Wie ooit zwanger is geweest, herkent het misschien wel: je voelt je anders, denkt anders, reageert anders. Dit is geen verbeelding: een zwangerschap blijkt je brein daadwerkelijk te veranderen. En opvallend genoeg gebeurt dat bij een tweede zwangerschap opnieuw, maar niet op dezelfde manier als de eerste keer.
Onderzoekers van Amsterdam UMC ontdekten namelijk dat het moederbrein zich telkens opnieuw aanpast, afhankelijk van de fase waarin je zit. Maar wat betekent dit precies voor moeders? En maken mannen ook zoiets mee als ze vader worden?
Volgens onderzoeker Elseline Hoekzema, hoofd van het Pregnancy Brain Lab van Amsterdam UMC, was het al duidelijk dat een eerste zwangerschap iets met het brein van moeders doet. Bij een eerder onderzoek kwam namelijk duidelijk naar voren dat er veranderingen ontstaan in het hersennetwerk dat actief is als je geen specifieke taak aan het uitvoeren bent. Dit is een netwerk dat een belangrijke rol speelt bij het reguleren van emoties, sociale relaties en het aanvoelen van anderen.
Dit deel van het brein is het meest actief als je dagdroomt of bijvoorbeeld nadenkt over jezelf en anderen. “Juist dat netwerk verandert dus sterk tijdens een eerste zwangerschap”, zo legt Hoekzema uit. Deze veranderingen bleken ook weer nauw samen te hangen met de band tussen moeder en kind. Hoe ingrijpender de verandering in hersenstructuur, hoe sterker de moeder reageerde op haar baby. Vrouwen bij wie een grote verandering plaatsvond, gaven aan zich emotioneel sterker verbonden te voelen met hun kind.
Bij vrouwen met minder sterke hersenveranderingen, bleken weer vaker mentale klachten voor te komen. Zowel rond de zwangerschap als na de bevalling. “Dat kan gaan om somberheid, maar soms ook om gevoelens van afstand, boosheid of moeite met hechting”, zegt Hoekzema. Volgens haar laat dit duidelijk zien dat deze hersenveranderingen samenhangen met hoe een moeder zich voelt.”
Het moge dus duidelijk zijn dat een eerste zwangerschap het één en ander met je brein doet. Maar voor het nieuwe onderzoek hebben de wetenschappers zich specifiek gericht op vrouwen die voor de tweede keer zwanger werden. Hun brein bleek opnieuw te veranderen, maar wel anders dan bij de eerste zwangerschap. “De grote omschakeling is dan al geweest”, zo legt onderzoeker Milou Straathof uit. “Wat we nu zien, is meer een verfijning.”
Bij een tweede zwangerschap was er vooral een verandering te zien in hersengebieden die te maken hebben met aandacht en het verwerken van prikkels. Dit kan helpen als je voor meerdere kinderen tegelijkertijd moet zorgen. “Denk aan een kind op je arm en een ander kind aan je hand”, zo legt Hoekzema uit. “Je brein krijgt voortdurend prikkels en moet daar snel en automatisch op reageren. Deze veranderingen maken dat makkelijker.”
Ook bleken hersennetwerken die helpen om de aandacht vast te houden, sterker te worden. “Dat kan handig zijn als je bijvoorbeeld je kind in de speeltuin in de gaten wilt houden en daar echt bij wilt blijven.” Daarnaast zagen onderzoekers ook veranderingen in de witte stof: dit zijn de verbindingen tussen verschillende hersengebieden. Deze veranderingen waren bij sommige vrouwen zelfs alleen zichtbaar tijdens de tweede zwangerschap en niet bij de eerste. Volgens Hoekzema laat dit duidelijk zien hoe flexibel het brein is en hoe het zich blijft aanpassen aan nieuwe fases in het leven.
En geen zorgen: het zijn niet alleen de moeders die hersenveranderingen doormaken. Ook bij vaders gebeurt er het één en het ander. “Ook bij hen zien we hersenveranderingen. Deze ontstaan vooral na de geboorte, door langdurig en intensief contact met het kind”, zo legt Hoekzema uit.
Heb jij last van ‘mom brain’? Het gaat niet meer over, volgens onderzoek
Bron: Amsterdam UMC
Sommige herinneringen krijgen pas jaren later een heel andere betekenis. Dat geldt ook voor Roxeanne Hazes en haar broer André Hazes Jr., die in hun podcast ADHAZES terugblikken op de laatste maanden die ze met hun vader doorbrachten. Wat toen aanvoelde als spontane momenten, roept achteraf nieuwe vragen op.
Het nieuwe seizoen van Een huis vol krijgt er een gezin bij dat meteen voor extra dynamiek zorgt. Familie De Lange schuift aan naast de vertrouwde families Bal, Blom en López. Sil en Melissa nemen de kijkers mee in hun dagelijks leven met acht kinderen, variërend in leeftijd van nul tot vijftien jaar.
Josine (43) is opvoedcoach en woont met haar man en twee dochters (9 en 11) in New York. Met haar oudertrainingen begeleidt ze ouders die met hun gezin in het buitenland wonen of van plan zijn die stap te maken. In haar columns schrijft ze eerlijk over de uitdagingen waar zijzelf en andere expatgezinnen tegenaan […]
Kimberley is 35 jaar, intuïtief coach en moeder van twee dochters van 7 en 10. Samen met haar man en hondje vormen ze een gelukkig en avontuurlijk gezin. Kimberley heeft veel meegemaakt en sindsdien ademt ze levenslust. Ze woont met haar gezin op Ibiza, wat hen vrijheid, rust, avontuur en uitdagingen brengt. Je volgt haar […]
Marlijn Weerdenburg heeft een periode achter de rug waarin veel op haar afkwam. De presentatrice kreeg te maken met persoonlijke veranderingen, zorgen binnen haar gezin en een groot verlies.
Christina Curry is afgelopen week moeder geworden van haar eerste kind. Ze deelt nu de eerste foto’s van haar dochter, die naar de naam Cleo luistert.
