Beeld: Canva
Bij opa en oma gaat het soms net even anders dan thuis. Geen tablet aan tafel, eerst netjes gedag zeggen en na het eten misschien nog een potje kaarten. Hoewel kinderen daar niet altijd meteen enthousiast van worden, blijken juist die ouderwetse gewoontes waardevol.
Ze leren er belangrijke levenslessen van, van geduld hebben tot zelfstandig problemen oplossen. We zetten de 9 belangrijkste dingen op een rij.
Opa en oma zijn vaak opgegroeid zonder smartphones en tablets. Daardoor weten ze als geen ander hoe je je kunt vermaken zonder een scherm. Denk aan samen koken, een wandeling maken, een boek lezen of gewoon gezellig kletsen.
Dat soort activiteiten geeft kinderen de kans om even afstand te nemen van digitale prikkels. Onderzoek wijst erop dat overmatig schermgebruik samenhangt met een minder goed welzijn en mentale gezondheid bij kinderen. Tijd doorbrengen met opa en oma kan daarom een mooi moment zijn om andere gewoontes te ontdekken.
Voor veel grootouders hoort samen aan tafel gaan er gewoon bij. Er wordt gekookt, iedereen schuift aan en er is tijd om bij te praten. In drukke gezinnen schiet zo’n gezamenlijk eetmoment er nog weleens bij in, maar juist die momenten kunnen veel betekenen.
Psycholoog Anne Fishel benadrukt het belang van gesprekken tijdens gezamenlijke maaltijden. Wanneer kinderen zich gehoord voelen en de ruimte krijgen om hun verhaal te delen, draagt dat bij aan hun veerkracht. Een bord eten is dus niet alleen een bord eten: het is ook een kans om de familieband te versterken.
‘Ga maar lekker buiten spelen’ of ‘verzin zelf iets’: bij opa en oma krijgen kinderen soms te horen dat ze zichzelf moeten vermaken. Waar ouders geneigd kunnen zijn om de agenda vol te plannen, laten grootouders hun kleinkinderen vaker zelf ontdekken wat ze leuk vinden.
En dat is helemaal niet verkeerd. Vrij spelen stimuleert de nieuwsgierigheid en helpt kinderen bij de ontwikkeling van hun kritisch denkvermogen en identiteit. Niet ieder vrij uurtje hoeft gevuld te worden met een activiteit. Soms ontstaan de leukste ideeën juist wanneer er even niets te doen is.
Een ruzie met een broer of zus, onenigheid tijdens het spelen of een klusje dat niet meteen lukt: opa en oma grijpen niet altijd direct in. Ze geven hun kleinkinderen soms de ruimte om zelf een oplossing te bedenken.
Zo leren kinderen zelfstandiger te worden en na te denken over hun eigen gedrag. Ook ontdekken ze dat niet ieder ongemakkelijk moment meteen door een volwassene hoeft te worden opgelost. Een waardevolle les voor later, wanneer ze steeds vaker op eigen benen moeten staan.
Even ‘alsjeblieft’ zeggen, bedanken voor het eten en iemand vriendelijk begroeten. Voor sommige grootouders zijn dat vanzelfsprekende omgangsvormen die ze ook van hun kleinkinderen verwachten.
Volgens onderzoek in Social Psychology Quarterly komen bepaalde beleefdheidsvormen tegenwoordig minder vaak voor. Toch zijn goede manieren nog altijd belangrijk. Ze helpen kinderen om respectvol met anderen om te gaan en een prettige indruk achter te laten. En zeg nou zelf: een beetje vriendelijkheid kan iedereen gebruiken.
In een wereld waarin bijna alles direct beschikbaar is, kan wachten best lastig zijn. Een filmpje begint meteen, een bestelling is zo geplaatst en verveling wordt al snel opgelost met een telefoon. Bij opa en oma gaat het soms wat rustiger.
Daar leren kinderen dat niet alles direct hoeft te gebeuren. Even wachten op je beurt, sparen voor iets wat je graag wilt of rustig toewerken naar een resultaat: het zijn kleine oefeningen in geduld. Ook leren kinderen omgaan met ongemak, wat hen kan helpen om later beter met teleurstellingen om te gaan.
