moeilijk om consequent toe te passen
Oude patronen doorbreken kost tijd
Veel zelfreflectie kan confronterend zijn
Het vraagt veel emotionele energie
Volgens Biller ervaren sommige ouders daarom een steile leercurve.
Wie bewuster wil opvoeden, hoeft niet meteen alles perfect te doen. Kleine veranderingen maken al verschil. Een belangrijke tip van Biller is om aandacht te besteden aan je eigen emoties en innerlijke reacties. “Een van de meest waardevolle tips voor ouders is om te praten met het ‘kleine kind’ in jezelf wanneer je emotionele of persoonlijke moeilijkheden probeert te verwerken.”
Lees verder onder de advertentie
Eerlijkheid
Ook eerlijk zijn richting je kinderen helpt volgens Walsh. “Als ik merk dat ik een moeilijke dag heb, ben ik daar eerlijk over tegen mijn kinderen. En als ik een pauze nodig heb, neem ik die ook”, zegt Dr. Walsh. “Op die momenten laat ik mijn kinderen tegelijk zien hoe je emoties kunt reguleren.”
Aanwezig zijn
Bewust opvoeden draait uiteindelijk niet om perfect ouderschap, maar om bewust aanwezig zijn. Om begrijpen wat er in jezelf gebeurt, zodat je ook beter kunt begrijpen wat je kind nodig heeft.
4 lessen voor het opvoeden van gelukkige en succesvolle kinderen? Je leest ze hier.
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]
Met drie jonge kinderen in huis is tijd met z’n tweeën soms een zeldzaam goed. Dus een onverwacht momentje samen is meer dan gewenst. Alleen reken je dan niet op publiek.