Beeld: Canva
Wie op het schoolplein rondloopt, ziet vaak vooral ‘normale’ ruzietjes of grapjes tussen kinderen. Een duwtje hier, een plaagstootje daar, het lijkt erbij te horen.
Maar nieuw onderzoek van de University of Florida laat zien dat er achter dat ogenschijnlijk onschuldige gedrag iets veel ingrijpenders kan schuilgaan. Onder leiding van John Cooley blijkt dat pesten door leeftijdsgenoten bij basisschoolkinderen kunnen leiden tot serieuze traumaklachten.
De studie, gepubliceerd in het Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, laat zien dat meer dan 40 procent van de kinderen die hiermee te maken hadden, klinisch significante traumaklachten vertoonde. Dat wijst erop dat deze ervaringen diep kunnen doorwerken in hoe kinderen zich voelen en ontwikkelen.
“Pesten wordt vaak gezien als een normaal onderdeel van opgroeien, maar onze bevindingen suggereren dat deze ervaringen voor veel kinderen daadwerkelijk schadelijk kunnen zijn”, zegt Cooley, hoofdauteur van het onderzoek.
Voor de studie werden 250 leerlingen uit groep 5 tot en met 7 gevolgd op twee basisscholen. Onderzoekers keken naar hun ervaringen met slachtofferschap door leeftijdsgenoten en volgden gedurende het schooljaar de ontwikkeling van traumagerelateerde klachten.
Slachtofferschap gaat daarbij verder dan alleen fysiek geweld. Het kan ook gaan om geplaagd worden, buitengesloten worden, geruchten die rondgaan, bedreigingen of online pestgedrag. Pesten zelf wordt gezien als een ernstigere vorm, waarbij er sprake is van een machtsverschil tussen degene die pest en degene die wordt gepest.
“Wanneer mensen denken aan slachtofferschap door leeftijdsgenoten en pesten, stellen ze zich vaak fysieke agressie voor, zoals slaan of duwen”, aldus Cooley. “Maar deze ervaringen kunnen ook bestaan uit plagen, uitsluiting, roddels, vernieling van eigendommen of cyberpesten.”
Wat opvalt: slachtofferschap komt vaker voor dan je misschien zou verwachten. Ongeveer negen op de tien kinderen gaf aan aan het begin van het schooljaar minstens één keer hiermee te maken te hebben gehad. En bij een deel van hen leidde dat tot klachten op meerdere vlakken, zoals vermijding, terugkerende gedachten aan wat er is gebeurd, negatieve gevoelens, lichamelijke stressreacties en veranderingen in hoe ze naar zichzelf en anderen kijken.
“Kinderen kunnen proberen niet aan wat er is gebeurd te denken of zich terugtrekken van anderen”, zegt Cooley. “Tegelijkertijd kunnen ze ongewenste gedachten hebben over die ervaringen, slaapproblemen ontwikkelen of zich voortdurend gespannen voelen.”
De impact blijkt ook niet van korte duur. Volgens de onderzoekers kunnen de gevolgen nog meer dan zes maanden aanhouden, wat suggereert dat het niet gaat om tijdelijke stress, maar om klachten die langer doorwerken in het dagelijks functioneren van kinderen.
Opvallend is ook hoe vroeg online pestgedrag al begint. Ongeveer een kwart van de kinderen gaf aan cyberpesten te hebben meegemaakt. “Vaak begint de agressie op school en gaat die thuis online verder wanneer kinderen naar huis gaan”, legt Cooley uit.
Daarnaast viel het onderzoekers op dat veel van deze situaties onzichtbaar blijven voor volwassenen. Leraren registreerden aanzienlijk minder gevallen dan de kinderen zelf rapporteerden. Dat verschil laat zien dat een groot deel van wat er speelt zich buiten het zicht afspeelt, of in vormen die moeilijker te herkennen zijn, zoals uitsluiting of subtiele roddels.
“Er gebeurt vaak veel waarvan volwassenen zich simpelweg niet bewust zijn”, merkt Cooley op. “Sommige incidenten vinden plaats buiten toezicht van volwassenen, en andere gaan over gedrag zoals uitsluiting of roddelen dat moeilijker te detecteren is.” Volgens de onderzoekers is het daarom belangrijk dat ouders en leerkrachten niet alleen observeren, maar vooral ook actief in gesprek gaan met kinderen over wat zij meemaken.
Wil je nog meer tips hoe je esten bij kinderen voorkomt, herkent en aanpakt? Je leest het hier.
Bron: University of Florida
Haar man werkt hard en kreeg eindelijk die promotie, voor de droombaan waar hij het allemaal voor deed. Maar ja. Lotte zag het niet zitten.
Janna en haar gezin waren net verhuisd en sloten zich aan bij een nieuwe kerk. Al gauw maakte Janna vriendinnen. Dacht ze.
Elsemieke (31) is samen met T (33), moeder van twee zoontjes (4 en 2) en redacteur bij Kek Mama. Chaotisch, chronisch moe en heeft een brein met 46 tabbladen tegelijkertijd open. Probeert rust in de chaos te vinden, maar met drie mannen in huis is die rust ver te zoeken.
Iedere week delen we op Kek Mama een dilemma van onze lezers. Deze week het dilemma van Dayna (30). Zij en haar vriendin geven kinderkleding aan elkaar door, maar Dayna wordt keer op keer teleurgesteld.
Floor is al 25 jaar juf op een basisschool en moeder van Lotje (16) en Abel (19). Ze heeft een relatie met Roderik en is bonusmoeder van Kiki (9) en Feline (12). Op haar werk heeft ze te maken met 28 kleuters en 56 ouders. Maar wie is ze nou eigenlijk wat aan het leren? […]
Blij babynieuws! Yasmine, die je misschien nog kent van het afgelopen seizoen van Winter Vol Liefde, is moeder geworden van een dochter.
