Beeld: Canva
Een baby in een couveuse kan niet zeggen dat iets pijn doet of dat hij gespannen is. Juist daarom zijn onderzoekers van Northwestern University enthousiast over een nieuwe slimme pleister die stress in het lichaam continu kan meten. Zonder bloedprikken, zonder draden en zonder ingewikkelde ziekenhuisapparatuur.
De zachte pleister, die minder dan acht gram weegt, wordt op de borst geplakt en meet tegelijkertijd hartslag, ademhaling, zweet, huidtemperatuur en doorbloeding. Volgens de onderzoekers levert het apparaatje vrijwel dezelfde resultaten op als grote medische monitors in het ziekenhuis.
Veel mensen lopen langer gespannen rond dan ze zelf doorhebben. Terwijl je nog denkt dat het “wel meevalt”, reageert je lichaam vaak al volop: je hartslag versnelt, je ademhaling verandert en je gaat ongemerkt zweten. “Soms vertoont het lichaam tekenen van stress voordat iemand zich daar bewust van is”, zegt hoofdonderzoeker John Rogers. “Ook als mensen het niet doorhebben, tast langdurige stress hun gezondheid aan.”
Stress meten blijft alleen lastig. Een vragenlijst is subjectief en een speekseltest meet slechts één moment. Bij baby’s en jonge kinderen werkt dat al helemaal niet. Verpleegkundigen moeten nu vooral afgaan op huilen, gezichtsuitdrukkingen of bewegingen, terwijl sommige baby’s nauwelijks signalen laten zien.
In de pleister zitten verschillende mini-sensoren verwerkt: een microfoon, een bewegingssensor die hartgeluiden en ademhaling opvangt, een zweetsensor en een sensor die de doorbloeding onder de huid meet. Alle gegevens worden draadloos doorgestuurd naar een telefoon of tablet. Daar bepaalt een algoritme hoe hoog het stressniveau is.
De onderzoekers testten de pleister in zes verschillende situaties. Zo deden proefpersonen mee aan een nagebootst leugendetectorverhoor, puur om stressreacties op te wekken. Bij spannende vragen herkende het systeem negen van de tien stressreacties correct. Ook tijdens de bekende ijswatertest, waarbij iemand zijn hand in ijskoud water houdt, scoorde de pleister opvallend goed. De resultaten kwamen sterk overeen met bestaande stressmetingen zoals pupilreacties en cortisol in speeksel.
Zelfs bij alledaagse prikkels, zoals een gesprek voeren in een rumoerige omgeving, zag het systeem dat het lichaam in een hogere staat van alertheid terechtkwam.
De echte winst zit volgens de onderzoekers niet bij stressvolle tests, maar bij patiënten die zelf niet kunnen uitleggen hoe ze zich voelen. Daarom werd de pleister ook getest bij dertien jonge kinderen van gemiddeld twintig maanden oud. Het systeem draaide mee naast uitgebreide slaapapparatuur en wist slaaponderbrekingen, oppervlakkige ademhaling en dalingen in zuurstof bijna net zo goed te herkennen als traditionele slaapmetingen.
Onder de kinderen zaten ook kinderen met het syndroom van Down, een groep die vaker ademhalingsproblemen tijdens de slaap heeft. Bij hen zagen onderzoekers dat het deel van het zenuwstelsel dat het lichaam activeert minder sterk reageerde, terwijl het deel dat juist voor rust zorgt dominanter aanwezig was. Volgens het onderzoeksteam kan zo’n profiel in de toekomst mogelijk helpen om gezondheidsrisico’s eerder op te sporen en behandelingen beter af te stemmen.
Voorlopig gaat het nog om een prototype. De onderzoeken waren klein en de verschillen tussen deelnemers groot. De onderzoekers willen nu grotere groepen testen en het systeem persoonlijker maken per patiënt. Daarnaast werkt het team aan een uitbreiding met EEG-sensoren, zodat de pleister straks niet alleen lichamelijke stressreacties maar ook hersenactiviteit kan meten.
Kinderarts Debra Weese-Mayer ziet vooral de praktische waarde. “Door stress eerder op te merken, of die nu uit de omgeving komt of door ziekte ontstaat, kun je ingrijpen voordat de schade onomkeerbaar is.”
Ben je trouwens ook benieuwd vanaf vanaf welk aantal kinderen je de meeste stress ervaart? Je leest het hier.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: Northwestern University
Voor veel vrouwen is een zwangerschap een periode vol blijdschap, spanning en verwachting. Maar voor Jennifer Hoffman kwam daar ook iets anders bij kijken: het gevoel dat ze zich moest verantwoorden voor haar leeftijd.
Werkende moeders krijgen anno 2026 alle vrijheid, zeggen we graag in Nederland. Maar volgens presentator en schrijver Lisa Loeb is er nog behoorlijk wat sprake van schijnvrijheid.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Bonnita, die haar nieuwe situatie als samengesteld gezin nogal pittig vindt.
Iedere moeder heeft haar momentjes. Maar sommige blunders zijn té erg – of te hilarisch – om voor jezelf te houden. In de rubriek ‘Opgebiecht’ delen vrouwen hun grootste geheimen en gênantste momenten. Deze week Wendy, die door het mooie Moederdagcadeau wat haar man haar gaf wist dat ze wilde scheiden.
De verjaardag van haar zoon Anthony zorgt bij Glennis Grace voor flink wat emoties.
Een paar maanden geleden was het nog afwachten hoe de nieuwe liefdessituatie van André Hazes eruit zou gaan zien binnen zijn gezin, maar inmiddels lijkt alles op z’n plek te vallen.
