Beeld: Canva
Het is zo’n alledaags moment dat weinig bijzonders lijkt: een glas wijn aan het einde van de dag, een tiener die half opgaat in zijn telefoon aan de keukentafel.
Toch laat nieuw onderzoek zien dat precies dat soort huis-, tuin- en keukenscènes meer invloed kunnen hebben dan je denkt.
Uit recent onderzoek blijkt dat het alcoholgebruik van ouders thuis vaak doorwerkt in het latere alcoholgebruik van hun kinderen. Vooral in de tienerjaren vormt dat voorbeeld zich sterk: jongeren tussen de vijftien en zeventien jaar blijken het meest gevoelig voor wat ze thuis zien gebeuren rondom alcohol.
Dat is ook precies de fase waarin veel jongeren hun eerste echte ideeën vormen over wat ‘normaal’ drinken is en hoe alcohol een plek krijgt in sociale situaties.
De inzichten komen voort uit een lange Australische studie (HILDA), waarin ruim 6.600 mensen gedurende 23 jaar zijn gevolgd. In totaal gaat het om tienduizenden metingen van leefstijl en gedrag.
Onderzoekers keken daarbij naar het drinkgedrag van ouders in de periode dat hun kinderen opgroeiden (twaalf tot achttien jaar) en vergeleken dat met het latere alcoholgebruik van die kinderen op volwassen leeftijd. Daaruit komt een duidelijk patroon naar voren: de invloed van ouders is het sterkst in de adolescentie, neemt af in de twintiger jaren en komt later weer deels terug wanneer mensen zelf ouder worden.
Opvallend is dat de invloed vaak binnen dezelfde ouder-kindrelatie blijft: moeders hebben vaker invloed op dochters en vaders op zonen. Vooral in de tienerjaren en later opnieuw wanneer mensen zelf een gezin krijgen, lijkt dat voorbeeldgedrag weer terug te komen.
De onderzoekers benadrukken dat dit wijst op aangeleerd gedrag. Wat kinderen zien in huis, wordt onderdeel van hun eigen referentiekader.
Om beter te begrijpen waar dat gedrag vandaan komt, vergeleken onderzoekers ook gezinnen met en zonder biologische band, zoals adoptie- en stiefgezinnen. Daarbij bleef vooral de invloed van het dagelijkse voorbeeld overeind, wat suggereert dat het niet alleen om erfelijkheid gaat, maar vooral om wat kinderen in de praktijk meekrijgen.
Belangrijk is dat het niet gaat om een enkel glas wijn of een losse situatie. Het onderzoek kijkt naar herhaalde patronen over jaren heen. De context in huis blijkt daarbij doorslaggevend: hoe vaak alcohol aanwezig is, welke rol het speelt en hoe vanzelfsprekend het wordt gevonden.
Uit verschillende studies blijkt dat vooral een combinatie van factoren invloed heeft op later drinkgedrag: duidelijkheid over regels, betrokkenheid van ouders, open communicatie en beperkt alcoholgebruik in huis. Ook blijkt dat het zelf aanbieden van alcohol aan tieners, zelfs met goede bedoelingen, later juist kan leiden tot meer en problematischer gebruik.
De boodschap uit het onderzoek is niet dat ouders alles foutloos moeten doen. Het gaat vooral om bewustwording welk signaal je thuis afgeeft, zonder dat je erbij stilstaat. Want ook al lijkt het een klein moment aan de keukentafel, voor kinderen kan het precies dát zijn wat hun idee vormt van wat “normaal” is.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: Wiley
Zwanger zijn is prachtig, maar laten we eerlijk zijn: met een steeds groter wordende buik worden zelfs de simpelste dingen een uitdaging. Daar kan Roxanne Bertels, de zwangere vriendin van wielrenner Mathieu van der Poel, inmiddels over meepraten. Op Instagram deelt ze een grappige gedachte die voor veel zwangere vrouwen herkenbaar zal zijn.
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week vertelt Joy (30) over het Tikkie dat ze van haar schoonmoeder kreeg.
Als je zwanger bent en je werkt, dan willen mensen daar nog wel eens naar vragen. Naar je verlof, met name. Want: jij gaat er dit jaar even tussenuit. Zij niet. ‘Heb je zin in die vijf maanden vrij zijn?’, vraagt iemand aan me. Ik antwoord dat ik daar inderdaad wel naar uitkijk, ja. Pas […]
Bij opa en oma gaat het soms net even anders dan thuis. Geen tablet aan tafel, eerst netjes gedag zeggen en na het eten misschien nog een potje kaarten. Hoewel kinderen daar niet altijd meteen enthousiast van worden, blijken juist die ouderwetse gewoontes waardevol.
Video
Drie kinderen, bomvolle agenda’s en af en toe een flinke woordenwisseling: ook bij Kim Kötter (44) en Jaap Reesema (42) is het echt niet altijd rozengeur en maneschijn. Toch weet Kim na veertien jaar samen één ding heel zeker: zij en Jaap worden samen oud. Daar heeft ze zo haar redenen voor.
Bij opa en oma gelden soms heel andere regels dan thuis. Geen tablet aan tafel, gewoon buiten spelen en netjes ‘dank je wel’ zeggen. Misschien vind je sommige gewoontes een tikje ouderwets, maar ze kunnen juist verrassend goed zijn voor je kind.