Een ouderwetse platenspeler is voor veel kinderen een bijzondere ontdekking. Geen afspeellijst die met één tik begint, maar samen een plaat uitzoeken, opzetten en luisteren.
Muziek kan bijdragen aan het welzijn en de gezondheid. Bovendien is het luisteren naar vinyl een ervaring op zich: kinderen maken kennis met muziek op een andere manier dan via een streamingdienst. Misschien ontdekken ze bij opa en oma wel een artiest die ze thuis nooit zouden hebben opgezet.
Een potje kaarten of een bordspel lijkt misschien minder spannend dan een game op de tablet, maar het heeft zo zijn voordelen. Kinderen moeten opletten, nadenken over hun volgende zet en soms ook een beetje geluk hebben.
Uit onderzoek uit 2022 blijkt dat mensen die regelmatig kaartspellen en fysieke bordspellen spelen, vaak beter scoren op bepaalde cognitieve functies dan mensen die dat niet doen. Samen spelen is bovendien een fijne manier om tijd met elkaar door te brengen. En verliezen? Ook dat hoort erbij.
Een berichtje sturen is makkelijk en snel, maar opa en oma houden soms liever vast aan de telefoon. Ze laten hun kleinkinderen bijvoorbeeld zelf naar huis bellen of iemand opbellen om iets te regelen.
Voor kinderen die gewend zijn om vooral via apps te communiceren, kan dat even wennen zijn. Toch oefenen ze hiermee hun communicatievaardigheden en leren ze om zelf initiatief te nemen. Een telefoontje plegen lijkt misschien ouderwets, maar zelfstandig een gesprek voeren is een vaardigheid waar ze later veel aan kunnen hebben.
Ook benieuwd naar de 6 dingen die de allerbeste opa’s en oma’s doen (maar kleinkinderen pas veel later waarderen)? Je leest het hier.
Beluister onze nieuwste podcast-aflevering hieronder!
Bron: Anne Fishel
Tikkie ontvangen voor een halve wortel uit iemand anders’ maaltijdsalade? In deze rubriek verzamelen we de meest onterechte, ongemakkelijke en gewoon ronduit gênante betaalverzoeken. Deze week vertelt Joy (30) over het Tikkie dat ze van haar schoonmoeder kreeg.
Bij opa en oma gelden soms heel andere regels dan thuis. Geen tablet aan tafel, gewoon buiten spelen en netjes ‘dank je wel’ zeggen. Misschien vind je sommige gewoontes een tikje ouderwets, maar ze kunnen juist verrassend goed zijn voor je kind.
Zwanger zijn is prachtig, maar laten we eerlijk zijn: met een steeds groter wordende buik worden zelfs de simpelste dingen een uitdaging. Daar kan Roxanne Bertels, de zwangere vriendin van wielrenner Mathieu van der Poel, inmiddels over meepraten. Op Instagram deelt ze een grappige gedachte die voor veel zwangere vrouwen herkenbaar zal zijn.
Een nieuwe liefde vinden is nog niet zo eenvoudig, zeker als je precies weet wat je zoekt. Monique Westenberg zoekt een nieuwe liefde en krijgt daarbij hulp uit onverwachte hoek: haar vriendin gaat op Instagram op zoek naar een geschikte man voor haar.
Video
Drie kinderen, bomvolle agenda’s en af en toe een flinke woordenwisseling: ook bij Kim Kötter (44) en Jaap Reesema (42) is het echt niet altijd rozengeur en maneschijn. Toch weet Kim na veertien jaar samen één ding heel zeker: zij en Jaap worden samen oud. Daar heeft ze zo haar redenen voor.
Babynieuws voor Roxanne Filion! De oud-deelneemster van B&B Vol Liefde verwacht samen met haar verloofde Dirk de Nijs haar eerste kindje. Vanwege de zwangerschap hebben de twee besloten hun bruiloft voorlopig uit te stellen.
