Beeld: Canva
Niet de woorden zelf, maar de manier waarop kinderen praten kan iets onthullen over hun mentale gezondheid, volgens onderzoek. Een kind dat vertelt over een moeilijke gebeurtenis zegt soms namelijk meer dan alleen de inhoud van zijn verhaal.
Volgens nieuw onderzoek kunnen kleine details in taalgebruik aanwijzingen geven over de kans dat een kind later te maken krijgt met angst- of depressieve klachten.
Onderzoekers van Stanford University analyseerden gesprekken van meer dan 200 kinderen tussen de 9 en 13 jaar. De kinderen vertelden over stressvolle ervaringen uit hun leven. Jaren later bekeken de onderzoekers welke kinderen daadwerkelijk psychische problemen hadden ontwikkeld. Daarbij ontdekten ze dat kunstmatige intelligentie opvallend goed kon voorspellen welke kinderen een verhoogd risico liepen. De taalmodellen bleken zelfs beter in het herkennen van mogelijke signalen dan een groep ervaren psychologen.
De opvallendste ontdekking was dat niet zozeer de gebeurtenissen waar kinderen over spraken het verschil maakten, maar de manier waarop zij hun verhaal opbouwden.
Veelgebruikte woorden zoals “en”, “maar” en “naar” bleken samen te hangen met een groter risico op latere mentale klachten. Zulke kleine taalpatronen lijken volgens de onderzoekers belangrijke informatie te bevatten over hoe kinderen ervaringen verwerken.
Dat betekent niet dat de inhoud van verhalen geen rol speelt. Kinderen die vertelden over ernstig lichamelijk geweld, zoals mishandeling, of langdurige sociale afwijzing, bleken eveneens vaker risico te lopen op psychische problemen.
Aan de andere kant zagen de onderzoekers ook beschermende factoren. Kinderen die spraken over steun van anderen, sportactiviteiten of sociale contacten leken beter bestand tegen latere klachten. Ook kinderen die uit zichzelf een therapeut of hulpverlener noemden, hadden gemiddeld een lager risico.
Het vroeg signaleren van psychische problemen bij kinderen is lastig. Tot nu toe maken onderzoekers vooral gebruik van uitgebreide gesprekken, vragenlijsten en lichamelijke metingen, zoals het meten van stresshormonen.
Volgens hoogleraar psychologie Ian Gotlib kan analyse van taal een toegankelijker alternatief bieden. “Spraakanalyse met behulp van AI biedt uitkomst”, zegt hij. “Cortisol, stressreacties en telomeerlengte zeggen allemaal wel iets, maar spraak is goedkoop te analyseren en makkelijk op te schalen. Bovendien lijkt het er sterk op dat spraak zelfs een betere voorspeller is dan al die andere factoren samen.”
Ook onderzoeker Chase Antonacci benadrukt het belang van vroegtijdige signalering. “Deze studie levert stevig bewijs voor het idee dat je met taal al ruim voordat er officieel een diagnose wordt gesteld vroege risicomarkers kunt opsporen. Juist de periode vóór een diagnose is cruciaal, maar nog onvoldoende begrepen. Angst en depressie ontstaan meestal in de puberteit en zijn lastig te behandelen als de klachten zich eenmaal hebben gemanifesteerd.”
De gesprekken die voor dit onderzoek werden gebruikt, waren oorspronkelijk opgenomen voor een ander doel. Onderzoekers bestudeerden al langer hoe stressvolle ervaringen invloed hebben op de ontwikkeling van kinderen. Voorheen werden deze gesprekken vooral beoordeeld door deskundigen, die de hoeveelheid stress samenvatten in een algemene score. Volgens Antonacci ging daardoor veel waardevolle informatie verloren. Met behulp van AI konden onderzoekers veel gedetailleerder kijken naar woordkeuze, zinsopbouw en andere taalpatronen.
Hoewel taalmodellen vooral bekend zijn van teksten die door volwassenen zijn geschreven, blijkt deze technologie ook bruikbaar bij gesproken verhalen van kinderen. De onderzoekers benadrukken dat er meer onderzoek nodig is voordat deze methode breed kan worden ingezet. Toch zien zij mogelijkheden voor de toekomst.
Een eenvoudige opname via een smartphone kan in de toekomst misschien helpen om kinderen die extra ondersteuning nodig hebben eerder in beeld te krijgen. “Als onze bevindingen standhouden, zou je met een simpele smartphone opnames kunnen maken van pratende kinderen en die laten analyseren door een geschikt AI-model. Zo zou je al jaren van tevoren kunnen zien welke kinderen risico lopen op een stoornis en ingrijpen voordat ze echt psychisch in de problemen komen.” De onderzoekers hopen dat deze techniek uiteindelijk kan bijdragen aan vroegere hulp voor kinderen die dat nodig hebben.
Dit artikel is geschreven door de redactie van Kek Mama en is bedoeld voor informatieve doeleinden. Wij zijn geen artsen. Bij twijfels of gezondheidsproblemen raden we aan om altijd een arts of medisch specialist te raadplegen.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Mirna (31), die een Tikkie van nog geen euro ontving.
Wie kinderen heeft, weet hoe snel het kan gaan. Voor Monique Westenberg lijkt het moment waarop haar zoon Dré langzaam richting de tienerjaren gaat ineens wel héél dichtbij te komen.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Naomi (34), die na een kinderfeestje wel een heel vreemd betaalverzoek kreeg.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week Bo (31), die na een spontaan speeltuinbezoekje een opmerkelijk betaalverzoek kreeg.
Een oppasdag hier, een tas met kleertjes daar en ondertussen nog even vertellen hoe zij het vroeger deden: opa en oma spelen bij veel gezinnen een belangrijke rol. Toch zit niet iedere ouder op hun bemoeienis te wachten.
Chiara, moeder van Joah (nét 1 jaar) en redacteur bij Kek Mama, speurt samen met haar man Dan naar de perfecte balans tussen (zelf)liefde en luiers.
