Wensouders kunnen straks al vóór de geboorte juridisch ouders worden, maar daar zit een keerzijde aan

Auteur

Maaike van Eijk

Ondertussen werkt Den Haag aan nieuwe regels voor draagmoederschap. Wat betekent dat voor wensouders, draagmoeders en hun kinderen? De Tweede Kamer buigt zich naar verwachting later dit jaar over de plannen. Vooral de juridische positie van draagmoeders en wensouders staat daarbij ter discussie.

Regels draagmoederschap

Want wie in Nederland met behulp van een draagmoeder een gezin wil stichten, moet zich aan verschillende regels houden. Wensouders mogen iemand uit hun eigen kring benaderen, maar mogen niet via openbare oproepen of advertenties een draagmoeder zoeken. Ook draagmoeders mogen niet publiekelijk wensouders werven. Commercieel draagmoederschap kent bovendien wettelijke beperkingen.

Bij Jetten en Keenan gaat het volgens hun eigen toelichting om een regeling met bekenden. Een bevriend stel, dat zelf kinderen heeft, helpt hen bij het realiseren van hun kinderwens. De draagmoeder en de eiceldonor hebben allebei de Nederlandse nationaliteit en behoren tot hun kennissenkring. D66 benadrukt dat er “nadrukkelijk geen sprake is van commercieel draagmoederschap”.

Juridische onzekerheid

De huidige regels kunnen na de bevalling voor juridische onzekerheid zorgen. De vrouw die het kind draagt, wordt namelijk bij de geboorte in beginsel juridisch moeder. Om het ouderschap bij de wensouders vast te leggen, zijn daarna juridische procedures nodig. Dat kan een langdurig traject zijn waarin de betrokkenen niet direct weten waar ze aan toe zijn.

Nieuwe wet

Met de voorgestelde wetswijziging wil het kabinet het mogelijk maken om het juridisch ouderschap al vóór de geboorte te regelen. Dat kan alleen wanneer aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan.

Een belangrijk onderdeel is dat informatie over de biologische afkomst van het kind wordt vastgelegd en bewaard. Daarmee moet worden voorkomen dat het kind later geen toegang heeft tot informatie over de manier waarop het ter wereld is gekomen. Zoals de toelichting stelt: “Het kind moet kunnen weten wat zijn of haar ontstaansgeschiedenis is.” Ook krijgen de voorbereidingen een verplicht karakter. Zowel de draagmoeder als de wensouders moeten voorlichting volgen, zodat zij vooraf beter inzicht krijgen in de gevolgen van hun keuze.

Lees ook

Nieuws

Babynieuws! Premier Rob Jetten en Nicolás Keenan verwachten eerste kind: ‘Super dankbaar’

Onzekerheid na geboorte

Het kabinet wil hiermee voorkomen dat onzekerheid over het ouderschap pas na de geboorte ontstaat. Tegelijkertijd kan het voorstel de mogelijkheden voor de draagmoeder beperken om later terug te komen op de gemaakte afspraken. Het kabinet noemt die beperking “gerechtvaardigd” en wijst op het belang van het kind bij duidelijkheid over de juridische ouders, nationaliteit, naam en verantwoordelijkheid voor de opvoeding. Volgens het voorstel zou de draagmoeder na de geboorte nog maximaal drie maanden hebben om de afspraken over het ouderschap aan te vechten.

Familierechters kritisch

Juist die beperkte bedenktijd roept vragen op. Familierechters hebben volgens Nieuwsuur gewaarschuwd dat omstandigheden na de geboorte anders kunnen blijken dan vooraf was voorzien. Annette Olland, familierechter bij de rechtbank Den Haag, vindt dat ook na de bevalling moet kunnen worden nagegaan of de gemaakte afspraken in de praktijk worden nageleefd. “Wij denken dat het duidelijkheid geeft als wordt gekeken of afspraken van vóór de conceptie ook daadwerkelijk worden nagekomen”, zei ze.

Ingrijpende keuze

Wanneer de draagmoeder alsnog besluit dat ze een grotere rol in het leven van het kind wil spelen, kan de rechter voor een ingrijpende keuze komen te staan. De belangen van het kind, de wensouders en de draagmoeder kunnen dan met elkaar botsen. “Dat zijn heel lastige beslissingen, waarbij eigenlijk alle uitgangspunten invoelbaar zijn; die van de draagmoeder, de wensouders en het kind”, aldus Olland. Ze pleit daarom voor meer tijd om op de afspraken terug te komen.

De precieze voorwaarden liggen nog niet definitief vast. Tijdens het debat in de Tweede Kamer kan het voorstel worden aangepast, waaronder de termijn waarbinnen de draagmoeder bezwaar kan maken.

Draagmoeder Rob Jetten en Nicolás Keenan

De draagmoeder van het kind dat Jetten en Keenan verwachten, wil zelf buiten de media blijven. Wel heeft ze laten weten hoe ze haar bijdrage aan de kinderwens van het stel ervaart. “Met de onvoorwaardelijke steun van onze naasten voelt het draagmoederschap als een heel speciale manier om de droom van onze lieve vrienden waar te kunnen maken.”

Benieuwd naar de aankondiging van Rob Jetten en Nicolás Keenan? Je leest het hier.

Bron: Nieuwsuur

Kek Mama leesdeals

Lees Kek Mama nu met korting of luxe cadeau

Ga voor me-time