Beeld: Canva
Een baby in een couveuse kan niet zeggen dat iets pijn doet of dat hij gespannen is. Juist daarom zijn onderzoekers van Northwestern University enthousiast over een nieuwe slimme pleister die stress in het lichaam continu kan meten. Zonder bloedprikken, zonder draden en zonder ingewikkelde ziekenhuisapparatuur.
De zachte pleister, die minder dan acht gram weegt, wordt op de borst geplakt en meet tegelijkertijd hartslag, ademhaling, zweet, huidtemperatuur en doorbloeding. Volgens de onderzoekers levert het apparaatje vrijwel dezelfde resultaten op als grote medische monitors in het ziekenhuis.
Veel mensen lopen langer gespannen rond dan ze zelf doorhebben. Terwijl je nog denkt dat het “wel meevalt”, reageert je lichaam vaak al volop: je hartslag versnelt, je ademhaling verandert en je gaat ongemerkt zweten. “Soms vertoont het lichaam tekenen van stress voordat iemand zich daar bewust van is”, zegt hoofdonderzoeker John Rogers. “Ook als mensen het niet doorhebben, tast langdurige stress hun gezondheid aan.”
Stress meten blijft alleen lastig. Een vragenlijst is subjectief en een speekseltest meet slechts één moment. Bij baby’s en jonge kinderen werkt dat al helemaal niet. Verpleegkundigen moeten nu vooral afgaan op huilen, gezichtsuitdrukkingen of bewegingen, terwijl sommige baby’s nauwelijks signalen laten zien.
In de pleister zitten verschillende mini-sensoren verwerkt: een microfoon, een bewegingssensor die hartgeluiden en ademhaling opvangt, een zweetsensor en een sensor die de doorbloeding onder de huid meet. Alle gegevens worden draadloos doorgestuurd naar een telefoon of tablet. Daar bepaalt een algoritme hoe hoog het stressniveau is.
De onderzoekers testten de pleister in zes verschillende situaties. Zo deden proefpersonen mee aan een nagebootst leugendetectorverhoor, puur om stressreacties op te wekken. Bij spannende vragen herkende het systeem negen van de tien stressreacties correct. Ook tijdens de bekende ijswatertest, waarbij iemand zijn hand in ijskoud water houdt, scoorde de pleister opvallend goed. De resultaten kwamen sterk overeen met bestaande stressmetingen zoals pupilreacties en cortisol in speeksel.
Zelfs bij alledaagse prikkels, zoals een gesprek voeren in een rumoerige omgeving, zag het systeem dat het lichaam in een hogere staat van alertheid terechtkwam.
De echte winst zit volgens de onderzoekers niet bij stressvolle tests, maar bij patiënten die zelf niet kunnen uitleggen hoe ze zich voelen. Daarom werd de pleister ook getest bij dertien jonge kinderen van gemiddeld twintig maanden oud. Het systeem draaide mee naast uitgebreide slaapapparatuur en wist slaaponderbrekingen, oppervlakkige ademhaling en dalingen in zuurstof bijna net zo goed te herkennen als traditionele slaapmetingen.
Onder de kinderen zaten ook kinderen met het syndroom van Down, een groep die vaker ademhalingsproblemen tijdens de slaap heeft. Bij hen zagen onderzoekers dat het deel van het zenuwstelsel dat het lichaam activeert minder sterk reageerde, terwijl het deel dat juist voor rust zorgt dominanter aanwezig was. Volgens het onderzoeksteam kan zo’n profiel in de toekomst mogelijk helpen om gezondheidsrisico’s eerder op te sporen en behandelingen beter af te stemmen.
Voorlopig gaat het nog om een prototype. De onderzoeken waren klein en de verschillen tussen deelnemers groot. De onderzoekers willen nu grotere groepen testen en het systeem persoonlijker maken per patiënt. Daarnaast werkt het team aan een uitbreiding met EEG-sensoren, zodat de pleister straks niet alleen lichamelijke stressreacties maar ook hersenactiviteit kan meten.
Kinderarts Debra Weese-Mayer ziet vooral de praktische waarde. “Door stress eerder op te merken, of die nu uit de omgeving komt of door ziekte ontstaat, kun je ingrijpen voordat de schade onomkeerbaar is.”
Ben je trouwens ook benieuwd vanaf vanaf welk aantal kinderen je de meeste stress ervaart? Je leest het hier.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: Northwestern University
Voetbalster en voormalig Oranje-international Lieke Martens (33) heeft voor het eerst openhartig verteld over het verlies van haar zoontje Eden.
Sommige zinnen uit je jeugd blijven niet alleen hangen, maar duiken later in je leven ineens weer op, precies op de momenten dat je ze nodig hebt. Vaak kwamen ze van grootouders: geen lange verhalen, maar korte uitspraken die net iets te vaak werden herhaald om te vergeten. Toen misschien ouderwets of streng, maar achteraf […]
Wie rond de eeuwwisseling een kind kreeg, koos vaak voor namen die overal opdoken: op schoolpleinen, in televisieseries en zelfs in de hitlijsten.
Rianne Arendsen (35) is onderwijskundige, docent kinderyoga, schrijver en o ja: moeder. Vooral moeder. In haar columns deelt ze haar observaties en bespiegelingen rondom het ouderschap – aanmodderen met de beste intenties. Volg Rianne ook op Substack.
Moeder van een peuter, en nog steeds chronisch reislustig. Nu haar relatie voorbij is, stapt freelance redacteur Lianne Kooistra met haar dochter in een camper om voor lange tijd door Europa te trekken. Onderweg zoeken ze een nieuw ritme, nieuwe plekken en af en toe een speeltuin. In haar columns schrijft ze over hun tijdelijke […]
In het begin van een nieuwe relatie is het voor veel mensen een bekend patroon: je wilt ontspannen overkomen, terwijl je ondertussen constant checkt wat de ander doet, zegt of laat. App je te vaak? Vraag je te snel waar het heen gaat? Of houd je je juist in uit angst om te intens te […]
